شنبه, ۴ بهمن , ۱۳۹۹ 10 جماد ثاني 1442 Saturday, 23 January , 2021 ساعت ×
اختصاصی آرتان پرس

مازوت، قطعی برق و آلودگی هوا کلیدواژهای این روزها

شناسه : 37946 ۱۵ دی ۱۳۹۹ - ۱۵:۱۰
موضوع آلودگی هوا صرفا یک مشکل زیست محیطی و سلامت محسوب نمی شود. این معضل به راحتی می توان معادلات اقتصادی و کسب و کار جامعه را تحت الشعاع قرار دهد.
مازوت، قطعی برق و آلودگی هوا کلیدواژهای این روزها
پ
پ

موضوع آلودگی هوا در شهر تهران و سایر کلانشهرهای ایران موضوعی است که در روزهای اخیر به عنوان مهم ترین دغدغه ی مردم تبدیل شده است چرا که طبق آخرین مطالعات پزشکی در خصوص رفتارشناسی ویروس کرونا این بیماری در هوای آلوده عملکرد آسیب زای بیش تری دارد. از طرفی آلودگی مسئله ای است که به تعطیلی بازارها منجر می شود.از این سو این مسئله تاثیرات اقتصادی نیز به همراه دارد. مسئله ای که در اینجا مطرح است کم کاری و بی سلیقگی مدیران شهری و کارکنان شهرداری ها در کلانشهرهاست که مشکل آلودگی هوا به وجود آمده است.لطفا تا انتها همراه آرتان پرس باشید.

 

*** اجرای ناموفق طرح ترافیک در مهار آلودگی هوا

متاسفانه اجرای طرح ترافیک آن طور که باید سبب بهبود وضع ترافیکی و آلودگی نشده است. نگرانی مدیران از بابت تشدید احتمالی آلودگی هوا سبب شده آنها از اتخاذ تصمیم موثر ترافیکی در زمینه چگونگی اجرای طرح ترافیک خودداری کنند این موضوع سبب شد تا مردم ریسک ابتلا به کرونا در شبکه ی ناوگان شهری را سنگین تر از طرح های ترافیکی بدانند و استقبال از شبکه ی ناوگان شهری بالا نبود که البته با توجه به گزارش هایی از تجمع مردم در ناوگان حمل و نقل شهری و مدیریت ضعیف شهرداری این تصمیم مردم منطقی بود.

سال جاری شاخص کیفیت هوا نسبت به سال گذشته بهبود داشته است. اما دلایل این بهبود ساختاری نبوده است. متاسفانه استفاده از سوخت های مازوت در سال گذشته و امسال تفاوت چندانی نداشته است. همین حالا با وجود اجرای طرح ترافیک آن‌هم با اعمال تخفیف ۵۰ درصدی، شاخص کیفیت هوا بهبود محسوسی نسبت به سال گذشته داشته است.

 

*** تهران در محاصره آلودگی شدید هوا

آلودگی شهر تهران حدودا یکماه است که گریبان این شهر را گرفته و اقدامات تامینی که از سمت شهرداری و استانداری صورت گرفته پاسخگوی شرایط وخیم آلودگی شهر تهران نبوده است. با دستور استاندار فردا جلسه کمیته اضطرار تشکیل خواهد شد. در شرایط فعلی و مطابق با آخرین آمار اداره محیط زیست میانگین کیفیت هوای تهران، هم‎اکنون با شاخص ۱۶۴ در شرایط ناسام قرار دارد و این شرایط در کلانشهرهای بزرگ دنیا زمینه برای تعطیلی و ورود به شرایط اضطراری را فراهم می آورد.

ایران در شرایطی قرار گرفته است که سایر کلانشهرهای کشور نیز از نظر آلودگی هوا در وضعیت مساعدی قرار ندارند. . در پایتخت به‌رغم کاهش نسبی سفرهای درون‌شهری به‌خاطر محدودیت‌های کرونایی، «آلودگی هوا» شدت گرفته و غلظت نوعی آلاینده که ارتباط چندان معناداری با خودروها ندارد،‌ «افزایش غیرمنطقی» پیدا کرده است.

