جمعه, ۳ بهمن , ۱۳۹۹ 9 جماد ثاني 1442 Friday, 22 January , 2021 ساعت ×
اختصاصی آرتان پرس

فعل و انفعال اروپا در برجام بعد از خروج آمریکا

شناسه : 37069 ۰۲ دی ۱۳۹۹ - ۱۷:۲۶
اروپا در شرایط فعلی از نظر عملکرد در برجام بسیار تحت فشار است. در صورتی که برجام به طور کامل از بین برود اروپا بعد از ایران بیشترین تبعات را احساس خواهد کرد. قطعا تنش های بین ایران و اروپا به مسیر استهلاک آور خود وارد خواهد شد
فعل و انفعال اروپا در برجام بعد از خروج آمریکا
پ
پ

در شرایط فعلی برجام شرایط مساعدی ندارد. آمریکا بیشترین صدمه را به بدنه این توافق بین المللی وارد کرده است و کشورهای اروپایی نیز نسبت به عدم انجام تعهدات خود رویکرد انفعالی را در پیش گرفته‌اند. حیات و ممات برجام به شدت به خطی مشی سیاسی و اقتصادی ایران مسیر خواهد داد و این موضوع در دولت‌های جدید ایران و آمریکا بسیار حائز اهمیت است. در این یادداشت همراه ما باشید تا به تشریح رفتار اروپایی‌ها در قبال برجام و آینده این معاهده بین المللی بپردازیم.

وضعیت فعلی برجام در شرایطی قرار دارد که در طول سه سال گذشته بی‌سابقه بوده است. بسیاری از کشورها متن و روح این توافق نامه را زیرپا گذاشته و بازی را به جاده‌های انحرافی کشیده‌اند. شش ماه سرنوشت‌ساز پیش رو، موازین و ابعاد توافق هسته‌ای جدید را تعیین می‌کند؛ چراکه پس از اعلام پیروزی نهایی بایدن، واشنگتن وارد دوره تازه‌ای خواهد شد.  در این بازه از زمان سیاست خارجی آمریکا برای ایران بسیار مهم و با اهمیت است.

 

***استقبال اروپا از برجام با امتیازات بیشتر

اروپایی‌ها از ذات برجام استقبال می‌کنند چرا که بیش از آمریکا منافع آنان را تامین می‌کند. آمریکا نیز برای اجرای برجام چراغ سبزهایی نشان داده است که البته نمی‌توان با اطمینان به آن تکیه کرد. از صحبت‌های بایدن می‌توان برداشت کرد که در زمینه‌های متعددی به‌دنبال دمیدن یک روح جدید به پیکره سیاست‌های کاخ سفید است. در چنین شرایطی اروپایی‌ها سعی می‌کنند در کنار منفعت جویی از برجام به ایران فشار وارد کنند و در زمینه‌های اقتصادی برای تجارت با ایران امتیاز بیشتری از ایران بگیرند.

در خصوص آخرین دیدارها و گفتگوهای رسمی صورت گرفته در بین کشورهای عضو برجام نشست کمیسیون مشترک برنامه جامع اقدام مشترک برجام برای آخرین بار در روز چهارشنبه، ۱۶ سپتامبر به صورت ویدئو کنفرانس برگزار شد. مطابق مفاد برجام، کمیسیون مشترک مسئول نظارت بر اجرای توافقنامه است. کمیسیون مشترک، به ریاست دبیرکل سرویس اقدام خارجی، هلگا ماریا اشمیت، از طرف نماینده عالی اتحادیه اروپا، جوزف بورل و با حضور نمایندگان چین، فرانسه، آلمان، روسیه، بریتانیا و ایران در سطح معاونان مدیران سیاسی وزرای امور خارجه برگزار شد.

 

***حمایت برخی کشورهای اروپایی از عربستان و اسرائیل

موضوعاتی در راستای حفظ برجام در این کنفرانس مطرح شد و ایران رسیدن به این اهداف را در گروی همکاری اروپایی‌ها عنوان کرده است. اما برخی از کشورهای اروپایی حامی منافع اسرائیل  عربستان هستند و از طولانی شدن مسیر برجام به شدت استقبال می‌‍کنند. این شرایط وضعیتی را برای اروپایی‌ها ایجاد کرده که هم امنیت سیاسی این کشورها را تضمین می‌کند و هم منافع اقتصادی زیادی را از مسیر خاورمیانه برای این کشورها به ارمغان می‌آورد.

