میکنند و براین باورند که تداوم این روند، کاهش نرخ دلار را در بازار سرعت میدهد. ادامه روند ریزشی نرخ دلار، سایر ارزها در بازار را نیز متاثر کرده و نرخ فروش هر یورو را به ۱۳ هزار تومان و نرخ خرید آن از مردم را به ۱۲ هزار و ۹۰۰ تومان رسانده است.
وضعیت فعلی بازار ارز سبب شده تا هیجان و تلاطمی که از میانه سال ۹۶ در این بازار آغاز شده بود، اکنون فروکش کند و از فضای سفتهبازی گذشته نیز بکاهد. شرایط سال گذشته و آغاز امسال اینگونه بود که اگر از میدان فردوسی به سمت جنوب حرکت میکردید، نخستین چیزی که به چشم میآمد، ازدحام و شلوغی خیابان به دلیل تجمع دلالان و سفتهبازان بود. نوسان و تلاطم شدید بازار ارز سبب شده بود تا دلالان و سفتهبازان بهراحتی جولان داده و نرخ دلار و سایر ارزها را بالا و پایین ببرند. اعلام یک شایعه زمینهساز نوسان چند صد یا چند هزار تومانی نرخ دلار در کمتر از چند ساعت میشد و به دنبال آن، همه بازارهای کالایی و اقتصادی به هم میریخت. تلاطم شدید آن روزهای بازار ارز، چنان جذابیتی را برای سرمایهگذاران ایجاد کرده بود که هر کسی با سرمایهای اندک تمایل داشت وارد این بازار شود و سود کسب کند.
اما این روزها شرایط نسبت به گذشته متفاوت است؛ اگر سری به خیابان فردوسی تهران بزنید خواهید دید که دیگر خبری از آن شور و هیجان و فریادهای دلالان نیست و گویا شرایط باثبات و گاه کاهشی بازار ارز سبب شده تا بسیاری از دلالان و سفتهبازار از این بازار خارج شوند. دیگر مردم تمایلی به خرید ارز ندارند و این روزها گویا بیشتر فروشنده هستند تا خریدار.
در دلایل اصلی به وجود آمدن این شرایط بازار ارز، آنچه گفته میشود، تصمیمهای دولت در حوزههای اقتصادی و ارزی است که زمینهساز کاهش تقاضا در بازار و کم شدن بخش زیادی از تنشها در بازار ارز شده است. در ماههای اخیر دولت و بانک مرکزی توانستهاند تلاطمهای بازار ارز را کنترل کنند و این بازار را به ثبات نسبی برسانند. در واقع دولت و بانک مرکزی تلاش کردهاند تا از طریق کنترل عرضهوتقاضا، بازار ارز را از حالت هیجانی خارج کنند و به سمت بهبود حرکت دهند.
***بررسی ثبات نسبی حاکم در بازار ارز
در چنین شرایطی، انتظار جامعه این است که در پی روند کاهشی نرخ ارز، این موضوع خودش را در کلیت اقتصاد نشان دهد و نرخها در سایر بازارها و کالاها نیز با افت روبهرو شود. در بررسی این نکته و ثبات نسبی حاکم بر بازار ارز، عبدالناصر همتی، رئیس کل بانک مرکزی در یادداشت اینستاگرامی خود به چند نکته اشاره کرده است.
عبدالناصر همتی در یادداشت اینستاگرامی جدید خود نوشت: «طی دو تا سه ماه گذشته در پستهای اینستاگرامی و مصاحبههایی که با رسانهها داشتم، از ثبات نسبی حاکم در بازار ارز و به تبع آن در سایر بازارها، یاد کرده و از کاهش تدریجی نرخ تورم ماهانه و نقطه به نقطه، به عنوان نشانههای حرکت به سمت ثبات یاد کردم. در این زمینه، چند نکته را باید توضیح دهم.
۱. ثبات بازار قطعا به معنای توقف یا کاهش قیمتها و رفع فشار اقتصادی بر طبقات درآمدی متوسط و پایین جامعه نیست و صرفا شکست فشار حداکثری امریکا، در نیل به اهدافش را نشان میدهد. لذا حمایت از اقشار با درآمد ثابت و پایین بایستی با جدیت پیگیری شود.
۲. در کنار برنامهریزیهای دولت، امید به بهبود شرایط، با توجه به عزمی که در تولیدکنندگان و نیز اخبار واصله از گوشه و کنار کشور در تلاش برای رونق تولید ملی میرسد، به شدت نسبت به شش ماه پیش فزونی یافته است.
