اما در طول هفتههای گذشته با وجود تحولات سیاسی و تنشهای بهوجودآمده در منطقه شاهد بودیم که این بازار نهتنها با نوسان نرخ و تنش روبهرو نشد، بلکه روند نزولی به خود گرفت و دلار بالای ۱۳ هزارتومان در نهایت وارد کانال ۱۲ هزار تومان شد. بیتفاوتی بازار ارز نسبت به این تحولات باعث شد تا این روند کاهشی ادامه یابد و در نخستین روز کاری هفته جاری، تفاوت قیمتی در صرافیهای بانکی و بازار آزاد به حدود صفر برسد و نرخ هر دلار امریکا در این دو بازار یکسان و با نرخ ۱۲ هزار و ۸۵۰ تومان معامله شود که البته این روند همچنان با نوسان اندک ادامه دارد.
کاهش نرخ دلار در بازار در این مدت اما و اگرهای زیادی را با خود همراه کرده است، اما آنطور که کارشناسان و فعالان این بازار میگویند، اقدامهای مناسب صرافان و مدیریت و نظارت بانک مرکزی در هفتههای اخیر سبب شده این روزها شاهد آرامش و ثبات نسبی قیمتها در بازار باشیم. به عقیده کارشناسان، تصمیمهایی که به مرور زمان برای بازار ارز گرفته شده، از جمله تشکیل بازارهای ثانویه، سامانههای ارزی مانند «سنا» و «نیما»، بازار متشکل ارزی و… از عواملی هستند که کاهش تدریجی نرخ ارز و بهویژه نرخ دلار را سبب شده و این روزها آن را به کانال ۱۲ هزار تومان رسانده و یورو را نیز وارد کانال ۱۴ هزار تومان کرده است.
به هرحال، به دلیل کاهش تمایل خریداران به خرید ارز، ایجاد بازار متشکل ارزی و قطعی شدن کانال مبادلات مالی یا اینستکس میان ایران و اروپا اینطور به نظر میرسد که نرخ دلار تغییرات شدیدی را در روزهای آینده تجربه نکند و بر اساس پیشبینیها و انتظارات، این احتمال وجود دارد که نرخ دلار در نهایت وارد کانال ۱۱ هزار تومان یا حتی ۱۰ هزار تومان شود.
***ارز به نرخ اصلی خود بازمیگردد
عزتالله یوسفیانملا، عضو کمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات مجلس شورای اسلامی در این باره گفتوگو با خانه ملت، با اشاره به کاهش نرخ ارز در هفتههای اخیر، گفت: نرخ ارز با رخدادهای سیاسی تا نرخ کنونی بالا رفته و حتی در بازههای زمانی تا مرز ۱۸ هزار تومان هم افزایش یافته است، اما با توجه به اینکه قیمتها واقعی نبود و مبنای اقتصادی نداشت، دوباره روند کاهشی به خود گرفت. نماینده مردم آمل و لاریجان در مجلس شورای اسلامی، ادامه داد: نرخ ارز به صورت ناگهانی و بر اساس مباحث سیاسی افزایش یافت و زمانی که فردی مانند ترامپ یا کنگره امریکا در آن سوی مرزها علیه ایران موضوعهایی مطرح میکردند در نرخ تاثیر میگذاشت و زمانی که این مباحث تمام میشد نرخ ارز به شرایط پیش بازمیگشت. یوسفیانملا با بیان این که اما در شرایط کنونی ارز رنگ و بوی سیاسی خود را باخته و سیاست دیگر تاثیر چندانی در تعیین نرخ ارز ندارد، تاکید کرد: «درحالحاضر، ارز به سمت نرخ واقعی اقتصادی خود حرکت میکند و تمامی کارشناسان بر اساس شاخصهای اقتصادی، نرخ ارز را بین ۷ تا ۱۰ هزار تومان میدانند.»
وی با اشاره به اینکه نوسانهای نرخ ارز بر مبنای مولفههای سیاسی جزئی است و بلافاصله شرایط به وضعیت گذشته بازمیگردد، افزود: «برخی دلالان مانند افرادی که درحالحاضر در محاکم قضایی محاکمه میشوند به طور قطع منافعی داشته و سربازان پیادهنظام دشمن هستند و ساکت ننشسته و با شرایط ثبات ارزی مقابله میکنند.»
عضو کمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات مجلس شورای اسلامی شورای اسلامی با بیان این که امریکاییها جسارت کرده و عالیترین مقام در ایران را تحریم کردند اما در نرخ ارز تاثیری نداشت، تصریح کرد: «اگر بانک مرکزی روند فعلی را ادامه دهد، ارز به نرخ اصلی خود بازگشته و سایه سیاست از ارز، سکه و طلا برداشته میشود و شرایط مطلوبی را در کشور تجربه میکنیم.»
***کاهش انگیزه سرمایهگذاری در ارز
مهدی رفیعی، کارشناس اقتصاد در این باره با تاکید بر این موضوع که انتظار میرود نرخ ارز همچان روندی کاهشی داشته باشد و ارزانتر شود، کاهش تقاضا در این بازار را یکی از عوامل افت قیمتها دانست و گفت: «بازار ارز در بیش از یک سال گذشته در حالی به صورت هیجانی رشد میکرد و دچار نوسان میشد که مدتی است از این هیجانها کاسته شده و انگیزه سرمایهگذاری در این بازار چندان وجود ندارد.
