اتفاق مهمی که ایران مدت‌ها به‌دنبال آن بود و برای تحقق‌ آن رایزنی‌ها و مذاکرات زیادی انجام داد. براساس روند قانونی نهایی شدن موافقتنامه، پس از رای مثبت مجالس کشورهای عضو اوراسیا، مجلس شورای اسلامی ایران نیز با آن موافقت و پس از تصویب و ابلاغ به رئیس‌جمهوری، حسن روحانی هم نسبت به ابلاغ موافقتنامه اقدام کرد. اینها در حالی است که یک مشکل اساسی از سوی ایران وجود دارد که مانع از اجرای این موافقتنامه خواهد شد و آن هم، ممنوعیت واردات برخی کالاها از سوی ایران برای همه کشورها است. مدیر کل دفتر اروپا و ‌‌امریکا سازمان توسعه تجارت در این باره می‌گوید: «تا زمانی که موضوع ممنوعیت واردات برخی کالاها اصلاح و پیگیری نشود برای این موافقتنامه رویکرد اجرایی در کار نخواهد بود و در عمل کارها به تعویق خواهد افتاد.»

 

***نامه لاریجانی به روحانی

رئیس مجلس شورای اسلامی در نامه‌ای به رئیس‌جمهوری، ۴ قانون موافقتنامه موقت تشکیل منطقه آزاد تجاری بین ایران و اتحادیه اقتصادی اوراسیا را ابلاغ کرد. علی لاریجانی رئیس مجلس شورای اسلامی طی نامه‌ای به حسن روحانی رئیس‌جمهوری، قانون موافقتنامه موقت تشکیل منطقه آزاد تجاری بین جمهوری اسلامی ایران و اتحادیه اقتصادی اوراسیا و کشورهای عضو را ابلاغ کرد.
گفتنی است، موافقتنامه موقت تشکیل منطقه آزاد تجاری بین جمهوری اسلامی ایران و اتحادیه اقتصادی اوراسیا، با عضویت جمهوری اسلامی ایران و اتحادیه اقتصادی اوراسیا و کشورهای ارمنستان، بلاروس، قزاقستان، قرقیزستان و فدراسیون روسیه تشکیل می‌شود و هدف آن توسعه تجارت چندجانبه و روابط اقتصادی و تسهیل تجارت کالا میان دولت‌های عضو از جمله کاهش و حذف موانع تعرفه‌ای و غیرتعرفه‌ای است.

 

***ابلاغ رئیس‌جمهوری

در همین راستا رئیس‌جمهوری نیز قانون موافقتنامه موقت تشکیل منطقه آزاد تجاری بین ایران و اتحادیه اقتصادی اوراسیا و کشورهای عضو را ابلاغ کرد.
 به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی ریاست جمهوری، حجت‌الاسلام و المسلمین حسن روحانی یک قانون مصوب مجلس را برای اجرا به وزارت صنعت، معدن و تجارت ابلاغ کرد. بر این اساس، در اجرای اصل یکصد و بیست و سوم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، رئیس‌جمهوری «قانون موافقتنامه موقت تشکیل منطقه آزاد تجاری بین جمهوری اسلامی ایران و اتحادیه اقتصادی اوراسیا و کشورهای عضو» را برای اجرا به وزارت صنعت، معدن و تجارت ابلاغ کرد.

 

***اهداف موافقتنامه ایران و اوراسیا

معاون پارلمانی رئیس‌جمهوری از تصویب قانون موافقتنامه موقت تشکیل منطقه آزاد تجاری بین جمهوری اسلامی ایران و اتحادیه اقتصادی اوراسیا خبر داد.
به گزارش روابط عمومی معاونت امور مجلس ریاست جمهوری، حسینعلی امیری اظهارکرد: این منطقه آزاد با عضویت جمهوری اسلامی ایران و اتحادیه اقتصادی اوراسیا و کشورهای ارمنستان، بلاروس، قزاقستان، قرقیزستان و فدراسیون روسیه تشکیل می‌شود. معاون پارلمانی رئیس‌جمهوری افزود: توسعه تجارت چندجانبه و روابط اقتصادی و تسهیل تجارت کالا میان دولت‌های عضو از جمله کاهش و حذف موانع تعرفه‌ای و غیرتعرفه‌ای از اهداف این موافقتنامه است. امیری از جمله امتیازهای این موافقتنامه را تشکیل منطقه آزاد تجاری با توافق دولت‌های عضو براساس استانداردهای بین‌المللی اعلام کرد. وی تصریح کرد: با اجرای این موافقتنامه روابط اقتصادی میان کشورهای عضو در منطقه آزاد تجاری، توسعه و در راستای رونق اقتصادی موثر خواهد بود.

