روند کاهشی نرخ ارز ادامه دارد

 همزمان با شروع روند کاهشی قیمت‌ها در بازار آزاد ارز و افت چند‌مرحله‌ای قیمت‌ها در صرافی‌های بانکی در چند روز گذشته، سیر نزولی قیمت‌ها از دوشنبه تشدید ‌و این شرایط سبب شد تا دلار وارد کانال ۱۳ هزار تومان شود و یورو نرخ کمتر از ۱۶ هزار تومان را تجربه کند. آنچه فعالان این بازار در دلایل ریزش قیمت‌ها در بازار ارز ‌می‌گویند، برنامه‌های بانک مرکزی و ورود پرقدرت این بانک به بازار ارز بوده است. همچنین پیش‌بینی‌ می‌شود که این روند‌ ادامه یابد.

فعالان و صاحب‌نظران حوزه ارز‌ معتقدند اخبار مربوط به بازار متشکل ارزی، برنامه‌های بانک مرکزی همزمان با کاهش تقاضای دلار، بخشنامه جدید بانک مرکزی در زمینه بازگشت ارز حاصل از صادرات و همچنین کاهش تصور افراد از تنش امنیتی در منطقه از فاکتورهای اثرگذاری است که منجر به ریزش قیمت‌ها در بازار ارز شده است.
‌‌شواهد از بازار آزاد ارز نیز بیانگر کناره‌گیری خریداران از خرید انواع ارز به ‌دلیل نگرانی از ریزش ادامه‌دار قیمت‌هاست؛ درحال‌حاضر خریداری در بازار ارز وجود ندارد و خریداران کنار کشیده‌اند تا بعد از ثبات قیمتی در بازار، اقدام به معامله کنند.
البته پیش از این نیز رئیس کل بانک مرکزی تاکید کرده بود جوی که‌ در طول چند هفته گذشته در بازار ارز ایجاد شده‌، حاصل تنش‌های سیاسی است و فاکتور اقتصادی در آن وجود ندارد. همتی به مردم توصیه کرده بود که در بازار ارز سرمایه‌گذاری نکنند و با احتساب متغیرهای سیاسی وارد بازار ارز نشوند. وی‌ همچنان بر این توصیه تاکید دارد و در تازه‌ترین اظهار‌نظر خود گفته است مردم در ارز سرمایه‌گذاری نکنند زیرا ممکن است متضرر شوند.

***ممکن است متضرر شوید

عبدالناصر همتی، رئیس کل بانک مرکزی‌ با تاکید بر اینکه بسیاری از نوسان‌های بازار ارز، سیاسی است، تصریح کرد: در دو هفته گذشته نرخ ارز حدود ۲ هزار تومان کاهش یافته است. بنابراین، توصیه می‌شود مردم با توجه به متغیرهای سیاسی تاثیرگذار در بازار ارز وارد آن نشوند چرا که ممکن است متضرر شوند. وی در گفت‌وگو با خانه ملت افزود: ذخایر کافی ارزی در کشور وجود دارد و بانک مرکزی هر زمانی اراده کند وارد بازار می‌شود، همان‌طور که گاهی وارد این بازار شده و نتیجه را تغییر داده است.
 او در ادامه با بیان اینکه سال ۹۸ حدود ۱۸.۷ میلیارد دلار ارز صادراتی به کشور بازگشته است، گفت: در دو ماه گذشته نیز روند بازگشت ارز صادراتی به کشور خوب بوده و یک مولفه به نام «واردات در برابر صادرات» به این بخش اضافه شده که بر این اساس، صادرکنندگان می‌توانند ارز خود را برای وارداتی که ثبت سفارش شده اختصاص دهند.

رئیس کل بانک مرکزی با اشاره به صدور بخشنامه تازه بانک مرکزی درباره سیاست‌های ارزی سال ۹۸ این بانک در برابر صادرکنندگان، افزود: در این بخشنامه پیش‌بینی شده که پتروشیمی‌ها عمده صادرکنندگان غیرنفتی هستند، بتوانند دست‌کم ۶۰ درصد از ارز خود را در سامانه نیما عرضه کنند و‌ بقیه نیز به خود آنها اختصاص یابد زیرا خودشان به واردات تجهیزات نیاز دارند.