رفتارشناسی اروپایی‌ها در موضوع برجام از روز اول مورد توجه بسیاری از تحلیلگران خبره سیاسی قرار گرفته بود و انتظار بیشتری از شرایط فعلی نمی‌رفت. در داخل کشور، امید چندانی به اروپا وجود ندارد. حتی در میان قشر جوان و صاحب‌نظر کشور در حوزه اقتصاد درجاتی از ناامیدی و سرخوردگی قابل مشاهده است. متاسفانه اروپا در راه‌اندازی رویکرد تبادل مالی به شدت تعلل و مسیر بلوکه کردن دارایی‌های خارجی ایران را برای آمریکا هموار کرد. در شرایط فعلی نمی‌توان به درخواست‌های این کشورها توجه داشت و راهکار های این کشورها را در راستای منافع ایران دید.

 

***نقل‌ و انتقال بانکی ایران و اروپا

در موضوع نقل‌و‌ انتقال بانکی، اتحادیه اروپا می‌تواند یکی از بانک‌های موجود اروپایی یا یک بانک جدید را مامور انجام تراکنش‌های مالی با ایران کند. طبیعتا مشکلی که در ساختار تحریم‌های آمریکا وجود دارد این است که خود این بانک هم احتمالا بلافاصله تحریم خواهد شد.

یک راه خیلی ساده برای پیشبرد تراکنش‌های مالی بین ایران و اروپا وجود داشت که هیچ بروکراسی و اتلاف زمانی برای راه اندازی آن به نظر نمی‌رسید. روش خیلی ساده بود. تنها کافی بود که  سایر طرف‌های ذی‌نفع، مجبور به کار کردن با چنین بانکی شوند. مثلا حساب‌های بانکی سفرا و کادرهای دیپلماتیک آمریکا در اروپا به این بانک منتقل شود! یا دولت‌های اروپایی، پرداخت‌های خود به شرکت‌های بین‌المللی طرف قرارداد خود را صرفا از طریق این بانک انجام دهند. چنین مکانیزم‌هایی به‌طور مشابه برای سایر بخش‌های اقتصادی که هدف تحریم‌ها قرار گرفته‌اند نیز می‌تواند طراحی شود که تفصیل و جزئیات آن ان‌شاءالله به مسوولان داخلی ارائه خواهد شد.

 

***دلایل انفعال اروپا در عدم عملیاتی کردن دستاوردهای برجام

دلایل انفعال اروپا در عدم عملیاتی کردن دستاوردهای برجام موضوع پیچیده‌ای نیست که به تحلیل نیاز داشته باشد. اروپایی‌ها توان ایستادگی در برابر آمریکا را نداشتند و عموما بازار ایران و اقتصاد ایران به اندازه‌ای جذاب نیست که طرف اروپایی را مجاب کند تا برخلاف خواست آمریکا اقدام کند. اگرچه شاید اروپا در نهایت توان ایستادگی در برابر آمریکا را نداشته باشد، اما قطعا به لحاظ حیثیتی نیازمند حفظ برجام و مقابله با یک‌جانبه‌گرایی واشنگتن در عصر دونالد ترامپ است.

اروپا در شرایط فعلی از نظر عملکرد در برجام بسیار تحت فشار است. درصورتی‌که برجام به‌طور کامل از بین برود اروپا بعد از ایران بیشترین تبعات را احساس خواهد کرد. قطعا تنش‌های بین ایران و اروپا به مسیر استهلاک‌آور خود وارد خواهد شد. این موضوع از آنجا اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که این روزها انتقاد‌های شدیدی از انفعال اروپا در برابر یک‌جانبه‌گرایی آمریکا مطرح می‌شود.

 

***انفعال اروپا در خصوص برجام

همه این موارد سبب شده است که بسیاری از تحلیل‌گران به این نتیجه برسند که اروپا باید در شرایط فعلی از مسیر انفعال خارج شود و حسن نیت خود را به ایران نشان دهد. قطعا با روی کار آمدن بایدن این موضوع دیگر ارزش نخواهد داشت چرا که یکی از شعارهای انتخاباتی او بازگشتن به قرارداد برجام است و این در حالی است که اروپاییان در شرایط فعلی هم یتوانند این موضوع را به عنوان دستاورد خود معرفی کنند. به همین دلیل بسیاری از سیاستمداران اروپایی، دفاع از برجام را فرصتی طلایی برای ایجاد تعادل میان اروپا و آمریکا ارزیابی می‌کنند.

اروپایی‌ها در خصوص برجام ریسک‌های امنیتی احساس می‌کنند. این کشورها به دلیل پیشرفت‌های ایران در زمینه تولید و توسعه برد موشک‌های بالستیک خود در دایره خطر می‌بینند و احساس می‌کنند با ایجاد شکاف بین ایران و اروپا ایران از گزینه‌های نهفته خود رونمایی کند. از طرفی دیگر  هر بحرانی در خاورمیانه، مانند بحران پناهجویان به‌دلیل مجاورت جغرافیایی اروپا را تحت‌تاثیر قرار می‌دهد نه آمریکا را.

 

آرتان پرس

این مطلب بدون برچسب می باشد.

ثبت دیدگاه

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.