 

*** تعطیلی های آلودگی هوا به اصفهان رسید

بر اساس اطلاعیه کارگروه هماهنگی شرایط اضطرار آلودگی هوا، دستگاه های دولتی، نهادهای عمومی غیر دولتی و بانک ها در ۱۰ شهرستان استان اصفهان تعطیل شده اند و این موضوع نشان می دهد که موضوع آلودگی به شدت به تمامی شهرهای ایران رسوخ کرده و باید به عنوان یک تهدید ملی با آن مقابله شود. البته لازم به توضیح است که ️دستگاه های خدماتی، امداد رسانی و درمانی تعطیل نشده اند تا روند خدمت رسانی با چالش رو به رو نشود.

 

*** نقد اول آلودگی ؛ مصرف سوخت مازوت

در شرایط فعلی نقد اول آلودگی در تهران و سایر کلانشهر ها به مصرف سوخت مازوت مربوط می شود. مازوت یک ساخت پایه کارخانه ایست که در نیروگاه ها و کارخانه های قدیمی و بعضا سنتی ایران به عنوان سوخت و محرک ژنراتورها استفاده می شود. شیفت برخی صنایع به مازوت‌سوزی باعث شارژ آلودگی هوا شده است. این شرایط به قدری آسیب زا بوده که نامه ی اعتراض مسئولین به دو وزیر در خصوص مصرف این فراورده ها و رشد تصاعد آلودگی را در پی داشته است.

شاید عده ای علت کاهش آلودگی امسال را نسبت به مشابه سال قبل در تفاوت قیمت بنزین و حامل های سوخت بدانند. اما مسئله ی آلودگی در شرایط فعلی به این مسئله ختم نمی شود. در شرایط فعلی نقش اول تولید آلودگی از خودروها به منابع ثابت اطراف پایتخت تغییر کرده است. این مسئله به قدری بزرگ و غیر قابل انکار بوده است که در نیمه دوم سال جاری آلودگی هوای پایتخت به طرز عجیب و مشکوکی افزایش پیدا کرد.

 

*** جایگزینی برای سوخت های مازوت وجود دارد؟

مسئله ی آلودگی شهر تهران موضوع پیچیده ای نیست. صورت مسئله بسیار شفاف و روشن است و راه حل نیز به همان اندازه روشن و قابل تمهید است. شاخص آلایندگی دی‌اکسید گوگرد رکورد جهشی زده و از میانگین عدد ۳۰ در نیم‌سال اول به ۶۵ رسیده است. به‌رغم این وضعیت اضطراری، اقداماتی در سطح عادی از سوی مسئولان صورت گرفته است. اعمال برخی محدودیت‌های رفت و آمد شبانگاهی و همینطور دورکاری بسیاری از کارمندان و تعطیلی کلاس‌های حضوری مدارس و دانشگاه‌ها رویکردهایی بوده که اتخاذ شده اما اقدامی برای جایگزینی سوخت های مازوت و سایر فراورده های مشتق شده از این ماده ی شیمیایی گرفته نشده است.

مازوت ماده ای که در بسیاری از کشورها اجاره ی واردات ندارد و لذا دست ایران برای فروش آن بسته است. متسافانه به دلیل قیمت بالای گاز در برخی از نیروگاه ها استفاده از مازوت به یک رویکرد به صرفه تبدیل شده است و نیروگاه ها علاقمندند از مازوت برای جبران هزینه های تولید خود استفاده کنند. تاکنون دو سناریوی محتمل برای تشدید آلودگی یعنی استفاده از مازوت در داخل به دلیل صادر‌نشدن آن و همینطور مصرف گسترده این سوخت به‌جای گاز در نیروگاه‌ها عمدتا تکذیب شده است.

