جمعه, ۲ مهر , ۱۴۰۰ 17 صفر 1443 Friday, 24 September , 2021 ساعت ×
× کاربر گرامی! قیمت محصولات فولادی بروز رسانی شد مشاهده قیمت ها

تختال یا اسلب فولادی چیست ؟ قیمت، مشخصات، کاربرد و روش تولید

شناسه : 38948 07 بهمن 1399 - 17:25 منبع : آرتان فولاد ایرانیان
بسیاری از محصولات تخت فولادی مانند ورق سیاه، ورق روغنی، ورق گالوانیزه و تسمه ای که در بازار می بینید، از انجام یک سلسله عملیات روی اسلب یا تختال ساخته شده اند. در این مطلب می خواهیم با این محصول نیمه تمام آشنا شویم.
تختال یا اسلب فولادی چیست ؟ قیمت، مشخصات، کاربرد و روش تولید
پ
پ

تختال یا اسلب فولادی به عنوان یکی از مهمترین انواع شمش فولادی، در صنعت فولاد ایران کاربردهای زیادی دارد. ممکن است نام این نوع شمش در میان انواع فولاد میانی کمتر به گوشتان خورده باشد. اما بهتر است بدانید که بسیاری از محصولات فولادی تمام شده ای که در بازار می بینید، از انجام یک سلسله عملیات و فرایندها بر روی این محصول میانی، یعنی اسلب ساخته شده اند. بنابراین بخاطر بسپارید که شمش اسلب فولادی پایه بسیاری از محصولات تخت تولید شده می‌باشد.

سوالی که ممکن است برای شما پیش آمده باشد این است که مشخصات فنی و ابعادی تختال ها چگونه است؟ قیمت تختال در بازار چگونه است؟ آیا قیمت اسلب فولادی و بیلت فولادی با هم ارتباط دارد؟ آیا تولید ورق از اسلب صورت میگیرد؟ پاسخ به هر یک از سوالات بیان شده در درک بهتر شما از بازار فولاد و تولید محصولات تخت موثر است.

در این مقاله با ما همراه باشید چرا که می خواهیم با مشخصات، روش های تولید، مزایا و معایب اسلب های فولادی، قیمت اسلب  و تویدکننده های مطرح آن در ایران آشنا شویم. 

*** اسلب فولادی (slab) چیست؟

اسلب فولادی که به آن تختال هم گفته می شود، یکی از مقاطع فلزی نیمه تمام و پرداخت نشده ای است که سطح مقطع مستطیل شکل آن در ابعاد گوناگونی تولید می‌شود اما مهمترین و پرکاربردترین آنها ابعاد ۱۲۵۰*۲۳۰ میلی متر است. شمش تختال به عنوان ماده اولیه برای تولید تسمه، لوله درزدار، کویل و ورق های فولادی مورد استفاده قرار می گیرد و طول این محصول ۱۲ متر است. اسلب فولادی در مقابل بیلت فولادی قرار دارد و تفاوت آنها در شکل و کاربرد بعدی آنها در تولید محصولات است. به گونه ای بیلت فولادی سطح مقطع مربعی یا دایره ای دارد و برای تولید مقاطع طویل بکار میرود در حالیکه اسلب یا تختال مقطعی مستطیلی دارد، و همانطور که گفته شد برای تولید محصولات تخت استفاده می‌شود.

اسلب فولادی

*** جنس تختال یا اسلب فولادی چیست؟

تختال ها معمولا از فولادهای کربنی ساخته می شوند. اما از فولاد ضد زنگ هم برای ساخت این محصول استفاده می شود. در کل اسلب ها جنس های مختلفی دارند. اما در بیشتر آن ها عناصر آهن، کروم، مس، منگنز، مولیبدن، نیکل و سیلسیوم وجود دارد. در ادامه دو گرید معروف و پرکاربرد این نوع شمش را بررسی کرده ایم.

