ایران توانسته در سالهای اخیر در بازار تجارت جهانی در بخش فولاد به رشد و پیشرفت دست پیدا کند، به طوریکه صادرات فولاد ایران از یکدهم درصد کل تجارت فولاد جهان به ۱/۵ درصد رسیده است و شاید به همین علت ترامپ تصمیم به نشانه گرفتن صنایع فولادی و فلزی کشور است.
باید خاطرنشان کرد که صنعت فولاد مانند نفت نیست که بتوان با سایر کشورهای تولیدکننده جای آن را پر کرد، چراکه تولید فولاد پیچیده، کیفیت آن بسیار مهم، هزینههای حمل آن بالا و قیمتهای آن نیز از اهمیت بسیاری برخوردار است. این در حالی است که فولاد ایران با کیفیتی بالا و قیمتی مناسب با هزینه حملی پایین و از طریق کمترین مسافتها در اختیار خریداران قرار میگیرد و جایگزینی آن کار آسانی نیست. در شرایط تحریم، ادامه رشد صادرات فلزات، در کنار کاهش صادرات نفتی، میتواند اهمیت درآمدهای ارزی صنایع فلزی را برای ایران بیشتر کند و شاید به همین دلیل آمریکا به دنبال ممانعت از تحقق چنین هدفی است. با این حال طبق نظر کارشناسان تحریمهای یکجانبه نتوانسته تأثیرات زیادی بر صادرات فولاد و فلز کشور داشته باشد زیرا کشورهای هدف صادرات از تحریمهای آمریکا تبعیت نمیکنند.
سیدرضا شهرستانی عضو هیئتمدیره انجمن تولیدکنندگان فولاد در گفتوگو با «رسالت» با اشاره به اینکه ایران تجربه ۴۰ ساله از تحریمهای آمریکا دارد، گفت: «یک سال قبل به دستور رئیسجمهور آمریکا تحریم صادرات فلزات و فولاد کشور مانند شرکت فولاد مبارکه اعمال شد، اما با این حال این شرکت محصولات خود را صادر میکرد. در تحریمهای جدید آمریکا بر صنایع فولاد و فلز کشور نیز تعداد دیگری از شرکتها به لیست تحریمها اضافه شدند که تأثیر زیادی بر صادرات کشور نخواهد داشت. این اتفاق تنها میتواند قدرت چانهزنی خریدار را بیشتر کند و انتقال پول با هزینههای بیشتری همراه باشد.»
وی افزود: «تحریمهای جدید جای نگرانی جدی برای صنایع کشور ندارند بلکه مشکل اصلی از داخل کشور و به دلیل سوء مدیریت در وزارت صمت است که باعث شده برنامهریزی برای تولید ۲۸ میلیون تن تولید به ۲۶ میلیون تن برسد. علاوه بر این قرار بود ۱۳ میلیون تن صادرات داشته باشیم، اما به دلیل خودزنی و جلوگیری از انجام صادرات و پایین نگه داشتن قیمتها در داخل، تنها کشوری هستیم که قیمت صادرات شمش از صادرات میلگرد بالاتر است، زیرا شمش داخلی را خریده و آن را تبدیل به میلگرد میکنیم و به قیمت کمتر از صادرات شمش صادر مینماییم.»
شهرستانی با اشاره به در نظر گرفتن صادرات بالغبر ۱۵ میلیون تنی فولاد در افق ۱۴۰۴ بیان کرد: «برای سال ۱۴۰۴ توسعه صنعتی برای کشور پیشبینی شده است. بهعنوان مثال در صنایع پاییندستی مانند خودروسازی پیشبینی از تولید سه میلیون خودرو در سال ۱۴۰۴ و در سال ۹۸، دو میلیون و دویست هزار بود در حالیکه حداکثر تولید ما در سال جاری به ۷۵۰ هزار خودرو رسیده است، بنابراین آمارها باید تغییر کنند.» وی ادامه داد: «برنامهریزیها در سال ۱۴۰۴ بر اساس تولید ۵۵ میلیون تن فولاد است، اما باید بازنگری در صادرات صورت گیرد، زیرا با توجه به تولیدات صنایع پاییندستی باید ۳۵ میلیون تن صادرات صورت گیرد، زیرا اکنون حداکثر مصرف ۱۵ میلیون تن در داخل است و با توجه به ازدیاد جمعیت و تحریمها در خوشبینانهترین شرایط، مصرف به ۲۰ میلیون تن فولاد میرسد. درنتیجه باید بازارهای مصرف جدیدی را پیدا کرد که باوجود تحریمها شرایط سختی برای یافتن بازارهای جدید وجود دارد.» عضو هیئتمدیره انجمن تولیدکنندگان فولاد درباره میزان صادرات فولاد از کشور به بازارهای هدف گفت: «صادرات فولاد از کشور در سال قبل به هشت و نیم میلیون تن رسیده بود و امسال قرار بود ۱۳ میلیون تن صادرات داشته باشیم که به دلیل سوء مدیریتها به ۹ میلیون تن رسیده است. صادرات فولاد به دو بخش از کشورها تقسیم میشود. محصولات نهایی مانند میلگرد و تیرآهن و ورق بیشتر به عراق و افغانستان و محصولات نیمهنهایی مانند شمش به آفریقا، خاورمیانه و خاور دور مانند تایلند و تایوان میرود.»