 

 

*** گازوئیل های بی کیفیت هم قطار مازوت

مسئله ی دیگری که باید به آن توجه داشت بحث توجه به گازوئیل های بی کیفیت در کنار مازوت در صنایع است. گازوئیل های بی کیفیت سرشار از مشتقات گوگردی هستند که می توانند رفتاری شبیه به مازوت را پس از سوختن از خود نشان دهند. با توجه به اینکه دی‌اکسید ‌گوگرد موجود در هوا که در روزهای گذشته در پایتخت افزایش پیدا کرده می‌تواند هم به دلیل سوزاندن مازوت و هم گازوئیل باشد و نهاد‌های نظارتی هم توانایی تفکیک این دو منشا آلودگی را ندارند، می‌توان این سناریو را در ذهن داشت که گازوئیل پرگوگرد متهم اصلی آلودگی هوا باشد

موضوع افزایش بیش از تصور گوگرد در هوای پایتخت مسئه ای نیست که به نرخ بالای استفاده از وسایل نقلیه ی شخصی برگردد. این موضوع کاملا عملکرد پایین شهرداری تهران را در این زمینه نشان می دهد و البیته سازمان های محیط زیست نیز در این موضوع دخیل هستند. تاخیر وتعلل مسوولان شهر تهران در تصمیم‌گیری سریع برای پایان دادن به استفاده از سوخت‌های پرگوگرد در صنایع، پالایشگاه‌ها و نیروگاه‌‌های اطراف تهران منجر به ثبت رکورد جدید از افزایش غلظت گاز دی‌اکسید گوگرد در هوای پایتخت و تشدید آلودگی هوا طی ساعات گذشته شده است.

 

*** تاثیر ریسک های محیط زیستی بر فاکتورهای اقتصادی

موضوع آلودگی هوا صرفا یک مشکل زیست محیطی و سلامت محسوب نمی شود. این معضل به راحتی می توان معادلات اقتصادی و کسب و کار جامعه را تحت الشعاع قرار دهد. این روز‌ها یکی از اصلی‌ترین دلایل افزایش قیمت مسکن به گفته بسیاری از کارشناسان و مسئولان حوزه مسکن کشور، مصالح ساختمانی به ویژه سیمان و میلگرد است. با بالارفتن قیمت تمام شده ی ساخت مسکن سازنده به ناچار باید قیمت های بالایی را برای فروش ارائه دهد.

در بازار راکد این روزهای مسکن بالا رفتن قیمت مصالح نیز مسئله ای است که سازندگان و زنجیره تامین سات و ساز را با چالش رو به رو کرده است. در حالی که این روز‌ها همزمان با تعطیلی بسیاری از کارخانه‌ها به دلیل آلودگی هوا شاهد افزایش قابل توجه قیمت مصالح ساختمانی از جمله سیمان هستیم.

 

*** تاثیر آلودگی هوا بر قیمت مسکن

شاید این سوال ایجاد شود که آلودگی هوا چطور می تواند قیمت مسکن را جا به جا کند؟ در پاسخ باید گفت که چند روز پیش شرکت گاز تهران در خبری اعلام کرد که به علت افزایش مصرف گاز در کشور، گاز برخی از کارخانه‌ها قطع شده است.

این یک اقدام دستوری در راستای تامین نیازهای شهرونان در روزهای سرد سال است و این موضوع مسئله ای است که هر ساله با آن مواجه هستیم و عاملی است که بازار مسکن را در شش ماهه دوم سال وارد فاز رکود سنگین می کند.شواهد نشان می‌دهد که بعد از گذشت یک هفته هنوز گاز این کارخانه‌ها وصل نشده و همین امر باعث کاهش چشمگیر برخی از مصالح ساختمانی از جمله سیمان در برخی از شهرها شده است.

