یکشنبه, ۵ بهمن , ۱۳۹۹ 11 جماد ثاني 1442 Sunday, 24 January , 2021 ساعت ×
دانشنامه

سقف عرشه فولادی (metal deck) در انواع سازه و ویژگی های آن

شناسه : 33084 ۰۳ آبان ۱۳۹۹ - ۹:۳۵ منبع : آرتان فولاد ایرانیان
همان طور که میدانید، صنعت ساختمان سازی هم مانند سایر صنایع، روز به روز در حال پیشرفت است. اگر وزن سازه ای که قصد ساخت آن را دارید، برایتان مهم باشد، حتما سقف های فولادی جزو گزینه های تان خواهد بود. می پرسید چرا؟ در این مقاله میخواهیم به سوالتان پاسخ دهیم. پس با آرتان پرس همراه باشید.
سقف عرشه فولادی (metal deck) در انواع سازه و ویژگی های آن
پ
پ

همان طور که میدانید، صنعت ساختمان سازی هم مانند سایر صنایع، روز به روز در حال پیشرفت است. اگر وزن سازه ای که قصد ساخت آن را دارید، برایتان مهم باشد، حتما سقف فولادی یا همان سقف عرشه فولادی جزو گزینه های تان خواهد بود. می پرسید چرا؟ در این مقاله میخواهیم به سوالتان پاسخ دهیم. پس با آرتان پرس همراه باشید.

*** سقف عرشه فولادی چیست؟

سقف عرشه فولادی به عنوان یکی از مصالح مدرن ساختمانی، سرعت ساخت و ساز را به طور قابل توجهی افزایش می دهد. این سقف یکی از مقرون به صرفه ترین، سریع ترین و سبک ترین سقف ساختمان ها است. سقف عرشه فولادی جزو سقف های کامپوزیتی است که با آرماتور بندی و بتن ریزی روی ورق روغنی و گالوانیزه اجرا می شود. به عبارتی سقف عرشه فولادی شامل ورق گالوانیزه ذوزنقه ای شکل، برش گیر، آرماتور و بتن است.

سقف فولادی

سقف فولادی

*** ورق گالوانیزه ذوزنقه ای شکل

ورق گالوانیزه ذوزنقه ای شکل، ورق گالوانیزه ای است که توسط دستگاه رول فرمینگ و به روش نورد سرد، موج دار شده است. به طوری که در مقطع ورق هر موج به شکل یک ذوزنقه دیده می شود. سطح ورق های گالوانیزه مصرفی در سقف عرشه فولادی، دارای شیارهایی هستند که وظیفه ایجاد چسبندگی قوی‌ میان بتن و ورق را بر عهده دارند. ارتفاع ذوزنقه ها حداکثر ۷۵ میلی متر است و عرض متوسط آن ها که با بتن پر می شود، نباید کمتر از ۵۰ میلی متر باشد‌. این ورق با تیرهای فولادی پشتیبانی شده و می تواند در سقف و کف ساختمان مورد استفاده قرار بگیرد. ضخامت ورق گالوانیزه به کار برده شده در این سقف ها ۱٫۲ – ۰٫۷ میلی متر است. طول این ورق ها نیز تا حد زیادی به طول دهانه های سقف ساختمان بستگی دارد.

ورق گالوانیزه ذوزنقه ای شکل

ورق گالوانیزه ذوزنقه ای شکل

*** برش گیر (گل میخ)

به منظور اتصال عرشه فولادی از برش گیر استفاده می شود. قطر برش گیرها نهایتا ۲۰ میلی متر است. همچنین ارتفاع آن ها نباید از ۴۰ میلی متر کمتر باشد. استفاده از برش گیرها از لحاظ نوع مصالح و روش خاص اجرا، از نقاط قوت سقف فولادی به حساب می آید. برش گیرها به وسیله دستگاه جوش قوس الکتریکی مخصوصی به نام stud welder به بال تیرهای سازه ای جوش می شوند. فرآیند جوشکاری معمولا به صورت مستقیم روی بال تیر سازه ای انجام می گیرد. اما می توان از روی ورق گالوانیزه هم انجام داد. به این صورت که قبل از قرار دادن برش گیر، یک حلقه سرامیکی در محل جوش قرار می دهند تا از حوضچه مذاب ایجاد شده در لحظه ایجاد قوس الکتریکی محافظت کند.