 

***فرصتی برای برقراری ارتباط با جهان

مدیرکل دفتر اروپا و ‌‌امریکا سازمان توسعه تجارت با بیان اینکه در فرآیند توافق با اوراسیا آخرین کشوری بودیم که باید در مجلس خودمان این موافقتنامه را به تصویب می‌رساندیم، اظهار کرد: شورای نگهبان هم این مهم را تایید و براساس روال قانونی، رئیس مجلس به رئیس‌جمهوری و ایشان هم آن را به نهاد‌های اجرایی ابلاغ خواهند کرد.
بهروز حسن الفت در گفت‌وگو با صمت تصریح کرد: آنچه باید در انتظارش باشیم اجرای هرچه سریع‌تر این توافقنامه است. براساس توافقی که انجام شده، این موضوع باید در ۲ ماه پس از تصویب پارلمان اجرایی شود.
وی ادامه داد: در این میان مشکلی که وجود دارد، بحث ممنوعیت واردات برخی کالاهایی است که ایران از سال گذشته آن را اجرایی کرده است. در نتیجه تصمیم‌گیران دولت باید تجدیدنظری در این باره داشته باشند چرا‌که ممنوعیت بخشی از این کالاها با توافقنامه اوراسیا مغایرت دارد که اگر این رویکرد اصلاح نشود اجرایی در کار نخواهد بود و به احتمال زیاد کار اجرای موافقتنامه به تاخیر می‌افتد.
مدیر کل دفتر اروپا و ‌‌امریکا سازمان توسعه تجارت با تاکید بر اینکه منظور از منطقه آزاد تجاری به هیچ عنوان مکان فیزیکی را شامل نمی‌شود، گفت: تعبیر درستی به‌کار گرفته نشده است. منطقه‌ای در کار نیست، بلکه توافقی است که ایران در قالب یک پیمان منطقه‌ای که بین ۵ کشور عضو اوراسیا است، در بخش تعرفه‌ ترجیحی تجاری آن مشارکت کرده است.
الفت با اشاره به تصمیم و برنامه ایران برای عضویت دائمی در اوراسیا اظهار کرد: این موضوع به فرآیند انجام کار و ارزیابی‌ها بستگی دارد. درحال‌حاضر این اتفاق جدید آغاز راه است و باید هر سال ارزیابی‌ها انجام شود که پس از ۳سال نتیجه‌ کار و برآیند این عضویت موقت، تصمیم‌‌گیری برای آینده را مشخص می‌کند.
وی معتقد است نگاه کلی در تجارت کشور این است که باید در افق میان‌مدت به پیمان منطقه‌ای بپیوندیم چراکه به سود ما است. اعضای اوراسیا همسایه‌های ما تلقی می‌شوند و در این شرایط، اوضاع و روابط ما بهتر از کشور‌های دیگر است. در نتیجه می‌توانند بازارهای ما به‌شمار روند.
به‌گفته مدیر کل دفتر اروپا و ‌‌امریکا سازمان توسعه تجارت، هرقدر بتوانیم پیوندمان را در قالب توافق با اوراسیا توسعه دهیم، می‌تواند به مجموعه تعامل اقتصادی ما با جهان کمک کند چراکه جهان سال‌هاست به سمت پیمان‌ها منطقه‌ای حرکت کرده است و امروز نتایج مثبت آن را می‌بینیم.
الفت تصریح کرد: شاید مدل دی۸ یا اکو تجربه خوبی برای ما نبود، اما تصور ما این است که اگر اوراسیا به‌درستی راهبری شود، موقعیت و فرصت مناسبی برای برقراری ارتباطات محکم‌تر اقتصادی ما با کشورهای شمالی با محوریت روسیه خواهد بود. ضمن اینکه روسیه به‌تنهایی ۷۰درصد تعاملات اوراسیا را انجام می‌دهد.
وی با بیان اینکه بیش از ۸۶۰ کالا بین ما و اوراسیا مبادله شده، اظهار کرد: ما و کشورهای عضو اوراسیا، برخی تعرفه‌ها را به صفر رسانده‌، برخی را کاهش داده و برخی دیگر را نیز ثابت اعلام کرده‌ایم. این توافق براساس دو بخش صنعت و کشاورزی انجام شده و سعی ما بر این است که مزیت‌های ملی را مدنظر قرار دهیم.
مدیرکل دفتر اروپا و ‌‌امریکا سازمان توسعه تجارت گفت: با تکمیل عضویت ما در اوراسیا می‌توانیم به موضوع‌‌های غیرتعرفه‌ای هم وارد شویم و دامنه تسهیل تجارت با این کشورها را گسترش دهیم. در نهایت این‌گونه می‌شود که اقتصادها بیشتر با هم پیوند می‌خورند. تصور کنید کالایی را که بخشی از آن در ایران، بخشی از آن در بلاروس، بخشی در روسیه و... تولید می‌شود یا در همین کشورهای عضو اوراسیا فروخته یا به دیگر کشورهای جهان صادر می‌شود. منظور از پیمان اقتصادی یعنی همین ارتباط نظام‌مند بین کشورها در تولید و صادرات و واردات و....

