یکی ‌از این صنایع فولاد است. دبیرخانه ستاد توسعه سواحل مکران نیز سازمان نوسازی و توسعه صنایع معدنی (ایمیدرو) را مکلف کرده است تا اقدامات لازم را برای استقرار صنایع فولاد در چابهار تا ظرفیت ۱۰ میلیون تن در سال فراهم کند. ایمیدرو می‌گوید که موقعیت ویژه چابهار در کنار اقیانوس و دسترسی‌ مناسب آن به بازارهای جهانی، برای فولادسازی به‌صرفه است. از طرفی معضل بزرگ کمبود آب را هم که اکنون عمده فولادسازی‌های بزرگ کشور با آن روبه‌رو هستند، نخواهد داشت.  

سازمان توسعه و نوسازی صنایع معدنی ایران با ایجاد شرکت فولاد مکران به آن مأموریت داده فولادسازی تولید ظرفیت تا ۴ میلیون تن آهن اسفنجی در چابهار ایجاد کند. «محمد منصوری»، مدیر اجرایی شرکت فولاد مکران، می‌گوید: ساخت فاز اول این مجتمع با ظرفیت ۱/۶ میلیون تن و با سرمایه‌گذاری ۱۱۲ میلیون یورو از منابع صندوق توسعه ملی حالا به پیشرفت ۳۰ درصدی رسیده است و تا سال ۱۴۰۰ به‌بهره‌برداری می‌رسد، فاز دوم آن نیز پس از تولید تجاری فاز اول کامل خواهد شد.  

 

*** سکو نیامده انصراف داد

در فضای اصطلاحاً پسابرجام شرکت فولادسازی پُسکو کره که چهارمین فولادسازی بزرگ دنیاست، برای حضور در چابهار و ایجاد یک مجتمع فولادی مستقل با ظرفیت ۴ میلیون تن در سال با همکاری جوینت ونچر ایرانی‌اش، شرکت کاویان پاسارگاد، اقدام و حتی مطالعات این کار را نیز کامل کرد، اما در فضای تحریم بعد از آن از سرمایه‌گذاری انصراف داد.

مدیرعامل منطقه آزاد چابهار پیش‌تر در گفت‌وگو با همشهری گفته بود: فضای تهدید و تحریم بعد از خروج آمریکا و صدالبته خریدن عمده سهام شرکت فولادسازی پسکو توسط سرمایه‌گذاران عربستانی موجب شد این شرکت از سرمایه‌گذاری در چابهار انصراف دهد؛ هرچند شرکت ایرانی طرف قرارداد با آن نیز به‌شدت تمایل به حضور داشت، مطالعات را انجام داد، زمین را نیز مشخص کرد و در حال گرفتن مجوزهای زیست‌محیطی بود.

 

***بزرگ‌ترین قرارداد تولیدی در چابهار

با وجود این چابهار دست روی دست نگذاشته است. هرچند نمی‌تواند از ظرفیت سرمایه‌گذاری‌ها و فناوری‌های مدرن خارجی برای استقرار فولادسازی‌ استفاده کند، برآن شده تا در سال رونق تولید یکی ‌از بزرگ‌ترین قراردادهای تولیدی خود را با غول‌های فولادسازی‌ داخلی منعقد کند. زمزمه‌های حضور کنسرسیومی از ۳ غول فولادی ایران شامل گل‌گهر، چادرملو و فولاد مبارکه در چابهار از یک‌ سال پیش مطرح شد. مذاکراتی فشرده، مطالعاتی گسترده و رفت‌ و آمدهای پی‌درپی جریان‌ساز شد تا به این‌جا رسید که در نهایت اعلام شد کنسرسیوم غول‌های فولادی ایران برای اولین‌بار یک مجتمع عظیم فولادسازی ۱۰ میلیون تنی در چابهار ایجاد می‌کنند.

 

*** تفاهم‌نامه‌

معاون اقتصادی منطقه آزاد چابهار می‌گوید: این کنسرسیوم ۶ ماه است شبانه‌روز در حال مطالعه برای ساخت مجتمع ۱۰ میلیون تنی فولادی است؛ بنابراین برای حضور بسیار جدی هستند و حتی برای تأمین مواد اولیه هم با معادنی در استرالیا وارد مذاکره شدند که از آن‌جا مستقیماً مواد اولیه را به چابهار بیاورند. «غلام‌رضا پناه» در گفت‌وگو با همشهری با اشاره به ویژگی منحصر به فرد این مجتمع عظیم فولادسازی می‌افزاید: در عظیم بودن این مجتمع فولادسازی کنسرسیومی همین بس که ۵ هزار هکتار زمین برای آن در نظر گرفته شده و قرار است یک اسکله مجزا برای پهلوگیری کشتی‌های غول‌پیکر ۴۰۰ هزار تنی حامل مواد اولیه و مواد صادراتی برای آن ساخته شود. این اسکله ۲۵ متر عمق آبخور دارد که از عمق آب عمیق‌ترین بندر ایران که همین شهید بهشتی چابهار با ۱۶ متر است، بیشتر خواهد بود و ظرفیت تخلیه و بارگیری آن هم ۲۵ میلیون تن مواد فولادی در سال است.  

وی با بیان این‌که این کنسرسیوم مهرماه امسال با یک تفاهم‌نامه اجرایی عملیاتی می‌شود در پاسخ به سوالی درباره توانایی این شرکت‌ها در شرایط فعلی تهدید و تحریم برای ساخت این مجتمع عظیم می‌گوید: فولاد مبارکه، چادر ملو و گل‌گهر شرکت‌های بزرگ و قدری هستند و قطعاً نقدینگی و سرمایه‌ لازم را برای اجرای پروژه خود خواهند داشت؛ ارتباط‌های مستمری هم با شرکت‌های پیمانکار خارجی به‌ویژه در آلمان دارند که آن شرکت‌ها هم قبلاً پیمانکار پروژه‌هایشان بودند و حالا هم عهده‌دار خواهند شد. بنابراین در نقدینگی و ساخت مشکلی ندارند. تنها مشکل آن‌ها انتقال ارز است که آن‌هم با ترفندهایی برطرف می‌شود.  

 

*** رعایت مسائل زیست‌محیطی در پروژه‌های چابهار

معاون اقتصادی منطقه آزاد چابهار می‌گوید: در اجرای پروژه‌های عظیم در چابهار مباحث زیست‌محیطی در اولویت است. برای همین پروژه، مجتمع فولادسازی در شرق چابهار، به دور از شهر و در ساحل دره لیپار ایجاد خواهد شد. «غلام‌رضا پناه» می‌افزاید: مطالعات زیست‌محیطی ما را مکلف کرده بیش از ۴ میلیون تن فولاد در محدوده فعلی منطقه آزاد تولید نشود؛ بنابراین این کنسرسیوم، فولادسازی خود را در جایی که کمترین سرایت به شهر و محیط‌ زیست را دارد و مجوز محیط ‌زیست هم خواهد داشت، ایجاد خواهد شد.  وی تصریح می‌کند: در مجموع با اجرای پروژه فولادسازی ۱۰ میلیون تنی کنسرسیومی و مجتمع فولاد مکران که با ظرفیت نهایی ۴ میلیون تنی هم‌اکنون درحال ساخت است، ظرفیت فولادسازی چابهار به ۱۴ میلیون تن می‌رسد، و این یعنی ایجاد یک هاب فولادی متناسب با اسناد بالادستی.

منبع: همشهری