در سایه این موضوع زنجیره‌هایی از تجارت خارجی ایجاد می‌شود که زنجیره تامین تولیدکنندگان را به چالش می‌کشد با پایین آمدن ارزش پول چشم انداز صادرات هر محصولی که به دلار فروخته شود مثبت ارزیابی خواهد شد و این موضوع برای تمام تولیدکنندگان یک تهدید بزرگ به حساب می‌آید. کماکان متوجه شده‌اید که به دلیل صادرات بی‌رویه و بی‌برنامه مواد اولیه موردنیاز صنایع فولادی همانند گندله، هزینه تامین این مواد برای ذوب‌آهن بسیار بالا تمام می‌شود، زیرا تولیدکنندگان ترجیح می‌دهند محصولات خود را در بازار بین‌المللی بفروشند و این موضوع به رونق تولید در کشور اگر بی‌برنامه جلو برود آسیب می‌زند.

یکی دیگر از چالش‌های جدی که در فولادسازی ایران مشهود است رشد بی‌منطق قیمت گندله است چرا که این محصول در سناریوی فروش خارجی نقش پررنگی را به خود اختصاص داده است‌. برای مثال می‌توان به صحبت‌های نعمت‌الله محسنی معاون بازرگانی شرکت ذوب‌آهن اصفهان اشاره کرد. وی می‌گوید: «مصرف گندله در ذوب‌آهن افزایش داشته که مهم‌ترین دلیل آن فرآیند جدید است که در ذوب‌آهن تعریف‌شده.» محسنی ادامه می‌دهد: «عقیده داریم که باید مصرف گندله کمتر شود اما به دلیل کمبود مواد اولیه آهن‌دار مناسب، یکی از اجبارهایی که امیدوارم با تامین سنگ آهن با عیار خوب رفع شود مصرف گندله است.»

این موضوع دقیقا مصداق ضربه زدن کاهش ارزش پول به زنجیره تامین فولادسازی است‌. با وجود این‌که ذوب‌آهن متناسب با برنامه‌ریزی که انجام داده افزایش تولید تا مرز ۳ میلیون تن در سال جاری را دنبال می‌کند، نهایتا گندله را در برنامه تولید خود قرار داده است، البته از نظر اقتصادی چندان مصرف آن به نفع ذوب‌آهن نیست چرا که‌ نمی‌شود یک تولیدکننده انرژی خود را صرف تولید مواد اولیه مورد نیاز خود کند.

خام فروشی به تنهایی یک افت است اما وقتی این‌کار زنجیره تولید و صنعت کشور را مختل می‌کند به چشم یک عارضه و مشکل بزرگ باید با آن مقابله کرد‌. دقیقا همین سناریو که برای گندله اتفاق افتاده است برای زغال‌سنگ نیز رخ داده. تقریبا حدود ۳میلیون تن زغال‌سنگ تولید می‌شود و حدود یک‌میلیون و ۵۰۰هزار تن کنسانتره که این میزان کنسانتره بسیار کم است که این به دلیل صادرات بیش‌از اندازه آن است‌. مطابق آخرین اظهار نظری که معاون اول رئیس‌جمهور داشتند، صادرات کنسانتره منوط به تامین مواد اولیه موردنیاز فولاد است و این به وزیرصمت نیز اطلاع داده شده.

بر همین اساس به نظر می‌رسد وزارت صمت باید با یک برنامه ریزی دقیق میزان نیاز داخلی را ارزیابی کرده و برای صادرات این محصول تعرفه‌‌هایی را تنظیم کند تا به‌جای صادرات مواد اولیه با کمک به تولید محصول نهایی، ارزش افزوده و اشتغال در چرخه فولاد کامل شود.

آرتان پرس