روابط عمومی سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی ایران، مرکز پژوهش های مجلس در گزارش تحولات بین المللی و داخلی در حوزه معادن و صنایع معدنی طی 3 ماهه دوم سال 98 (فصل تابستان) آورده است: طی 6 ماهه نخست امسال، تولید شمش فولاد رشد 5 درصدی، محصولات فولادی رشد 7 درصدی، آهن اسفنجی رشد 9 درصدی و کاتد مس رشد 15 درصدی داشته است.

اما میزان تولید شمش آلومینیم کشور در مقایسه با سال گذشته حدود 32 درصد کاهش داشته که به اعتقاد این مرکز، بیشتر به دلیل مشکلات فنی و ابطال واگذاری واحدهای آلومینیم المهدی و هرمزال بوده است.

با بررسی روند تولید شمش فولاد در 6 ماهه نخست سال 98، پیش بینی می شود که میزان تولید فولاد کشور در سال جاری به بیش از 27 میلیون تن خواهد رسید و جایگاه ایران در جمع 10 کشور بزرگ تولیدکننده فولاد دنیا تثبیت خواهد شد.

براساس آمار گمرک جمهوری اسلامی ایران، میزان صادرات مواد معدنی و صنایع معدنی کشور طی 5 ماهه نخست سال 98 بالغ بر 3.7 میلیارد دلار بوده است. در میان مواد معدنی و فلزی، فولاد و محصولات فولادی، انواع سنگ آهن، کنسانتره و گندله، کاتد مس و محصولات مسی، سیمان، روی و محصولات روی، بخش عمده صادرات این حوزه را به خود اختصاص داده اند.

 

***تحولات بین المللی بازار معدن و صنایع معدنی

طی 3 ماهه دوم سال 98 (21 ژوئن 2019 تا 22 سپتامبر 2019 ) تحولات بازار سنگ آهن و فولاد از اهمیت قابل توجهی برخودار بود که این تحولات، آثار مهمی در بازار داخلی کشور نیز داشت. در تیر 98، خبر پیشرفت مذاکرات تجاری میان چین و آمریکا موجب افزایش شاخص سهام بازارهای جهانی شد و قیمت فلزات و محصولات معدنی به دلیل ایجاد انتظار رسیدن به توافق، روند رو به رشد به خود گرفت.

صعود قیمت سنگ آهن به دلیل کاهش عرضه جهانی تا اواخر جولای 2019 ادامه یافت و در کنار این افزایش بها، قیمت های جهانی فولاد و محصولات فولادی نیز رشد داشت. افزایش نرخ فولاد و محصولات فولادی موجب کاهش تمایل تجار چینی به صادرات محصولات خود شد. این موضوع، منجر به کاهش عرضه جهانی و افزایش قیمت ها شد. از 20 جولای 2019 ، روند افزایشی قیمت سنگ آهن در دنیا به دلایلی همچون افزایش کمیسیون دریافتی معاملات در بورس کالای دالیان چین، اعلام شرکت BHP استرالیا درخصوص افزایش سقف تولید، بهبود روند عرضه در جهان، رشد صادرات بنادر استرالیا و اعلام چشم انداز تولید 330 میلیون تنی توسط شرکت واله برزیل متوقف شد.

در اواخر جولای و اوایل آگوست 2019، تولید فولاد چین کاهش یافت که این امر به دلیل افزایش قیمت سنگ و کاهش حاشیه سود فولادسازان بوده است. محدودیت های زیست محیطی وضع شده توسط دولت چین نیز در این روند اثرگذار بود. در اوایل آگوست 2019 بازار همچنان شاهد کاهش قیمت سنگ آهن بود که افزایش صادرات برزیل و استرالیا و کاهش حاشیه سود فولادسازان چینی به همراه اخبار مربوط به جنگ تعرفه ای میان چین و آمریکا بر این روند اثرگذار بوده است. در اواخر آگوست و اوایل سپتامبر 2019 ، بازارهای جهان دوباره شاهد افزایش قیمت سنگ آهن بودند که این امر به دلیل ایجاد برخی محدودیت ها برای واحدهای تولیدی چین اتفاق افتاد.

 

***کاهش قیمت آلومینیم

قیمت های جهانی پودر آلومینا در 3 ماهه دوم سال 98 با کاهش قابل توجه همراه بود و در اواخر ماه سپتامبر به کمتر از 295 دلار بر تن رسید. کاهش قیمت آلومینیم و اعلام اخبار مربوط به راه اندازی کارخانه ای با ظرفیت 3 میلیون تنی پودر آلومینا در برزیل، ازجمله دلایل اصلی کاهش قیمت پودر آلومینا بوده است.

