شکنندگی قیمتی در بازار فولاد

*** رکورد بالاترین نرخ‌های فولاد

قیمت‌های فعلی رکورد بالاترین نرخ‌های فولاد در تاریخ معاملات این کالاست آن‌هم در شرایطی که رشد بهای شمش در بورس‌کالا نیز در همین مسیر ارزیابی می‌شود.
نوسان بهای ارز هم اگرچه کمتر از رشد قیمت فولاد بود، ولی باز هم یک محرک قیمتی برجسته به‌شمار می‌رود که به جذب بیشتر نقدینگی به این بازار منتهی شد. روند عمومی بازار تاکنون که افزایشی بوده است اگرچه روز گذشته از شتاب رشد قیمت‌ها کاسته شد. کمتر فعالی در بازار انتظار این رشد قیمت‌ها را داشت ولی در شرایطی که هم وضعیت آب و هوایی از این قیمت‌ها حمایت نکرده و هم محرک‌های بزرگی در بازارهای جهانی به ثبت نرسیده است باز هم رکوردشکنی بهای فولاد را شاهد بودیم. در بورس‌کالا شمش ۵ هزار و ۲۰۰ تومانی هم به ثبت رسید که خود محرک مضاعفی برای رشد قیمت‌ها در بازار فولاد بود. اینکه بازار در زمانی محدود بتواند رشد قیمت‌هایی تا این سطح را به ثبت برساند یک داده عجیب به‌نظر می‌رسد ولی همین اتفاق به سادگی محقق شد گویی سرعت‌گیر بزرگی از برابر رشد قیمت‌ها برداشته شده است. البته از اواخر فعالیت بازار در روز گذشته شاهد افت قیمت‌ها بودیم، اگرچه فراگیر نشد ولی آینده پیچیده‌تری را برای قیمت‌ها ترسیم می‌کند. نرخ‌های فعلی به قدری بالاست که صحبت کردن از آن چندان هم ساده نیست، اگرچه رشد قیمت‌های این چند روز هم چیزی فراتر از حد انتظار یا حتی نگارش رخدادهای واقعی در بازار است. حجم معاملات در بورس‌کالا هم به نسبت در هفته جاری رشد داشته است که می‌تواند سرعت گیر جدیدی در برابر رشد قیمت‌ها به‌شمار رود. البته در نهایت بازار است که آینده قیمت‌ها را تعیین خواهد کرد ولی شواهد کلی در بازار احتمال تغییر فاز نرخ را بیش از قبل مطرح کرده است. کمتر کسی انتظار این سطح از قیمت‌ها را داشت و همین ذهنیت خود می‌تواند به سیگنالی کاهشی در بازار بدل شود ولی این ذهنیت‌های نه چندان برجسته به تنهایی دلیلی برای کاهش قیمت‌ها به‌شمار نمی‌رود و بازار به سیگنال‌های قطعی نیاز دارد که شاید امروز خودنمایی شدیدتری داشته باشد.

معاملات در بورس‌کالا را می‌توان به‌عنوان یک سیگنال رسمی و قطعی به‌شمار آورد که در کنار رشد قیمت ارز بهای بازار فولاد یک سیگنال قطعی به‌شمار می‌رود. البته رشد مستمر بهای نیمایی ارز را هم باید در این موارد درنظر گرفت که باز هم یک محرک رسمی برای بازار محسوب می‌شود اگرچه افت قیمت‌های جهانی اثرگذاری آن را (بر قیمت‌های پایه) محدود کرده است. شنیده‌های تایید نشده اما از احتمال رشد عرضه شمش در بورس‌کالا خبر می‌دهد اگرچه در هفته جاری هم حجم معاملات رشد داشت.