برش گیر

برش گیر

*** آرماتور

استفاده از آرماتور حرارتی و سازه ای در سقف فولادی، مقاومت در برابر لنگر منفی در دهانه های ممتد و کنسول ها را افزایش می دهد. همچنین باید به این نکته توجه کنید که استفاده از آرماتورهای آجدار، سرعت اجرای سقف های فولادی را کاهش می دهد. آرماتورهای حرارتی در سازه های اسکلت بتنی و جهت جلوگیری از ترک خوردن بتن که می تواند ناشی از خشک شدن و تغییر دما باشد، کاربرد دارند.

*** بتن

بتن سقف عرشه فولادی اغلب بتن سبک یا معمولی است. البته بتن نباید مقاومت فشاری پایینی داشته باشد. گاهی اوقات می توان از بتن الیافی هم که جنس الیاف آن پلیمری یا فولادی است، استفاده کرد. بتن الیافی سرعت اجرای سقف فولادی را افزایش و میزان استفاده از آرماتور را در آن کاهش می دهد.

اجزای سقف فولادی

اجزای سقف فولادی

*** استانداردهای سقف عرشه فولادی

استاندارد سقف های فولادی (Metal Deck) شامل AISC، ASTM، SCI، SDI، BSI و مبحث دهم (طرح و اجرای ساختمان های فولادی) مقررات ملی ساختمان است.

*** نحوه اجرای سقف فولادی

  • بعد از اجرای کامل ساختمان اسکلت فلزی، طراحی سقف و مشخص کردن فواصل تیرهای فرعی، نقشه های قرار گیری ورق ها بر روی دهانه های مختلف تهیه می شود.
  • تیرهای فرعی در محل های مشخص شده خود نصب می شوند. اتصال تیر های فرعی به صورت مفصلی است. برای این بخش استفاده از تیر های لانه زنبوری یا تیر ورق هم متداول است.
  • ورق ها پس از منتقل شدن به کارگاه و دپو در یک فضای مناسب، به وسیله بالابر به ترازهای مختلف طبقات انتقال داده می شوند.
  • گیره های نر و ماده ورق های گالوانیزه ذوزنقه ای شکل، توسط نیروی انسانی مجرب به هم چفت می شوند. به این ترتیب جابجایی آن ها در طبقات آسان تر شده و سرعت اجرا افزایش می یابد.
  • برای اتصال عرشه فولادی و تیرها از گل میخ استفاده می شود. به این ترتیب وزن تیرهای فولادی مصرفی کاهش می یابد.
  • بعد از اتصال میلگردها، در نهایت عملیات بتن ریزی انجام می شود.
جوشکاری سقف فولادی

جوشکاری سقف فولادی

*** کاربرد سقف عرشه فولادی

این سقف ها در سازه های صنعتی و سبک پیش ساخته، سازه های اسکلت فلزی و سازه های اسکلت بتنی با حذف قالب بندی، تیرچه بلوک کاربرد دارند. سقف های فولادی به واسطه مزایای زیادی که دارند، در طیف گسترده ای از ساختمان ها اعم از انبار انواع کارخانجات، سوله های کارگاهی، سازه های موقت، کیوسک های امداد رسانی جاده ای و … مورد استفاده قرار می گیرند.

*** سقف عرشه در سازه فلزی

در این سقف از ورق آجدار استفاده می کنند. اجرای این سقف ها به قالب بندی میلگرد نیازی ندارد. وزن عرشه فولادی تقریبا ۶۰ – ۳۰ درصد کمتر و سرعت اجرای آن ۱۲ برابر بیشتر از سقف های دال بتنی و تیرچه بلوک است.

*** سقف عرشه در سازه بتنی

در گذشته این سقف فقط در سازه های اسکلت فلزی قابلیت اجرا داشت. اما در حال حاضر از آن در سازه های اسکلت بتنی هم استفاده می شود. هر چند که هزینه بالاتری نسبت به اسکلت فلزی دارد. اجرای سقف فولادی در سازه های بتنی تقریبا مانند سازه های فلزی است. اما در این سازه ها به دلیل نیاز به تکیه گاه برای داربست، تیرهای هر طبقه را باید بعد از طبقه زیرین اجرا کرد.

*** مزایای سقف های فولادی

از مزایا و ویژگی های مثبت این سقف ها می توان به موارد زیر اشاره کرد.

