به جهت پیدا نمودن جوابی منطقی، صورت مسئله را به گزاره های زیر خُرد میکنیم :
۱) اول اینکه اساسا و در ابتدا باید ثابت شود که آیا این ادعای وجود نرخ شاخص ثانویه در بازار این محصول و نگاه بازیگران درگیر با بازار ورق کلاف گرم به آن آیا اساساً صادق است یا خیر؟
۲) دوم اینکه اگر این شاخص ثانویه در بازار برای این محصول وجود دارد، منشا آن کجاست و چطور میتواند بر نرخ رقابتی بورس کالا اثر گذار بوده و آنرا هدایت نماید ؟
۳) سوم اینکه چه عواملی بر تراز این شاخص ثانویه ای که بنا بر ظن نویسنده ۱) وجود دارد و ۲) مستقل از نرخ معاملاتی بورس کالاست و ۳) معمولا بالاتر از نرخ معاملاتی بورس کالا می ایستد؛ بر سقف میانگین نرخ رقابتی بورس کالا در خصوص این کالا تاثیر مستقیم دارند؟ چرا که در عمل بنظر میرسد این تراز ثانویه عامل موثری در جهت کمک به عملیاتی نمودن مهندسی عرضه تولید کننده انحصاری داخلی و رقابتی نگاه داشتن فضای معاملاتی بورس کالا باشد.
بطور مثال در عرضه های اواخر آبان و اوایل آذرماه با وجود اینکه نرخ پایه در سه معامله اخیر بورس کالا هر بار تقریبا ۱۰۰ تومان/کیلو افزایش پیدا کرده؛ شاخص نرخ میانگین معاملاتی، هر بار تقریبا در یک بازه قیمتی مستقل از نرخ پایه در نوسان بوده که نشان از نگاه آن به یک نرخ ثانویه در بازار به عنوان یک تراز ثانویه دارد.
۱- بحث گزاره (۱)
چرا تقاضا بدون توجه به نرخ پایه؛ از همان ابتدای آذر ماه با وجود نرخ پایه عرضه حدودا ۳۹۳۰ تومانی بورس کالا؛ با خیری بلند نرخی بالاتر از ۴۴۶۰ تومان را به عنوان نرخ رقابتی هدف انتخاب کرد و نه پایین تر ؟ و چرا زمانیکه نرخ پایه به تدریج افزایش پیدا کرد، تقاضا علیرغم کاهش فاصله از نرخ پایه حاضر به حفظ این فاصله معین و پیشنهاد بالاتر نشد و بطور مثال کانال ۵ هزار تومانی را نپذیرفته است ؟ چه خط قرمزی برای پیشنهاد قیمتهای بالاتر رقابتی در بورس کالا وجود داشته است ؟ این چراها نشان دهنده این موضوع است که کالایی ثانویه و مشابه در بازار وجود داشته یا دارد که مستقل از محصول تولیدکننده انحصاری داخلی بوده و نرخ آن هدایت گر نرخ محصول نهایی بازار است نه نرخ های پایین تر تولید کننده داخلی…
شاید شما هم شنیده باشید که گفته میشود اصلی در علم اقتصاد وجود دارد مبنی بر اینکه :
«اگر تعدادی کالا در بازار داشته باشیم که واحدهای مختلف آن با هزینه متفاوتی تولید شده باشد، بطوریکه حجم تقاضای کل برای آن کالا بر میزان حجم عرضه کالای ارزان تر برتری داشته باشد؛ قیمت بازار کالا «فقط و فقط» به هزینه تولید «گرانترین واحد» بستگی خواهد داشت که در واقع کسری تامین تقاضای جامانده از منبع کالاهای ارزان تر؛ از منابعی به غیر از منبع ارزان جبران میشود و هزینه تولید واحدهای قبلی هیچ تاثیری روی قیمت بازار ندارد. تفاضل هزینه تولید واحد آخر و بقیه واحدهای کالا به عنوان «رانت» به جیب تولیدکنندههای با هزینه کمتر میرود.»
شاید به جرات بتوان گفت که این پاراگراف فوق عینا و بطور شهودی در خصوص عرضه انحصاری ورق کلاف گرم HB بورس کالا صدق می نماید .
۲ – تحقیق گزاره (۲)
تحقیق و تفحص ها از بازار ورق کلاف گرم وارداتی قزاق یا روس و بطور مشخص ضخامت پر مصرف ۲ میلیمتر آن یک روز قبل از اولین معاملات ورق کلاف گرم HB در بورس کالا یعنی در تاریخ ۹۷/۰۸/۰۶ حدود ۶۰۰۰ هزار تومان با احتساب VAT یا به عبارتی ۵۵۰۰ تومان در بندر انزلی و برای فروش به بازار داخلی پیشنهاد میشده است؛ در آن تاریخ نرخ ورق کلاف گرم دریای سیاه حدود ۵۹۰ دلار/تن cfr انزلی بوده که با در نظر گرفتن ۱۰ درصد تعرفه وارداتی ورق کلاف گرم و دلار تجاری حدود ۸۵۰۰ تومانی سامانه سنا داریم :
۵۹۰ × ۸۵۰۰ ÷ ۱۰۰۰ =~ ۵۰۰۰
۵۰۰۰ + ۱۰٪ tariff ~= ۵۵۰۰
در واقع در فاصله زمانی بین هفتم تا چهاردهم آبان ماه که دو مورد معاملات ورق کلاف گرم B انجام شد؛ نگاه تقاضای داخلی و تراز او در خصوص نرخ معاملاتی این کالا در بورس کالای داخلی به نرخ تمام شده کالای وارداتی و تلاش برای حفظ فاصله مشخصی از آن بوده است.
بعد از گذر از این بازه زمانی؛ اکثر مجلات خارجی از جمله متال بولتن؛ گزارش جدیدی در خصوص جزییات معاملات ورق کلاف گرم جدیدی برای ایران مخابره ننمودهاند (آخرین گزارش متال بولتن در این خصوص مربوط است به تاریخ ۲۹ آگوست) که احتمالا به دلیل اجرایی شدن تحریم های ایالت متحده باشد.
گزارشگر فولاد
این مطلب بدون برچسب می باشد.
ثبت دیدگاه