*** آمار بورس‌کالا

آمار بورس‌کالا نشان می‌دهد که حجم معاملات شمش تا هفته منتهی به ۲ بهمن‌ نزدیک به ۱۰۰ هزار تن بود که یک عدد برجسته و جذاب به‌شمار می‌رود و نگاهی به نوسان قیمت‌ شمش در بورس‌کالا و همچنین بهای میلگرد در بازار داخلی نشان می‌دهد که این حجم معاملات اجازه رشد نرخ را به بورس و بازار نداد یعنی رشد عرضه‌ها سرعت‌گیر رشد قیمت‌ها بود. البته در هفته بعد از آن حجم معاملات به ۶۸ هزار تن و در هفته بعد به ۴۶ هزار تن کاهش یافت یعنی پتانسیل رشد قیمت‌ها؛ آن هم در روزهای پایانی سال و انتظار رشد تقاضا ایجاد شد که شاید شتاب رشد نرخ را بتوان در کنار این داده مورد بررسی قرار داد گویی بازار با یک بازه زمانی تاخیر، کاهش حجم معامله شمش فولادی را در فاز روانی و شاید فاز فنی آن مشاهده کرد که به رشد قیمت‌ها در هفته بعد از آن منجر شد. اما در هفته جاری باز هم حجم معاملات شمش در بورس‌کالا افزایش یافته و به بیش از ۶۰هزار تن رسید که در نهایت می‌تواند اثرگذاری خود را به مرور زمان اثبات کند. البته برای هفته پیش‌رو انتظار رشد مجدد حجم عرضه‌ها به دلایل مختلف وجود دارد که خروجی آن می‌تواند تعدیل نرخ در بازار داخلی باشد. البته نمی‌توان به اثر نوسان قیمت آزاد ارز در فاز روانی بازارها اشاره نکرد و اگر این روند صعودی باز هم ادامه یابد، اوضاع متفاوت خواهد بود.

ناگفته پیداست که این روند نوسان نرخ با توجه به داده‌های بنیادین بازار فولاد منطقی ارزیابی نمی‌شود، ولی تا زمانی که نقدینگی در بازار فولاد وجود داشته و حتی شاهد ورود سرمایه‌های سرگردان به این بازار هستیم، بازار هم راهی جز افزایش قیمت‌ها را در پیش ندارد. این روند عمومی را باید جدی گرفت، زیرا بسیاری از فعالان غیرحرفه‌ای به این حوزه معاملاتی وارد شده‌اند و همین مطلب به معنی افزایش ریسک بازار در کنار اهرم رشد نقدینگی خواهد بود. از سوی دیگر شتاب بالای رشد قیمت‌ها در روزهای اخیر مسیر برای تغییر فاز بازار را تسهیل کرده و اگر به هر دلیل ضعف تقاضای موثر از سمت مصرف‌کنندگان نهایی خودنمایی بیشتری داشته باشد، دورنمای نرخ چندان هم قابل پیش‌بینی نخواهد بود. البته خریدهای اخیر اغلب به‌صورت سنتی صورت گرفته است یعنی خرید این روزها برای فروش در سال آینده بوده یا حتی مصرف در روزهای پایانی اسفند و اوایل فروردین‌ماه را توجیه می‌کند. این موارد به‌صورت کلی تضادهای پنهانی را در بر دارد که هر کدام می‌َتواند جریان‌های مختلفی را برای قیمت‌ها به ارمغان آورد. در شرایطی که اوضاع به‌شدت پیچیده می‌شود پتانسیل تحلیل اوضاع نیز محدود شده و تصمیم‌گیری دشوارتر از شرایط عادی خواهد بود. البته در روز گذشته دو نکته مختلف را باید در نظر گرفت یکی آنکه شتاب رشد قیمت‌ها برای معاملات روز چهارشنبه کاهش یافته که احتمال عدم رشد قیمت‌ها را آن‌هم در نرخ‌های بالای موجود تقویت می‌کند. این درحالی است که تکانه‌های کاهشی پراکنده‌ای را شاهد بوده‌ایم که همین نکته هم می‌تواند احتمال تغییر فاز بازار را مطرح کند. در هر حال هدف از نگارش این گزارش ترسیم دورنمای بازار در روزهای آینده نیست، زیرا جریان کلی نرخ در شرایط التهاب قیمتی و هجوم نقدینگی اگر غیرممکن نباشد ولی بسیار دشوار است آن‌هم در شرایطی که سیگنال‌های مدیریتی جدیدی درحال شکل‌گیری است که می‌تواند به مرور زمان اثرات خاص خود را بر بازارهای برجای بگذارد. تنها می‌توان به این نکته بسنده کرد که بازار روزهای افزایشی بزرگی را پشت‌سر گذاشته که شاید از بضاعت بازار فولاد هم برتر بوده است یعنی داده‌های بنیادین در بازار از مسیر عرضه و تقاضا از قیمت‌های فعلی حمایت نمی‌کند ولی باید فاصله قیمتی بین مصنوعات مختلف همچون ورق، تیرآهن و میلگرد را در نظر داشت که هر چه بهای یک مصنوع فولادی بالاتر رود، بر سایر بازارهای مشابه نیز اثرگذار خواهد بود و یک مسیر کلی را برای کل قیمت‌ها در بازارهای مختلف فولادی تعیین خواهد کرد. البته اگر رشد قیمت آزاد ارز متوقف شده یا حتی رشد ناچیزی داشته باشد یا دستورالعمل‌های معاملاتی در بورس‌کالا اصلاح شود؛ اوضاع دیگر این‌گونه نخواهد بود. البته در بازارهای جهانی ورق فولادی کاهشی است و بهای شمش فولاد هم به نسبت کاهشی است. به گزارش متال بولتن؛ بهای هر تن شمش صادراتی فولاد کشورهای CIS در تاریخ ۱۱فوریه با ۲ درصد کاهش نرخ به ۳۸۴ دلار در هر تن رسیده است.