  • سرعت اجرای این سقف ها بالاست و این امر موجب صرفه جویی در وقت و هزینه می شود.
  • با استفاده از سقف های فولادی، میزان بتن مصرفی و در نتیجه وزن دال کاهش می یابد. در نتیجه وزن کل سازه کم می شود.
  • اجرای سقف های فولادی، باعث کاهش خطاهای انسانی می شود.
  • این سقف ها مقاومت بالایی در برابر آتش سوزی و زلزله دارند.
  • آن ها از لرزش سازه جلوگیری می کنند.
  • این سقف ها عایق صوتی هستند.
  • سقف های فولادی امکان بتن ریزی همه طبقات را به صورت هم زمان فراهم می کنند.
  • اجرای این سقف ها خطرات جانی کمتری دارد و ایمن تر است.
  • این سقف ها افزایش فواصل تیرریزی را امکان پذیر کرده و باعث صرفه جویی در میزان مصرف فولاد در اسکلت ساختمان می شوند.
  • این سقف ها قابلیت کنترل بارهای حین اجرا را دارند.
  • سقف های فولادی می توانند در حین اجرا به عنوان سکوی کار مورد استفاده قرار بگیرند.
  • با اجرای این سقف ها بسیاری از مصالح و فرآیندها مانند برخی از تیرهای فرعی، میلگردهای کششی و قالب بندی قابل حذف است.
  • حمل و نگهداری آسان و اشغال کم ترین فضای دپوی کارگاهی از دیگر مزایای سقف های فولادی است.

*** معایب سقف های فولادی

این سقف ها در کنار مزایای خود، معایی هم دارند که در ادامه به آن ها می پردازیم.

  • اجرای سقف فولادی در اسکلت های بتنی نسبتا سخت است و باید تمهیدات ویژه ای به کار گرفته شود.
  • انتخاب نادرست ضخامت انواع ورق فولادی ، ارتفاع عرشه و فواصل تیرریزی تیرهای فرعی موجب لرزش سقف عرشه فولادی می شود.
  • این سقف ها مستعد به خوردگی هستند.
  • اجرای سقف های فولادی نیازمند نظارت و کنترل جوش ها توسط شخص مجرب است.

*** قیمت سقف عرشه فولادی

قیمت سقف عرشه فولادی بسته به اجزای تشکیل دهنده آن متفاوت است. به عنوان مثال قیمت ورق گالوانیزه و هزینه مربوط به اجرای این سقف ها از فاکتورهای موثر بر قیمت سقف عرشه فولادی به حساب می آید.

*** پوشش ورق سقف های فولادی

همان طور که در بخش معایب سقف های فولادی اشاره کردیم، ورق های این سقف ها مستعد به خوردگی و اکسیداسیون هستند. بنابراین ارائه راه حلی برای جلوگیری از این امر ضروری به نظر می رسد. به منظور کنترل خوردگی در این سقف ها، از پوشش روی استفاده می شود. به این صورت که ورق را به روش hot-dip galvanization پوشش دهی می کنند. اما روی این پوشش ها هم ممکن است بسته به آب و هوای موجود، لکه هایی ایجاد شود. بنابراین استفاده از پوشش رنگ روی پوشش قبلی، به حل این مشکل کمک می کند. البته گاهی اوقات پوشش رنگ صرفا به منظور زیبایی استفاده می شود. نکته مهم این است که باید دقت کنید که چسبندگی بین رنگ و ورق سقف مناسب باشد.

*** انواع سقف های فولادی

در زیر اشاره ای کوتاه به چند نوع سقف فولادی می کنیم.

*** سقف مجوف ساخته شده با بلوک های توخالی

این سقف مشابه سقف تیرچه بلوک است و برای ساخت آن از بلوک های بتنی یا سفالی و تیرهای بتنی استفاده می شود.

*** سقف های پیش ساخته با استفاده از مقاطع T شکل

از قطعات T شکل موقعی استفاده می شود که دهانه سقف بزرگ باشد. با استفاده از این قطعات، وزن قطعات فولادی سازه کاهش پیدا می کند.

*** سقف های پیش ساخته پس کشیده

این سقف ها نیز مانند نوع قبل جهت پوشش دهانه های بزرگ استفاده می شوند. سقف های پیش ساخته پس کشیده شامل قطعات هرمی شکل و غلاف هستند. این قطعات روی داربست های چوبی یا فولادی موقت قرار گرفته و فواصل بین آن ها با دوغاب سیمان پر می شود.

منبع: آرتان فولاد ایرانیان

این مطلب بدون برچسب می باشد.

ثبت دیدگاه

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.