دیروز دیدار وزرای نفت ایران و عراق در تهران برگزار شد. محورهای مذاکرات این دو وزیر نشان میدهد که بغداد و تهران در حال تشکیل یک اتحاد استراتژیک در حوزه انرژی هستند؛ علاوه بر صادرات گاز و همکاری در توسعه دو میدان مشترک نفتی، برنامهریزی برای صادرات نفت کرکوک از طریق ایران، شاهدی بر این مدعاست؛ چیزی که در صورت عملیشدن به کاهش نقش ترکیه در صادرات نفت عراق منجر میشود.
طرح صادرات نفت شمال عراق (میادین کرکوک) از طریق ایران دیروز یک گام جلوتر رفت و کلید آغاز مطالعات امکانسنجی این خط لوله زده شد.
زنگنه پس از دیدار با جبار علی اللعیبی در مورد خط لوله کرکوک- ایران، گفت: درباره شرکت مشاورهای که قرار است مطالعات این خط لوله نفت را انجام دهد توافقهایی انجام شد و قرار است این شرکت مشاوره بین المللی مطالعات امکانسنجی آن را انجام دهد و در اختیار دو کشور قرار دهد تا پس از آن، عملیات اجرایی را انجام دهیم.
اهمیت خط لوله انتقال نفت کرکوک به ایران
نفت شمال عراق، توسط خط لوله کرکوک جیهان به بندر جیهان ترکیه منتقل و از آن بندر به بازارهای مختلف صادر میشود. وظیفه صادرات نفت به طور سنتی برعهده دولت مرکزی عراق بود و کنترل خط لوله نیز بر عهده بغداد بود. اختلافات نفتی بین دولت مرکزی عراق و حکومت اقلیم کردستان عراق از سال ۲۰۱۴ بالا گرفت. در این سال، حکومت اقلیم (به مرکزیت اربیل) پس از اختلاف بر سر سهم هر یک از درآمدهای نفتی، نفت تولیدشده در مناطق تحت اداره خود را به طور مستقیم و صرفنظر نظر از سازوکار سنتی موجود به بندر جیهان ترکیه صادر کرد.
اربیل حتی اقدام به احداث خط لوله برای صادرات نفت به بندر جیهان ترکیه کرد. علاوه بر این، حکومت اقلیم کردستان عراق پس حمله داعش به شمال عراق، دو میدان نفتی مهم در اطراف کرکوک را تصرف کرد. این دو میدان به شرکت نفت شمال عراق تعلق داشتند که حکومت اقلیم هنوز آنها را به دولت مرکزی عراق تحویل نداده است.
بنا به برخی گزارشها حکومت اقلیم کردستان عراق در حال حاضر با دور زدن دولت مرکزی عراق، حدود ۵۰۰ هزار بشکه در روز نفت به بندر جیهان ترکیه صادر میکند.
در ادامه مذاکراتی که بغداد و اربیل برای حل اختلافات نفتی داشتند، بینتیجه ماند. بر اساس توافقی که حکومت اقلیم کردستان عراق و دولت فدرالی در قانون بودجه سال ۲۰۱۶ این کشور گنجاند، قرار بود که بغداد ۱۷ درصد از بودجه کل عراق را پس از کسر مخارج ملی نظیر مخارج مرتبط با امنیت کشور، در اختیار حکومت اقلیم کردستان عراق قرار دهد و در عوض حکومت اقلیم، صادرات روزانه ۳۰۰ هزار بشکه نفت خامِ شرکت نفت شمال عراق (یعنی میادین کرکوک) و روزانه ۲۵۰ هزار بشکه نفت خام تولیدی در منطقه اقلیم کردستان عراق را به شرکت بازاریابی نفت عراق واگذار کند.
شرکت نفت شمال عراق به دولت مرکزی این کشور تعلق دارد و میادین مهم اطراف کرکوک را مدیریت میکند. شرکت بازاریابی نفت عراق نیز بازوی وزارت نفت عراق در فروش کل نفت تولیدی در این کشور است. با این حال، توافق گنجانده شده در قانون بودجه ۲۰۱۶ هیچ وقت عملی نشد.
وضعیت روابط بغداد و اربیل در سال جاری حتی بدتر نیز شد و حکومت اقلیم کردستان عراق اخیراً اعلام کرده که برای استقلال کردستان عراق، همهپرسی برگزار میکند.
فرمول بغداد برای حل اختلافات نفتی همواره این بوده که کردها باید صادرات نفت از کرکوک و همچنین کردستان عراق را به دولت مرکزی واگذار کنند و در عوض سهم خود از درآمدها را دریافت نمایند.
با این حال، وقتی به نوعی مشخص شد که اختلافات اربیل و بغداد دامنهدارتر از این حرفها است، رفته رفته زمزمههایی در عراق شنیده شد که بغداد قصد دارد از طریق احداث خط لوله نفت کرکوک را از طریق ایران صادر کند.
صادرات نفت کرکوک از طریق ایران، هم اهرم فشار را از دست اقلیم کردستان عراق خارج کرده، هم سهم ترکیه در صادرات نفت عراق را کاهش میدهد و هم اتحاد ایران و عراق در حوزه انرژی را تقویت میکند.
علاوه بر این، نشانههای دیگر از اتحاد استراتژیک ایران و عراق در حوزه انرژی دیده میشود. ایران صادرات گاز به بغداد را آغاز کرده و از چند ماه دیگر نیز از طریق یک خط لوله دیگر به بصره گاز صادر خواهد کرد.
صادرات برق ایران به عراق نیز پیش از این انجام میشده است.
ایران و عراق همچنین قصد دارند دو میدان مشترک کوچک نفتی (خرمشهر و نفت شهر جنوبی) را با همکاری هم به صورت یکپارچه توسعه دهند. اگر این امر محقق شود در سایر میادین مشترک با عراق نیز میتوان از این فرمول استفاده کرد تا به نوعی به جای رقابت مخرب، ایران و عراق برای توسعه میادین مشترک، راه همکاری را برگزینند.
منبع: نکو نیوز
این مطلب بدون برچسب می باشد.
ثبت دیدگاه