رشد سیمان به تنهایی اتفاق نیفتاده و شاهد رشد سایر مصنوعات فولادی و آهنی در بازار به دلیل مشکلات ناشی از آلودگی هوا هستیم. به گفته سازندگان مسکن و انبوه سازان، هم اکنون قیمت سیمان در بازار پاکتی بین ۵۰ تا ۶۰ هزار تومان رسیده که این موضوع در مقایسه با ماه‌های گذشته رشد دو برابری داشته است.

 

*** ایرانیان صدر نشین مصرف گاز طبیعی در دنیا

اگر از بعد کلان به شاخص های مصرف انرژی در ایران نگاهی بیندازیم خواهیم دید که مصرف گاز در ایران از یک الگوی منطقی تقلید نمی کند. مصرف گاز کشور در مقایسه با جهان، خیلی بالاست، حدود ۶۲۰ میلیون مترمکعب در روز است. این در حالی است که کل اروپا با ۴۵۰ میلیون جمعیت کمی بیش از دو برابر ایران است. متاسفانه در کنار کارت زرد دادن به بخش صنعت در کشور نیازمند ساخت یک فرهنگ غنی در خصوص مصرف انرژی هستیم.

زیرساخت انرژی کشور در شرایطی قرار ندارد تا نیاز شهری و صنعتی در حوزه انرژی را به صورت توامان پاسخگو باشد.لذا بالا رفتن مصرف گاز به دلیل سرما باعث می‌شود مقدار گاز تحویلی به نیروگاه‌های تولید برق کاهش یابد. این اتفاق به شدت بر عملکرد شرکت های فولادی و معدنی تاثیر می گذارد و ایت تاثیر به سرعت بازارهای صنعتی و ساختمانی را در کشور مورد عنایت قرار می دهد.

متاسفانه استراتژی سوخت چایگزین باید در صنایع و نیروگاه های کشور ملغی شود. این چایگزینی ضربه های سنگینی به محیز زیست وارد می کند. نیروگاه‌ها، در شرایط محدودیت دسترسی به گازوئیل، برای تولید برق باید سوخت جایگزین استفاده کنند. سوخت جایگزین هم مازوت است. مازوت در شرایط فعلی به شدت آلودگی ایجاد می کند و آلودگی ناشی از سوخت مازوت به دلیل سنگین بودن شرایط را برای وارونگی ها و تشدید آلودگی های هوا دو چندان می کند.

 

*** رشد شاخص آلودگی شهری در کلانشهرها

در ۲۴ ساعت منتهی به ظهر روز گذشته در حالی شاخص آلودگی هوای تهران روی عدد ۱۵۸ و در شرایط ناسالم قرار گرفت که به نظر می‌رسد مسوولان شهر تهران در حال نوعی وقت‌کشی در شرایط اضطراری هوای پایتخت هستند و معمای افزایش آلودگی گوگرد در هوای تهران از سوی دولتی‌ها و مسوولان پایتخت در حال پاسکاری است

اقتصاد سبز از جمله موضوعات مهمی است که در آینده اقتصاد جهان و توسعه کشورها نقشی کلیدی خواهد داشت. این مفهوم نوین، ارتباط تنگاتنگی با رویه‌های مورد بررسی در توسعه پایدار دارد تا جایی که شاید بتوان گفت اصولا توسعه پایدار خارج از چارچوب اقتصاد سبز و اقتصاد چرخشی، تعریف نمی‌شود. امروزه به تحقیق اثبات شده است که اگر اقتصادهای دنیا از مسیر استفاده از سوخت‌های فسیلی و منابع مضر برای محیط زیست به سمت انرژی‌های تجدید پذیر و پاک حرکت نکنند، بقا در کره خاکی تا سال ۲۰۵۰ برای جمعیت پیش‌رو ممکن نخواهد بود (کمبود منابع و غذا برای جمعیت آینده).

 

آرتان پرس

این مطلب بدون برچسب می باشد.

ثبت دیدگاه

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.