۳. تلاشها برای افزایش درآمدهای ارزی ناشی از صادرات نفت و فرآوردههای نفتی و مهمتر از همه صادرات غیرنفتی به روشهای مختلف در حال گسترش است.
۴. تلاش کشورهای همراه با تحریم، برای فاصله گرفتن از اشتباه خود و از همه مهمتر، ارائه برخی از پیشنهادها، برای کسب رضایت ایران، جهت پذیرش مذاکره، سیگنالهای مهمی است از پیروزی مردم ایران در صحنه مقاومت اقتصادی و نیز قدرتنماییاش در منطقه.»
در این بین کارشناسان نیز تاکید دارند اگر بنا باشد کاهش یا ثبات نرخ دلار، پیامدهای مثبتی بر اقتصاد ایران داشته باشد و اثرات آن در سایر بخشها مشهود شود، نیاز است ثبات نرخ ارز در بلندمدت تداوم یابد و این موضوع نیز پیشنیازهایی لازم دارد.
***ضرورت تداوم ثبات قیمتها
ناصر ریاحی، عضو اتاق بازرگانی تهران با بیان اینکه دولت باید تلاش کند منابع تامین ارز در بازار داخلی را مستحکم کند، اصلیترین عامل کاهش نرخ دلار در هفتههای گذشته را کاهش تقاضا دانست و در گفتوگو با ایسنا عنوان کرد: اگر قرار باشد کاهش یا ثبات نرخ دلار، اثرات مثبتی بر اقتصاد ایران بگذارد، این اتفاق به غیر از ثبات طولانیمدت قیمتها رخ نخواهد داد. اگر تلاطمهای یک یا دو سال گذشته ادامه پیدا کند و هیچ کسی امکان پیشبینی آینده اقتصاد کشور را نداشته باشد، این کاهش نسبی قیمتها تاثیر چندانی نخواهد داشت. به گفته وی، در کنار ثبات فعلی، یکی از اصلیترین مسائلی که در تحلیلها از کاهش نرخ ارز در بازار اهمیت دارد، علت این اتفاق است. به نظر میرسد با توجه به افزایش قیمتها، اصلیترین عاملی که باعث کاهش نرخ دلار یا ثبات نسبی آن شده، نبود تقاضا به دلیل پایین آمدن قدرت خرید است.
این عضو اتاق بازرگانی تهران با اشاره به محدودیتهایی که در ورود ارز به کشور ایجاد شده است، تاکید کرد: یکی از مسائلی که میتواند به کاهش نرخ ارز کمک کند، افزایش عرضه و بالا رفتن توان دسترسی به منابع جدید ارزی است. آمارها و شاخصها نشان میدهد که دولت با توجه به تحریم نفت، در عمل، فضایی برای افزایش دسترسی به ارز جدید پیدا نکرده و این در حالی است که اگر بنا بر کاهشی شدن نرخ ارز باشد، باید تامین منابع جدید ارزی را جدی گرفت. ریاحی درباره ثبات نسبی که در هفتههای گذشته در اقتصاد ایران احساس میشود نیز گفت: این طبیعی است که بعد از هر شوک اقتصادی، چه طبقه بازرگان و تولیدکننده و چه مصرفکنندگان تا حدی تلاش کنند خود را با شرایط جدید تطبیق دهند. آنچه بهتازگی در اقتصاد کشور دیده میشود نیز از همین جنس است.
وی خاطرنشان کرد: البته این ثبات نسبی را نباید با بهبود کامل اوضاع به اشتباه گرفت. اگر ثبات بر هم بخورد و باز شوکهای جدید اقتصادی به جامعه وارد شود، دو طرف این ماجرا با مشکلات جدی روبهرو خواهند شد و فشاری گسترده را تجربه خواهند کرد. از این رو، پیش از هر چیز اقتصاد ایران در کوتاهمدت به ثبات نیاز دارد.
***برای سرمایهگذاری فرهنگسازی شود
عباس آرگون، کارشناس اقتصاد نیز در همین زمینه در گفتوگو با صمت با بیان اینکه در مدت اخیر رشد نرخ ارز و نوسانهای به وجود آمده در این بازار باعث شد حجم زیادی از سرمایهها وارد بازار ارز و به دنبال آن سایر بازارها شوند تا از این بابت کسب سود کنند، افزود: این نوسانگیری در بازار ارز در حالی در اقتصاد ما وجود دارد و روی این موج، بسیاری از افراد اقدام به کسب سود میکنند که این موضوع را شاید در کمتر جایی بتوان تجربه کرد.
