وزیر امور خارجه آلمان که با سفر به ایران با مقامهای ارشد ایرانی دیدار کرده، یک پیام ویژه نیز به همراه داشت: شبکه مالی مشترک ایران و اروپا (اینستکس) بهزودی عملیاتی خواهد شد.
اینستکس یا سازکار حمایت از مبادلات تجاری ایران و اروپا یک ابزار ویژه مالی است که در۱۱ بهمن ۱۳۹۷ از سوی آلمان، فرانسه و انگلیس، برای تسهیل تجارت غیردلاری با ایران ایجاد شد. مقر اینستکس در پاریس و ریاست آن برعهده پر فیشر آلمانی، از مدیران پیشین کومرتسبانک، است. هدف اصلی از ایجاد این کانال مالی ویژه، دادن امکانات به شرکتهای کوچک و متوسط اروپایی است تا بتوانند مجاری متعارف مالی خود با ایران را حفظ کنند. این سازکار در گام نخست تجارت کالاهای اساسی (مواد غذایی و دارو) را زیر پوشش قرار میدهد و بهتدریج دامنهاش گسترش خواهد یافت.
مدیر اینستکس پس از ملاقاتی که اسفند گذشته با مقامات ایران داشت، راهی لندن شد تا با فعالان عرصه اقتصادی این کشور دیدار کند. او در نشستی که با حضور شرکتهای تجاری، صاحبان سرمایه و مقامهای دولت انگلیس در لندن برگزار شد، درباره عملکرد این سازکار توضیحهایی داد و به نگرانی شرکتهای انگلیسی برای انجام مبادلات مالی با ایران پاسخ داد. او همچنین از آمادگی این شرکت برای انجام نخستین تبادل تجاری با همتای ایرانی خود در سریعترین زمان ممکن خبر داد. طرفهای اروپایی معتقدند که اینستکس از بهمن گذشته تاکنون پیشرفت خوبی کرده و گامهای موثری برای هرچه سریعتر عملیاتی شدن آن برداشته اما تعلل اروپا در عملیاتی کردن این سازکار، انتقادهایی را در ایران به همراه داشته است. موگرینی اواخر اردیبهشت گذشته ضمن تاکید بر پایبندی اروپا به اجرای کامل برجام ابراز امیدواری کرده بود که نخستین تراکنش اینستکس در طول چند هفته آینده انجام شود که این وعده بار دیگر در پیام وزیر امور خارجه آلمان که بهتازگی به ایران سفر کرده، داده شده است.
***پیام سفر وزیر امور خارجه آلمان به ایران
وزیر امور خارجه آلمان که با سفر به ایران با مقامهای ارشد ایرانی دیدار کرده بود، یک پیام ویژه نیز به همراه داشت: شبکه مالی مشترک ایران و اروپا (اینستکس) بهزودی عملیاتی خواهد شد. هایکو ماسِ، وزیر امور خارجه آلمان که دیدارهایی با رئیسجمهوری و وزیر امورخارجه ایران داشت تاکید کرده است که شبکه پرداخت مالی اروپا که باهدف دور زدن تحریمهای امریکا طراحی شده است بهزودی آماده استفاده خواهد شد. ماس پیشتر گفته بود که این شبکه پرداخت مالی موسوم به «اینستکس» پس از ماهها کار فشرده آماده عملیاتی شدن است. وی تاکید کرده که این یک ابزار از نوع جدید است، پس عملیاتی کردن آن کار چندان آسانی نیست زیرا راهاندازی یک شبکه پرداخت کاملا جدید کار پیچیدهای است. به گفته این مقام ارشد اروپایی، اکنون همه نیازهای رسمی عملیاتی شدن این پروژه آماده است و بهزودی به مرحله اجرا درخواهد آمد.
هایکو ماس صبح روز سهشنبه در بازگشت از ایران به کشورش در گفتوگو با شبکه تلویزیون آلمان درباره اجرایی شدن سازکار حمایت از مبادلات تجاری ایران و اروپا نیز پیشبینی کرد که با تکمیل شدن مراحل نهایی، در هفتههای آینده نخستین تراکنش مالی در این چارچوب انجام شود. وی همچنین در دیدار با رئیسجمهوری اسلامی ایران ضمن اشاره به تلاش اروپا برای فعال شدن سازکار مالی با ایران (اینستکس)، گفت: اتحادیه اروپا به طور متحد در حال تلاش برای حفظ و توسعه همکاریهای اقتصادی با ایران است. وی گفت: طرفهای اروپایی هر آنچه بتوانند انجام میدهند تا بدون آمریکا به تعهدات خود در توافق هستهای عمل کنند.