 

***افزایش قابل توجه قیمت مس و سپس کاهش آن

قیمت مس در بورس فلزات لندن طی ماه های ژوئن و جولای با افزایش قابل توجهی همراه بود. بهبود وضعیت قراردادهای بورس فلزات لندن به سمت خریداری بلندمدت، وقوع اعتصابات کارگری در معادن مس شیلی، تعیین سقف واردات قراضه در چین و افزایش تقاضای مس کاتد و کنسانتره، افت تولید جهانی مس (1 درصد) طی 3 ماهه نخست سال 2019 و افزایش 8 دهم درصدی تقاضای جهانی و همچنین برخی بارقه های امید برای توافق تجاری میان چین و آمریکا، از عوامل اصلی این افزایش قیمت بودند. قیمت جهانی مس پس از آن، با افت رو به رو شد که خاتمه اعتصابات معدنی در شیلی و تشدید جنگ تجاری را می توان از دلایل این مساله نام برد.

 

***ذخایر بزرگ معدنی تا پنج سال دیگر به پایان خواهد رسید

رئیس انجمن زمین‌شناسی ایران با اشاره به اینکه با بررسی روند اکتشافات مواد معدنی طی ۳۰ سال گذشته، ذخیره جدی پیدا نکرده‌ایم، گفت: با توجه به ضعف در اکتشاف و البته در صورت ادامه روند فعلی، بدون تردید ذخایر بزرگ معدنی تا پنج سال دیگر به پایان خواهد رسید

 منصور قربانی در بیست‌ و دومین کنفرانس انجمن زمین‌شناسی، ضمن اشاره به ظرفیت افزایش ۱۰ درصدی درآمد ناخالص کشور از معادن، اظهار داشت: نگاه ما به بخش معدن غلط است؛ در حالی که درآمد ناخالص کشور در حوزه معدن می‌تواند از ۱۲ درصد به ۲۲ درصد برسد و پتانسیل بیش از این را نیز دارد.

وی که در دانشگاه شهید بهشتی سخن می‌گفت، افزود: پروژه‌های بخش معدن کوچک است و هزینه‌ها با یکدیگر تفاوت دارد در حالی که در احداث تونل جاده و اتوبان وضعیت خوبی داشته‌ایم، اما در حوزه معدن عملکرد مطلوبی ارائه نداده‌ایم.

رئیس انجمن زمین‌شناسی ایران، تصریح کرد: ۱۱۰ موسسه علمی در حوزه معدن و زمین‌شناسی دانشجو تربیت می‌کند و دانشجویان علوم زمین و معدن، باید علاوه بر بحث اکتشافات، تولید و بهره‌برداری را نیز آموزش ببینند؛ البته در این میان باید بررسی شود چه میزان آموزش‌ها کاربردی است.

قربانی عنوان کرد: انجمن علوم زمین دو محور هم‌گرایی موسسات علمی و اهمیت به موضوعات اکتشافی را در رویکرد خود قرار داده است.

وی تاکید کرد: هیچ سازمانی در ایران وجود ندارد که اساسا توان پیشگویی آینده را داشته باشد؛ از این منظر که مثلا در آینده، چه موادی جایگزین نفت خواهد شد. حتی وزارت صمت مجله‌ای برای پیشگویی قیمت مواد معدنی هم ندارد.

بر اساس گزارشی از ایرنا، رئیس انجمن زمین‌شناسی ایران، اظهار داشت: شرکت ملی نفت ایران بخش بالا و پایین‌دستی دارد و هر کدام فعالیت خود را انجام می‌دهند؛ اما بخشی که آینده‌نگرانه باشد در آن احداث نشده است.

قربانی عنوان کرد: ۵۰ درصد اقتصاد ما وابسته به زمین است و آنچه زمین‌شناسان باید به آن توجه کنند، افزایش صنعت معدنی در کشور با مدیریت صحیح و بهره‌برداری از ۶۸ ماده معدنی است؛ تا از این طریق بتوانیم در آینده، ذیل حوزه صادرات عملکرد مثبتی داشته باشیم.

همچنین در این کنفرانس اعلام شد که سازمان زمین‌شناسی تفاهم‌نامه‌ای پژوهشی و علمی با دانشگاه سوربُن منعقد کرده که ۹ دانشجو تحت حمایت وزارت علوم، تحقیقات و فناوری قرار گرفته‌اند.

بودجه برای حفاری معدنی داده نمی‌شود

رئیس خانه معدن ایران نیز در این کنفرانس عنوان کرد: صنایع معدنی، تنها 6 درصد در اقتصاد کشور نقش دارند؛ درواقع متاسفانه به آن اهمیت چندانی نمی‌دهیم.

محمدرضا بهرامن با بیان اینکه اکتشافات، مهم‌ترین بخش معدن است‌، تصریح کرد: در حالی که بودجه بسیاری به حفاری نفتی تعلق می‌گیرد، متاسفانه چنین بودجه‌ای به معدن نمی‌دهند؛ در حالی که می‌توان با تکیه بر معدن، ارزش‌افزوده بسیاری داشت.