شهرستانی با رد اینکه تحریمهای آمریکا بر صنایع فولاد و فلزی کشور ستون فقرات اقتصاد را نمیتواند نشانه بگیرد، گفت: «تحریمهای آمریکا تأثیرات جزئی دارد زیرا سالها با آن مواجه بودهایم و توانستهایم تحریمها را دور بزنیم، اما مشکل اصلی ما سوء مدیریت داخلی است که باعث به وجود آمدن مشکلات بر این صنایع میشود.»
***خریداران فولاد ایران غربال میشوند
با اعمال تحریمهای جدید بر علیه صنایع فولاد و فلز کشور، خریداران محصولات ایران همچنان به دنبال محصول با کیفیت ایرانی و قیمت قابلرقابت آن میآیند اما نکته قابلتوجه بالا رفتن ریسک معامله و امکان چانهزنی بیشتر توسط خریداران است که از نتایج وجود تحریمها محسوب میشود.
کیوان جعفری طهرانی کارشناس ارشد بینالمللی و فعال حوزه فولاد در گفتوگو با «رسالت» درباره میزان سهم ایران در بازارهای جهانی فولاد گفت: «در طول دو سال گذشته که نقش تحریمها جدیتر شدند، صادرات عمدهای در بخش فولاد و فلزات به بازارهای اروپایی نداشتیم و بیشترین صادرات به کشورهای آ سه آن و جنوب شرق آسیا بوده است. بعد از دور اول و دوم تحریمهای آمریکا، همواره صحبت از تحریم بخش فولاد مطرح بوده تا اینکه در اردیبهشت امسال تحریمهای آمریکا بر صنایع فولاد کشورمجددا اعمال شد.» وی با اشاره به تأثیر تحریمها بر صنایع فولاد کشور، تصریح کرد: «با اعمال تحریمها مشتریهای فولاد ایران مشخص شدند که بیشتر کشورهای جنوب شرق آسیا هستند، زیرا فولاد ایران دارای کیفیت بالا و قیمت قابلرقابت است. تحریمهای جدید نهایتا میتوانند خریداران را در تصمیمگیری با تأمل روبه رو کنند، زیرا در این تحریمها نام شرکتهای خصوصی که تجارت فولاد میکنند، آورده شده و این نشان میدهد تحریمها از حالت کلی درآمده است.»
این کارشناس صنعت فولاد با تأکید بر اینکه این تحریمها نمیتواند باعث از دست رفتن بازارهای صادراتی شود و تنها بر قیمت فروش تأثیر میگذارد، گفت: « وقتی تهدیدها آغاز میشوند خریداران سعی میکنند از این موقعیت به نفع خود استفاده کنند، زیرا ریسک خرید بالا میرود و خریداران مشکلات حواله و پرداخت را به جان میخرند تا سود بیشتری را به دست بیاورند.» جعفری طهرانی با اشاره به اینکه تحریمهای فعلی مشابه تحریمهای اعمالشده قبلی است، گفت: «در تحریمهای وزارت خزانهداری آمریکا با جزئیات بیشتری بر تحریم صنعت فولاد متمرکز شده است و به همین علت ما برای فروش نیاز به ابزارها و دانشهای بیشتری برای مقابله با تحریمها داریم.»
این کارشناس درباره کشورهای مشتری فولاد و فلز ایران بیان کرد: «شرایط مبادلات تجاری در صنایع فلزی با اعمال تحریمها سختتر میشود و خریداران غربال میشوند، اما با توجه به کیفیت خوب و قیمت مناسب محصولات فولادی و فلزی ایران همچنان خریداران جنوب شرق آسیا ابراز علاقه برای خرید محصولات ایرانی از خود نشان خواهند داد و در این میان تنها قیمت محصولات ما کاهش پیدا میکند.»
وی در پایان سخنانش اظهار کرد: «خریداران از نظر حمل دریایی باید قیمتهای بالاتری به جهت ریسکهای بیشتر پرداخت کنند و مالکان کشتی با حساسیت بیشتری به حمل محمولههای بخش فولاد و صنایع فلزی ایران توجه میکنند. در نتیجه کرایه حمل دریایی افزایش پیدا میکند که از قیمت CFR کالا کسر گردیده و تأثیر مستقیم آن بر روی قیمت FOB بنادر ایران است. این شرایط امکان چانهزنی خریداران را بیشتر میکند و این بیشترین تأثیر تحریمها را در پی دارد.»
این مطلب بدون برچسب می باشد.
ثبت دیدگاه