***دیپلماسی اروپا شکست میخورد؟
اگرچه مقامهای اروپایی در تلاش هستند با وجود خروج یکجانبه دولت ترامپ از توافق برجام، این توافق را زنده نگهدارند و مسیر مبادلات پولی و مالی با ایران را هموار سازند، اما آنطور که بلومبرگ گزارش داده است، دولت ترامپ برای تحریم نهاد مالی موسوم به «سازکار تامین مالی و تجارت ایران و اروپا» تلاشهایی را آغاز کرده است. یکی از مقامهای کاخ سفید که نامش منتشر نشده است در این باره گفت: دولت امریکا به دنبال آن است که این نهاد مالی را که ایران به عنوان نهاد مالی متناظر با اینستکس راهاندازی کرده است، مورد تحریم قرار دهد. وی در ادامه گفت: بخشی از سازکار تامین مالی و تجارت ایران و اروپا مربوط به بانک مرکزی ایران است و بانک مرکزی ایران هم به دلیل اتهامهای متعدد مورد تحریم امریکا قرار دارد. به این دلیل کاخ سفید به دنبال تحریم این نهاد مالی است. این شرایط در حالی است که سفیر ایران در انگلیس در این باره هشدار داده که با تحریم نهاد مالی متناظر ایرانی اینستکس از سوی امریکا، این سازکار در عمل، نابودشده و دیپلماسی اروپا به شکست کامل میرسد. حمید بعیدینژاد با انتشار پیامی در توییتر افزود: امیدواریم حالا همه متوجه شوند که بزرگترین تهدید علیه برجام و امنیت منطقه سیاست تروریسم اقتصادی امریکا علیه ایران است.
***وظایف اینستکس در ایران
بهمن سال گذشته که وزیران امور خارجه ۳ کشور اروپایی آلمان، فرانسه و انگلیس اعلام کردند کانال ویژه پرداخت اروپا و ایران با عنوان «سازکار حمایت از مبادلات تجاری ایران و اروپا» (اینستکس) به ثبت رسمی رسیده است، برای برقراری این کانال مالی، حالا نوبت ایران بود که این سازمان متناظر را در ایران نیز به ثبت برساند که همین هم شد. به این ترتیب، پایان سال گذشته پر فیشر، رئیس اینستکس برای مذاکرات به ایران آمده بود تا هرچه سریعتر درباره سازکار اجرایی این نهاد و همچنین تاسیس سازمان متناظر اینستکس در ایران به نتیجه برسد و در نهایت، ۲ اردیبهشت گذشته، شرکت «سازکار ویژه تجارت و تامین مالی ایران و اروپا» که نهاد متناظر اینستکس اروپایی به شمار میرود به مدیرعاملی علیاصغر نوری در تهران به ثبت رسید.