 

***محدودیت‌ها و ممنوعیت‌ها باید برطرف شود

رئیس اتاق مشترک ایران و قزاقستان نیز بر این باور است تا زمانی که در مقررات داخلی مشکل داریم نمی‌توانیم نتیجه موثری از توافق با اوراسیا به‌دست بیاوریم. امیر عابدی به صمت گفت: ممنوعیت‌ها، محدودیت‌ها، تعرفه‌ها و عوارض تجاری در کشور ما باعث کندی اجرا و به نتیجه نرسیدن این اتفاق جدید و به‌طور کلی روابط با جهان می‌شود و نمی‌توانیم چشم‌انداز روشنی در این‌باره داشته باشیم.
وی ادامه داد: موافقتنامه‌های اینچنینی گام نخست برای توسعه روابط ایران با جهان است؛ در واقع تا این توافقنامه در نقطه تبادل و اجرا قرار بگیرد باید فرآیندی را طی کند که ما هنوز در مرحله نخست آن متوقف شده‌ایم.
عابدی تاکید کرد: ما باید صادرات غیرنفتی را به‌عنوان فعالیت موثر در حوزه تجارت خارجی و مولفه‌ای که سود کشور را به همراه دارد، در نظر بگیریم. این در حالی است که نفت هم دچار تحریم شده و باید صادرات به کشورهای پیرامونی و منطقه را در اولویت قرار دهیم؛ بنابراین از فرصت اوراسیا باید به شکل حرفه‌ای استفاده کنیم.
به‌گفته رئیس اتاق مشترک ایران و قزاقستان، اوراسیا فرصت طلایی است که باید به‌طور جدی به آن پرداخت و اهمیت این موضوع برای ایران و تاجران ایرانی با کشورهای منطقه سی‌آی‌اس به‌ویژه اوراسیا بسیار حیاتی است که باید در اولویت قرار بگیرد.
او تاکید کرد: موضوعی که نگرانی فعالان بخش خصوصی را به همراه دارد، تعرفه‌ها و ارزش‌ها است. بی‌ثباتی و نوسان‌های نرخ ارز و همچنین ممنوعیت‌ها و محدودیت‌هایی که ایجاد شده، توافقی که با اتحادیه گمرکی اوراسیا داشتیم را دچار چالش می‌کند چراکه در منطقه اوراسیا آن را کمتر می‌پذیرند. وقتی ما تعرفه و ارزش کالاها را اعلام می‌کنیم این موضوع در یک بازه زمانی نمی‌تواند دستخوش تغییرات شود چون توافق‌ها را زیر سوال می‌برد.
عابدی تصریح کرد: با شرایط ویژه اقتصادی که با آن روبه‌رو هستیم، دولت باید با همکاری و مشارکت بخش خصوصی بتواند تصمیم‌های روشن و پایداری را اتخاذ کند.

منبع: صمت