وی ادامه داد: همچنین در بخشنامه بانک مرکزی تاکید شده باقی صادرکنندگان برای اینکه تسهیلات بیشتری در اختیارشان قرار گیرد، باید دست‌کم ۵۰ درصد صادرات خود را در سامانه نیما عرضه کنند و ‌بقیه آن را می‌توانند به صورت اسکناس وارد کشور کرده یا به صورت واردات در برابر صادرات خود یا دیگران اختصاص دهند و دلیل اصرار بانک مرکزی برای عرضه این ارز در سامانه نیما به این دلیل بوده که این سامانه منبع تامین کالاهای اولیه و اساسی کشور، مواد اولیه کارخانه‌ها، مواد واسطه‌ای و کالاهای ضروری است.

 رئیس کل بانک مرکزی با بیان اینکه درحال‌حاضر کشور قله مقاومت را رد کرده و شرایط خوبی را سپری می‌کند، افزود: تلاش دشمنان شکست خورده اما هنوز فشارها ادامه دارد، البته این فشارها نمی‌تواند تاثیری بر کشور داشته باشد چرا‌که دشمنان زمانی از ارز ۴۰ و ۵۰ هزار تومانی سخن می‌گفتند‌ اما این اظهارات رویایی بیش نبود و در ماه‌های آینده ثبات بیشتری در کشور حاکم خواهد شد و آینده خوبی در انتظار اقتصاد ایران است.
 وی با اشاره به اینکه اقشار متوسط رو به پایین جامعه زیر فشار هستند، ادامه داد: تمام تلاش دولت این بوده که فشار تورمی به این اقشار را کاهش دهد و در این راستا دنبال راهکارهایی بوده است.

***قیمت ارز به تعادل می‌رسد

محمدرضا پورابراهیمی، رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی نیز علت اصلی کاهش نرخ ارز را بخشنامه جدید بانک مرکزی در زمینه بازگشت ارز حاصل از صادرات عنوان کرد و گفت: بر اساس این بخشنامه، صادرکنندگان برای نخستین‌بار اجازه یافته‌اند تا ۱۰ درصد از ارز صادراتی خود را به شکل اسکناس وارد کشور کنند و با نرخ بازار آزاد بفروشند. این تصمیم با استقبال صادرکنندگان روبه‌رو شده و میزان ورود ارز را افزایش می‌دهد و این موضوع باعث افزایش عرضه و کاهش نرخ ارز شد.

 نماینده کرمان در مجلس اظهار کرد: هر اندازه این تنفس بیشتر شود و به سمت تشکیل بازار متشکل ارز هم برویم، نرخ ارز پایین‌تر خواهد آمد و پیش‌بینی من ادامه روند کاهشی است. پور‌ابراهیمی درباره تاثیر راه‌اندازی بازار متشکل ارزی در ساماندهی بازار ارز، افزود:

اگر برنامه جامعی که برای این بازار در نظر گرفته شده اجرا شود، به طور حتم‌ این بازار می‌تواند به ساماندهی بازار ارز کمک کند و از رانتی که در اقتصاد وجود دارد، جلوگیری کند. رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس ادامه داد: از مشکلات سال ۹۷ این بود که صادرکنندگان، ارز خود را به کشور نمی‌آوردند و به ناچار با استفاده از روش‌ها و بخشنامه‌های مختلف تلاش می‌شد تا آنها ترغیب به این کار شوند. پورابراهیمی اضافه کرد: اما پس از راه‌اندازی بازار متشکل، نرخ ارز خودش به صادرکنندگان این علامت را می‌دهد که ارز را به کشور وارد کنند زیرا برای آنها جذابیت قیمتی خواهد داشت.