به گفته او، به نظر میرسد که در یک سال گذشته، هر کسی که میخواست سرمایهگذاری در حوزه ارزی داشته باشد و داراییاش را برای حفظ ارزش پول به دلار تبدیل کند، این کار را کرده و دیگر مثل گذشته تب و تاب سرمایهگذاری در این بازار داغ نیست و همین موضوع در مدت اخیر عاملی برای متوقف شدن رشد قیمتها و کاهش نرخ ارز در بازار شد.
وی با بیان اینکه در عین حال تقاضایی که در گذشته برای واردات وجود داشت اینک وجود ندارد و به نظر میرسد که بخشی از تقاضاها نیز از این بابت کم شده است، افزود: «شاید بخشی از این کاهش تقاضای ارز برای واردات به بحث تحریمها و محدودیتهای ناشی از تحریم برگردد اما در این بین تغییر رویکرد دولت در زمینه بحث کاهش واردات و استفاده از تولید داخلی نیز دراین زمینه بیتاثیر نبوده است. به نظر میرسد که دولت و حتی مردم به این نتیجه رسیدهاند که باید از امکانات و تولیدات داخلی نسبت به گذشته بیشتر بهره ببرند و کالای داخلی را جایگزین کالای وارداتی کنند تا از این بابت گامی در راستای اشتغال و رونق تولید داخلی برداشته شود.»
این کارشناس در ادامه بر این موضوع تاکید کرد که در گذشته و زمان اوج نوسانهای نرخ ارز، بسیاری از تولیدکنندگان و صنایع کشور برای جلوگیری از مشکلات احتمالی، اقدام به خرید مواد اولیه و کالاهای مورد نیاز تولیدشان کردند که بخشی از این خریدها هنوز در انبارها نگهداری میشود، افزود: «بنابراین، بخشی از تقاضاهای خرید که نیاز به ارز داشت، در گذشته تامین شده و همین موضوع تا حدی از حجم تقاضای جدید ارز کاسته است، ضمن اینکه باید در این باره به کاهش قدرت خرید مردم هم اشاره کرد که باعث کاهش تقاضای خرید در بازارها شده است.»
به گفته وی، با به وجود آمدن این وضعیت در کنار سیاستهای بانک مرکزی که با تاخیر انجام شد، سرانجام بهتدریج تاثیر خود را گذاشت و سبب شد قیمتها در بازار ارز تا حدی به ثبات برسد و روند نزولی را طی کند. این انتظار وجود دارد که با پایین آمدن سمت تقاضا و ثبات ماندن سمت عرضه، قیمتها باز هم کاهش بیشتر را تجربه کند. این کارشناس در عین حال بر این موضوع نیز تاکید کرد که بازارها به نوبت از حوزه سرمایهگذاری در حال خارج شدن هستند و بازار ارز نیز از جمله این بازارهاست که از این نوسانها عبور کرده و اینک در حال به ثبات رسیدن است.
***خریداران ارز متضرر شدند
مصطفی صفاری از دیگر کارشناسان اقتصاد نیز با تاکید بر اینکه بعید به نظر میرسد نرخ ارز دیگر به محدودههای بالاتر از ۱۲ تا ۱۳ هزار تومان برسد و هیجانها و نوسانهای قیمتی گذشته در این بازار تکرار شود، افزود: «بازار ارز این روزها در حالی افت نرخ را تجربه میکند که به نظر میرسد یکی از دلایل این امر افزایش بازگشت ارز صادراتی به سامانه نیما و کاهش تقاضا در بازار ارز باشد.»
او با بیان اینکه هرچه عرضه ارز بیشتر و تقاضا برای آن کم شود میتوان انتظار کاهش بیشتر قیمتها را داشت، اظهار کرد: «اقدامهای مثبت بانک مرکزی در حوزه ارزی، سبب شده تا ارز صادراتی بیشتری وارد کشور شود، ضمن اینکه انگیزه سرمایهگذاری دیگر مثل گذشته نیست و مردم دیگر رغبتی به خرید ارز هم ندارند؛ کمااینکه بسیاری از خریداران ارز تاکنون به دلیل همین افت و نوسان نرخ دچار ضرر و زیانهای زیادی شدهاند.»
وی با بیان این که نرخ دلار حتی میتواند به ۱۰ هزار تومان هم برسد که البته تحقق این هدف بستگی به سیاستهای بانک مرکزی نیز دارد، در ادامه به راهاندازی بازار متشکل ارزی اشاره کرد و گفت: «در صورتی که بازار متشکل ارز از عمق مناسبی برخوردار باشد، به دلیل ماهیت فعالیت این بازار که باعث ایجاد شفافیت و متعادلسازی عرضهوتقاضا میشود میتوان انتظار داشت که نرخ ارز بازهم افت کند.»
به گفته این کارشناس، نرخ ارز اگر به نرخهای خیلی پایین هم نرسد، با توجه به شرایط فعلی به طور قطع رشدهای بالاتر از نرخ ۱۲ تا ۱۳ هزار تومان هم نخواهد داشت و میتوان امیدوار بود که بهتدریج ثبات نرخ را در بازار شاهد باشیم.
منبع: صمت
این مطلب بدون برچسب می باشد.
ثبت دیدگاه