شرکت سهامی خاص سازکار ویژه تجارت و تامین مالی ایران و اروپا به شماره ۵۴۰۲۴۰ در اداره ثبت شرکتها و موسسههای غیرتجاری تهران به ثبت رسید که موضوع فعالیت آن، ارائه خدمات تسویه و پرداخت به همه صادرکنندگان و واردکنندگان حقیقی و حقوقی و همچنین به بانکهای داخلی و خارجی و نهادهای دولتی، گشایش حساب اعتبار اسنادی، تسهیلات و اعتبارات ریالی و ارزی، ضمانتنامهها و حوالهها، تامین مالی کوتاهمدت و بلندمدت نزد بانکها، موسسههای مالی و شرکتهای داخلی و خارجی از وظایف این شرکت تعریف شده است. از دیگر فعالیتهای این شرکت، دریافت و اعطای نمایندگی به همه بانکها و شرکتهای داخلی و خارجی، دریافت وام و تسهیلات از همه بانکها و موسسههای اعتباری داخلی و خارجی در قالب ارزی و ریالی، تعامل با اینستکس اروپایی و سایر کانالهای مالی و شرکتها در کشورهای دیگر اعلام شده است. بر اساس آگهی ثبت، از فعالیتهای دیگر این شرکت، انعقاد قرارداد و همکاری با نظام بانکی ایران و بانکهای خارجی در راستای استفاده از کانالهای مالی و اروپا و سایر کشورها، ارائه خدمات مشاوره مالی به همه اشخاص حقیقی و حقوقی و انعقاد قرارداد با اشخاص حقیقی و حقوقی در همه زمینههای فعالیت شرکت اعلام شده است. این شرکت با سرمایه اولیه یک میلیارد ریال در تهران به ثبت رسیده است و اعضای هیاتمدیره آن شامل علیاصغر نوری، بانک رفاه کارگران (به نمایندگی فرشید فرخنژاد)، بانک کشاورزی (به نمایندگی شهرزاد مشیری)، بانک پاسارگاد (به نمایندگی محمدرضا جوادیان) و خدمات انفورماتیک فرادیس گسترکیش (به نمایندگی حمید قنبری) هستند.
***تجارت ایران صفر نمیشود
به هر حال، واشنگتن در ادامه مواضع سینوسی خود در قبال تهران، در حالی کانال مالی و تجاری ایران و اروپا را هدف قرار داده که کامران ندری، کارشناس حوزه پولی در گفتوگو با صمت درباره تهدیدهای آمریکا در زمینه برقراری کانال ایران و اروپا معتقد است: اگرچه با وجود تشدید تحریمها، اروپاییها در تلاش هستند تا سازکار مالی با ایران را برقرار و اینستکس را اجرایی کنند اما در عین حال هم تاکید کردهاند نمیتوان انتظار فراتر از واقعیتها از اروپا را داشت.
وی با بیان اینکه تهدیدهای امریکاییها به اروپاییها همچنان ادامه دارد و آمریکا در تلاش است تا مانع از اجرایی شدن این کانال مالی شود، افزود: تجربه بیش از یک سال گذشته نشان داده که تهدید آمریکاییها یک مانعی بر سر راه تعامل اروپاییها با ایران است و این تهدیدها همچنان وجود دارد.
او افزود: اما اینکه امریکا در تلاش است با فشار، مراودات تجاری ایران را با سایر کشورها صفر کنند، به نظر من هیچ زمانی این هدف محقق نمیشود و آمریکا نمیتواند از این طریق تجارت ایران را با دنیا به صفر برساند. به گفته ندری، تحریمها و مانعتراشی آمریکا فقط هزینه مراودات تجاری و مالی را برای ما افزایش میدهد وگرنه درحالحاضر هم تعاملات تجاری و مالی ما از راههای مختلف وجود دارد اما با هزینه بیشتر. این کارشناس با بیان اینکه برقراری کانال مالی ایران و اروپا به این بستگی دارد که اروپاییها تا چقدر در مقابل تحریمهای امریکا میتوانند ایستادگی کنند، افزود: ضمن اینکه در کنار این موضوع باید بپذیریم که ساختار اقتصادی اروپاییها اینگونه است که دولتها نمیتوانند شرکتها و سازمانها را مجبور به تعاملات تجاری کنند و تازمانی که شرکتها خودشان تمایل به همکاری نداشته باشند، این همکاری حتی با وجود اینستکس فراهم نخواهد شد. از این رو، ما نباید انتظاری فراتر از واقعیت این سازکار مالی داشته باشیم. او با بیان اینکه ایران باید تلاش کند در شرایط فعلی، که محدودیتها افزایش یافته و مراوده با شرکتهای بزرگ سختتر است، روابطش با شرکتهای کوچکتر را گسترش دهد، افزود: این اقدامها باعث میشود تا تحریمهای آمریکا در تجارت ما بیاثر باشد. بیتردید فشارهایی که امریکا به ایران وارد میکند، هیچگاه موفق نخواهد شد تجارت ما را با دنیا به صفر برساند و این مهم فقط هزینه مبادلات تجاری و مالی ما را افزایش خواهد داد.
منبع: صمت
این مطلب بدون برچسب می باشد.
ثبت دیدگاه