*** قیمت های صادراتی

با احتساب دلار نیمایی نزدیک به ۱۲ هزار و ۶۰۰ تومانی بهای شمش فولادی صادراتی کشورهای CIS نزدیک به ۴ هزار و ۸۰۰ تومان در هر کیلوگرم است. اگر قیمت‌های صادراتی ایران را هم ۳۸۵ تا ۳۹۰ دلار در هر تن در نظر بگیریم که احتمالا کاهش خواهد داشت به نزدیکی ۴ هزار و ۹۰۰ تومان می‌رسد. این ارقام در وضعیتی مورد بحث قرار می‌گیرد که انتظار داریم قیمت‌های داخلی به‌دلیل برتری عرضه بر تقاضای این کالا در داخل کشور و اما و اگرهای صادرات و گستردگی واحدهای تولیدی در کشور، کمتر از رقم صادراتی آن باشد. البته در مورد دورنمای قیمت‌ها نمی‌توان اظهارنظرهای قطعی داشت.

***پاشنه آشیل التهابات بازار داخلی فولاد شناسایی شده و در صورت اراده و خاستگاه دولت به سهولت قابل کنترل است

پس از طی ۴ ماه افزایش بی وقفه قیمتها در بازار داخلی فولاد، با بکارگیری ابزار بورس کالا و به واسطه فرمول تنظیم بازاری که پیش‌ترها به پیشنهاد فولادسازان بزرگ کشور و در جهت حمایت آنها تدوین و عملیاتی شده بود؛ شیب تند و افسارگسیخته افزایش قیمتها تا مرز بیش از ۴۵ درصد افزایش قیمت در تمامی حوزه ها از جمله بازار شمش و میلگرد آجدار را درنوردید تا جاییکه عبور قیمتهای داخلی از نرخ جهانی و صدای بلند اعتراضات در این روند ترمز بریده، وزارت صمت را مجبور به بازنگری در این مکانیزم نمود؛ مشکل اصلی و پاشنه آشیل این روند افسارگسیخته معطوف دو عامل مهم است؛

۱) یکی کمبود مواد اولیه برای فولادسازان بخش واقعا خصوصی است که عمده جمعیت آنها را تولید‌کنندگان شمش القایی تشکیل می‌دهند؛ با توجه به اینکه مدتی است قراضه آهن در بازار داخلی کمیاب شده و از سوی دیگر تولیدکنندگان آهن اسفنجی در تامین مواد اولیه فولادسازان بخش واقعا خصوصی با عرضه های قطره چکانی و نرخی بالاتر از نرخ مصوب همکاری نمی‌کنند؛ تولیدکنندگان شمش القایی در مضیقه قرار گرفته و در تلاش هستند تا با افزایش قیمتهای متوالی محصولات خود این مشکل را جبران کنند که این رفتار بازار داخلی را با چالش افسارگسیخته قیمت‌ها مواجه ساخته است.