او با بیان اینکه در هیچ جای دنیا مرسوم نیست افراد سرمایهشان را وارد بازار ارز کرده و از این محل درآمد کسب کنند، یادآور شد: ما در این زمینه باید کار فرهنگی زیادی انجام دهیم و این نگرش را در جامعه به وجود آوریم که با هر تنش و نوسانی مردم نباید در بازار ارز سرمایهگذاری کنند و ارز یک کالای سرمایهگذاری نیست. باید این موضوع برای افراد جامعه جابیفتد که این بازار بسیار بازار پرریسکی است و هر تنش و نوسانی در این بازار میتواند سایر بازارها را تحتالشعاع قرار دهد و این موضوع سرانجام کل جامعه را متاثر خواهد کرد. وی با اشاره به ثبات نسبی ایجادشده در بازار ارز و روند کاهشی قیمتها که مدتی است آغاز شده، تاکید کرد: برای بهبود شرایط سایر بخشهای اقتصادی، این ثبات نرخ ارز باید تداوم یابد. وی در ادامه افزود: در این راستا، ضمن فرهنگسازی در جامعه برای سرمایهگذاری نکردن در بازار ارز، باید سیاستهای کنترلی بانک مرکزی و دولت نیز در این بازار ادامه یابد و گامهای مثبت برای متعادل کردن عرضهوتقاضا در بازار برداشته شود. او ادامه داد: باید قبول کنیم که وجود نوسانهای شدید و پیدرپی در بازار ارز ضمن اینکه قدرت برنامهریزی را از فعالان اقتصاد میگیرد و فعالیتهای اقتصادی را دچار تنش و بیبرنامگی میکند، میتواند به بیاعتمادی در جامعه نیز دامن بزند و فضای سفتهبازی و دلالی را برای سودجویان بار دیگر فراهم کند. بنابراین، در چنین شرایطی لازمه بهبود و ثبات اقتصاد کشور، تداوم ثباتبخشی به بازار ارز است. این کارشناس معتقد است اگر این ثبات در بازارها ادامهدار باشد، همانطور که در مدت اخیر به دلیل کاهش جذابیت بازار ارز بخشی از سرمایهها از این بازار خارج شد، این ثبات کمک میکند بخش دیگر سرمایهها که در این زمینه بلوکهشده یا به شکل ارز در خانهها نگهداری میشود وارد چرخه اقتصاد شود و این به کاهش بیشتر قیمتها کمک خواهد کرد.
***باید بتوانیم نقدینگی را کنترل کنیم
عبدالرضا امیرتاش، کارشناس اقتصاد در این زمینه در گفتوگو با صمت با تاکید بر اینکه در بیش از یک سال گذشته، اقتصاد ایران شاهد تنشها و نوسانهای زیادی بوده است، افزود: این شرایط سبب شد تا در این مدت، بخش زیادی از نقدینگیها به سمت بازارهای غیرمولد همچون ارز و سکه سوق پیدا کند و این به بدتر شدن شرایط دامن بزند و رشد قیمتها را در بازارها از جمله بازار ارز به وجود آورد. او با بیان اینکه اما مدتی است که این نوسانها کنترل شده و بخشی از تنشها از بین رفته است یادآور شد: با توجه به کاهش تنشها در اقتصاد و کمشدن جذابیت بازارهای موازی، به نظر میرسد که سرمایهها بهتدریج در حال خارج شدن از این بازارها هستند و این موضوع میتواند فرصت مناسبی باشد که این منابع جذب بخشهای مولد و تولید کشور شود یا در حوزه بانکی و بورس به کار آید. وی با بیان اینکه اگر هدف این است که بازار ارز در بلند مدت ثبات پیدا کند و دیگر دچار تنش و نوسان نشود، در این زمینه باید اقدامهای اساسی در راستای کنترل نقدینگی در کشور انجام شود، اظهار کرد: حجم بالای نقدینگی میتواند همچون سیلابی بازارها را تخریب کند و باعث ایجاد نوسان در بازارها شود. از این رو، ضروری است موضوع بااهمیت کنترل نقدینگی در دستور کار مسئولان قرار گیرد و این منابع سرگردان در کشور به شکلی مدیریت شود.
صمت
این مطلب بدون برچسب می باشد.
ثبت دیدگاه