کارشناسان این حوزه معتقد هستند که با توجه به شرایط کنونی در کشور، صندوق ضمانت صادراتی از یک سو و بیمه کردن بارهای صادراتی از سوی دیگر می‌تواند مسیر صادرات کشور را هموار کند.

 

***از ضمانت تا بیمه‌های صادراتی

محمد حیدری مدیرعامل آرین فولاد غرب درباره چالش‌های پیش‌روی صادرات فولاد کشور در گفت‌وگو با صمت اظهار کرد: در زمینه صادرات فولاد در کشور مشکلات بسیاری وجود ندارد، چراکه همچنان کشورهای مختلف و خریدارانی وجود دارند که به تامین کالا از کشور ما علاقه‌مند هستند. اما یکی از مشوق‌های صادراتی در شرایط کنونی، استفاده از ابزار صندوق ضمانت صادراتی است، البته صندوق ضمانت صادراتی را در برخی کشورها راه‌اندازی کرده‌ایم. حیدری با اشاره به محدودیت‌های صندوق ضمانت صادراتی عنوان کرد: سرمایه صندوق ضمانت صادراتی محدود است و این صندوق بیشترین پوشش خود را به سمت صنایع پتروشیمی برده است. البته باید یادآور شد که صنعت فولاد جزو صنایعی است که پس از انقلاب شکل گرفته اما به طور قابل توجهی برای کشور ارزبری به همراه آورده است. وی در پاسخ به این پرسش که صنعت پتروشیمی ارزآوری بیشتری از صنعت فولاد برای کشور به همراه آورده است، گفت: به این دلیل که ارزش مواد پتروشیمی از محصولات فولادی بالاتر است، از همین رو ارزآوری بیشتری نسبت به صنعت فولاد برای کشور به همراه آورده است؛ بنابراین سهم بیشتری از صندوق ضمانت صادرات به پتروشیمی اختصاص یافته است. مدیرعامل آرین فولاد غرب در ادامه بیان کرد: برخی از خریداران ما در خارج از کشور که به دلیل تحریم‌ها نمی‌توانند اعلام کنند که چه کالایی را از ایران خریداری کرده‌اند، ممکن است برای رسیدن کالا دچار تردید شوند؛ در این زمینه پیشنهاد من به‌طور مشخص این است که برای آنکه مشکلی برای کالا پیش نیاید و مشتری نیز دچار تردید نشود، بیمه‌نامه‌های باربری بسیاری از این نگرانی‌ها را پوشش دهد. این موضوع هم می‌تواند برای صنعت بیمه ما سودآور باشد و هم می‌تواند نگرانی‌های صادرات فولاد را برطرف کند. حیدری با اشاره به قوانین متعدد در زمینه صادرات فولاد تصریح کرد: برخی مواقع برای حمایت از صنعت داخل محدودیت‌هایی برای صادرات انجام می‌شود؛ یعنی تامین نیاز داخل اولویت نخست و صادرات اولویت دوم قرار می‌گیرد و همین موضوع محدودیت‌های صادراتی برای تولیدکنندگان ایجاد می‌کند که با قوانین شفاف و روشن می‌توان از آن پیشگیری به عمل آورد.

 

***بازگشت نقدینگی صادراتی

همچنین غلامرضا خلیقی مدیرعامل فولاد غرب آسیا درباره موانع صادراتی فولاد در گفت‌وگو با صمت عنوان کرد: یکی از مشکلات اصلی فولاد بازگشت نقدینگی است. باوجود تحریم‌ها راهکارهای قانونی بسیار محدودی برای بازگشت ارز صادراتی به کشور وجود دارد و درحال‌حاضر یکی از مهم‌ترین مشکلات در حوزه صادرات است.
خلیقی در ادامه عنوان کرد: مشکل دیگر در زمینه صادرات فولاد به این موضوع بازمی‌گردد که قیمت‌های بورس کالا به‌ویژه ورق، قیمت‌های واقعی نیستند. اگر زمانی قیمت‌ها واقعی شود صادرات نیز روال خود را پیدا می‌کند.
وی در پاسخ به این پرسش که واقعی نبودن قیمت‌های محصولات فولادی در بورس چه تاثیری بر صادرات دارد، عنوان کرد: در سیستم بورس کالا قیمت‌گذاری‌ها به‌صورت دستوری انجام می‌گیرد و قیمت‌های بورس پایه را مشخص می‌کند. زمانی که قیمت‌های داخلی پایین نگه داشته می‌شود به همان نسبت نیز باید به قیمت‌های پایین‌تر از نرخ جهانی صادر شود، حتی به گونه‌ای که ما متهم به دامپینگ در بازار جهانی هستیم و این موضوع می‌تواند به ضرر صنعت فولاد ایران خواهد بود.
خلیقی در ادامه تاکید کرد: اگر نرخ محصولات تخت و ورق در بورس کالا را به صورت دستوری پایین نگه داریم، به نرخ واقعی صادرات نیز دست پیدا نمی‌کنیم. برای نمونه زمانی که هر لیتر بنزین هزار تومان بود، میزان مصرف بنزین نیز بسیار بالا بود، اما از زمانی که نرخ آن به ۳هزار تومان رسیده، مصرف بنزین نیز به‌طور چشمگیری کاهش یافته است، چراکه بنزین به سمت نرخ واقعی خود پیش رفته است؛ بنابراین زمانی که نرخ محصولات فولادی واقعی نباشد، صادرات را نیز غیرشفاف می‌کند.
وی ادامه داد: پایین نگه داشتن قیمت‌ها به نفع مصرف‌کننده نهایی نیز نخواهد بود. پایین بودن نرخ در بورس کالا، زمینه رانت را به‌وجود می‌آورد، زیرا برخی به واسطه رابطه‌های خود از بورس کالا خرید می‌کنند و با نرخ بیشتر در بازار به فروش می‌رسانند، بنابراین تا زمانی که این رانت از بین نرود، صادرات حوزه فولاد نیز سامان نخواهد گرفت. خلیقی ادامه داد: وزارت صنعت، معدن و تجارت باید تمام تلاش خود را به کار گیرد که قیمت‌ها را به سمت واقعی شدن سوق بدهد تا هم تولیدکنندگان اصلی دچار زیان نشوند و هم صادرات نیز به سمت یک صادرات شفاف پیش برود. مدیرعامل فولاد غرب آسیا در ادامه خاطرنشان کرد: در زمینه صادرات موضوع حمل‌ونقل و بازگشت پول نیز مطرح است. برای نمونه شرکت ما به کشور ایتالیا صادرات داشت، اما به دلیل تحریم‌ها و مشکلات حمل‌ونقل زمینی و دریایی این صادرات هم‌اکنون بسته شده است. در این راستا نیز باید برنامه‌ریزی‌های مناسبی انجام شود.

صمت