۲) مورد دیگری بحث مهندسی عرضه در تزریق شمش فولادسازان بزرگ در بازار داخلی از طریق بورس کالا بوده‌است؛ فولادسازان بزرگ کشور با محدود نمودن عرضه شمش در بازار داخلی و تمرکز بر بازارهای صادراتی؛ با بکارگیری فرمول حمایتی معاملات بدون محدودیت سقف نرخ رقابتی شمش در بورس کالا؛ بازار داخلی را طی ۴ ماه گذشته دستخوش افزایش قیمت متوالی نموده و بطور متقابل رکوردهای قابل توجهی را در رشد بازار سرمایه از آن خود کردند؛ این روند طی ۴ ماه گذشته ادامه پیدا کرد تا جاییکه برخی از کارشناسان روند ترمز بریده در دو سوی بازار سرمایه و بورس کالا را یادآور شدند؛ این روند همچنان تا به این هفته ادامه داشت؛ بطوریکه بازار داخلی را به اوج التهابات کم سابقه سوق داد.

*** ورود وزارت صمت

بالاخره اواخر این هفته، با عبور قیمتهای بازار داخلی فولاد از نرخهای جهانی، و اضطراری دیدن شدن شرایط آشفته، وزارت صمت متوجه شد که وقت آن رسیده که جلوی این روند افسارگسیخته را بگیرد؛ لذا اواخر هفته جاری طی روزهای سه‌شنبه و چهارشنبه جلسات متعدد و فشرده‌ای را به جهت حل این مشکل با فولادسازان بزرگ و مهم کشور برگزار نمود.

شنیدیم که در ادامه توافقاتی را در دو کانون التهاب ساز اصلی بازار صورت داده که ظاهرا قرار شده این توافقات در هفته پیش رو رسما اعلام گردد. برخی شنیده های تایید نشده از این جلسات حکایت از دو توافق و تصمیم مهم در دو نقطه حساس و پاشنه آشیل این روند افسارگسیخته افزایش قیمتهای متوالی در بازار داخلی دارد :

۱) قرار شده که به منظور تامین مواد اولیه فولادسازان بخش واقعا خصوصی؛ مطابق با نرخ مصوب دولتی؛ سهمیه آهن اسفنجی به آنها اختصاص داده شود؛ که اگر این مهم عملیاتی گردد، بحران کمبود مواد اولیه این حوزه به تدریج مرتفع خواهد شد .

۲) یکی از موارد مورد اعتراض فولادسازان بزرگ کشور در محدود نمودن عرضه های داخلی شمش؛ نرخ پایین پایه شمش در بورس کالا بوده است؛ که ظاهرا شنیدیم قرار شده که با اصلاح فرمول تعیین نرخ پایه شمش که ۸۵ درصد نرخ فوب شمش صادراتی فولادسازان کشور در بنادر ایران است؛ قرار شده برای رقابت شمش در بورس کالا محدودیت سقف تعیین کنند تا بدین وسیله جلوی روند افزایشی افسارگسیخته قیمتهای داخلی گرفته شود .

روز چهارشنبه بعدظهر همزمان با درز این اخبار و رسانه ای شدن برخی توافقات ابتدایی در خصوص این موارد؛ التهابات بازار داخلی کمی متوقف شد، بطوریکه در حال حاضر شرایطی به مثابه آتش زیر خاکستر پدید آمده است.

همه نگاهها اکنون به خروجی وزارت صنعت، معدن و تجارت در اوایل هفته آتی دوخته شده و بازار فعلا در فاز احتیاطی گام برمیدارد؛ در ادامه باید دید که آیا وزارت صمت میتواند با گذر از خیمه سنگین سایه خصولتی ها این موارد را مصوب نماید یا خیر؛ برخی شنیده ها حاکی از این موضوع است که علیرغم این توافقات اولیه صورت گرفته، فشارها هنوز از سمت بازار سرمایه و برخی لابی های قدرت های فولادی بر روی این وزارتخانه ادامه دارد.

بدون شک اصلاح این موارد یاد شده به عنوان پاشنه آشیل این التهابات به وجود آمده؛ تا حد زیادی بازار داخلی را از گزند بیشتر التهابات مصون نگه خواهد داشت و از سوی دیگر بنظر میرسد با اجرایی شدن این توافقات؛ نرخ ها در بازار داخلی و حداقل در حوزه میلگرد آجدار به تدریج به نرخ های صادراتی یا حداقل نزدیک به آن تعدیل خواهند شد.