وی یادآور شد: تاکنون صادرکنندگان به دلیل جذابیت پایین، تمایل نداشتند که ارز خود را در بازار نیما عرضه کنند‌ اما با راه‌اندازی بازار متشکل ارز و افزایش جذابیت قیمتی، بخش عمده‌ای از ارزی که تاکنون به کشور بازنمی‌گشت در آینده وارد بازار کشور خواهد شد. رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس ادامه داد: بازار متشکل، منابع ارزی کشور را افزایش داده و رانت‌های موجود ناشی از تفاوت نرخ در سامانه نیما را کاهش می‌دهد. پورابراهیمی اضافه کرد: با کاهش تقاضا برای ارز و عرضه بیشتر از طریق بازار متشکل، نرخ ارز نیز به تعادل خواهد رسید.

***اقتصاد، ظرفیت رشد نرخ ارز را ندارد

همچنین احمد کیمیایی‌‌اسدی، عضو کمیسیون بازار پول و سرمایه اتاق تهران با تاکید بر اینکه اقتصاد ایران ظرفیت رشد بیشتر نرخ ارز را ندارد و این عوامل روانی و تنش‌های سیاسی است که باعث نوسان و رشد نرخ دلار می‌شود، افزود:

نرخ دلار در حالی این روزها وارد کانال ۱۳ هزار تومان شده که حدود یک ماه پیش هم روی همین محدوده قرار داشت‌ اما تنش‌های سیاسی و عوامل روانی باعث شد دلار با افزایش نرخ همراه شود و تا محدوده نرخ ۱۵ هزارتومان حرکت کند. انتظار این بود که با فروکش کردن این تنش‌ها نرخ‌ها تعدیل شود که این اتفاق در چند روز گذشته افتاد و نرخ دلار به حدود ۱۳ هزار تومان رسید.

او با تاکید بر اینکه تجربه نشان داده نرخ ارز پس از رشد‌های هیجانی، فروکش خواهد کرد که چند روزی است شاهد این اتفاق هستیم، افزود: به نظر می‌رسد نرخ دلار ظرفیت رشد بیشتر را ندارد و اگر عوامل روانی باعث رشد این نرخ شوند، بازهم عقبگرد خواهد داشت.
 به گفته کیمیایی‌اسدی، در شرایط فعلی، عامل سیاسی و روانی است‌ که زمینه رشد قیمت‌ها را در بازار ارز فراهم می‌کند و از آنجا‌ که به مسائل اقتصادی ارتباطی ندارد، نمی‌توان نرخ‌های بالا را برای دلار ماندگار دانست.

‌او به راه‌اندازی بازار متشکل ارزی اشاره کرد و گفت: این بازار به شکل ذاتی می‌تواند آرامش نسبی را به بازار ارز برگرداند و عاملی برای کاهش بیشتر قیمت‌ها شود‌ اما به هر حال عملکرد بازار متشکل ارزی در روند حرکتی نرخ ارز بسیار مهم و تعیین‌کننده است و اگر این بازار فعالیت مناسبی داشته باشد، به طور حتم می‌تواند انتظارات بازار ارز را تامین کند و زمینه کاهش و ثبات قیمت‌ها را فراهم آورد.

به گفته کیمیایی‌اسدی، بانک مرکزی و مسئولان اقتصادی به این نتیجه رسیده‌اند که ارز باید تک‌نرخی شود. از این رو، تلاش بر این است که نرخ ارز نیمایی به نرخ ارز آزاد نزدیک شود که به نظر می‌رسد هر چه این فاصله کمتر شود، انگیزه صادرکنندگان برای بازگرداندن ارز حاصل از صادرات به چرخه اقتصاد افزایش می‌یابد و عرضه و تقاضا دربازار ارز به تعادل می‌رسد و این یعنی ثبات‌بخشی به بازار ارز و کوتاه کردن دست واسطه‌گران از بازار ارز.
او افزود: البته در این بین بانک مرکزی باید تمام تلاشش این باشد که نرخ ارز در بازار آزاد کنترل شود و دچار نوسان‌های پی‌‌در‌پی نشود و این ثبات‌بخشی به نفع اقتصاد خواهد بود.

صمت