** دو گرید معروف اسلب فولادی

  • اسلب در گریدهای متنوعی تولید می شود که معروف ترین آن ها sp3 و sp5 است. این دو گرید متعلق به استاندارد روسی GOST380 هستند که در تولید اسلب مورد استفاده قرار می گیرد. در زیر به تفاوت های تختال sp3 و sp5 اشاره می کنیم.
  • اسلب sp3 چقرمگی بیشتری نسبت به تختال sp5 دارد.
  • اسلب sp3 گران قیمت تر از تختال sp5 است.
  • میزان عناصر آلیاژی اسلب sp3 کمتر از تختال sp5 است.
  • اسلب sp3 معمولا در ساخت نبشی، ناودانی و میلگرد با سایز کوچک و تختال sp5 در تولید کلاف و میلگرد تا سایز ۲۵ مورد استفاده قرار می گیرد.

*** ابعاد اسلب فولادی

در تمام دنیا، شمش های اسلب دارای عرضی بالاتر از ۱۶۰ میلی متر میباشند. اما معمولا عرض تختال های تولیدی در ایران بین ۲۰۰۰ تا ۶۵۰ میلی متر و ضخامت آن ها ۲۵۰ – ۲۰۰ میل متر است. اسلب ها در طول ۱۲ – ۴ متری تولید می شوند. اما متداول ترین ابعاد اسلب فولادی ۲۳۰*۱۲۵۰*۱۲۰۰۰ میلی متر است.

*** تختال C چیست؟

گاهی ممکن است با برخی نامگذاری ها در کنار نام محصولات فولادی روبرو شوید که معنای آنرا بدرستی ندانید. تختال C به تختالی گفته میشود که برای تولید ورق گرم C یا HC بکار میرود. مشخصه ورق های گرم HC این است که ضخامت آنها بین ۵ تا ۶ میل بوده و عرض آنها در رنج ۱۳۰۰، ۱۳۵۰، ۱۴۰۰ و ۱۴۵۰ میلی متر قرار دارد.

*** مشخصات و ویژگی های اسلب فولادی استاندارد

پاس شدن ویژگی ها و مشخصات کیفی یک تختال فولادی شرط اساسی برای انجام عملیات بعدی برای تولید ورق است. بنابراین پس از فرایند تولید اسلب ، این محصولات به بخش کنترل کیفی میروند تا در سه ویژگی زیر مورد بررسی قرار گیرند.

  1. فاقد هر گونه ترک، آخال، حفره گازی و انقباضی
  2. فاقد هر گونه گود افتادگی، باد کردگی و خمش
  3. دارا بودن سطح صاف و بدون پوسته پوسته شدن

*** کاربردهای اسلب فولادی چیست؟

  • ساخت تسمه
  • ساخت لوله
  • ساخت ورق تخت
  • ساخت کویل ورق

*** روش های تولید اسلب فولادی

به طور کلی فولاد مذاب یا خام به سه روش تولید می شود. اما فناوری مورد استفاده در تولید اسلب فولادی در مراحل بعد از به دست آوردن فولاد مذاب، تقریبا یکسان است.

خط تولید اسلب
خط تولید اسلب

*** روش کوره قوس الکتریکی (EAF)

این روش تولید تختال نسبت به دیگر روش ها توجیه بیشتری دارد. در این روش ابتدا قراضه آهن داخل کوره قوس الکتریکی ریخته می شود. ظرفیت کوره قوس الکتریکی ۲۰۰۰۰ – ۱ کیلو است. سپس هم زمان با ذوب قراضه ها، ترکیبی از آهن اسفنجی که از احیای مستقیم گندله به دست آمده است، به همراه مواد سرباره ساز مانند آهک، کک، بنتونیت و دیگر مواد افزودنی به مذاب اضافه می شود. در نهایت فولاد مذاب پس از نمونه گیری، دمش اکسیژن، همگن سازی و آنالیزهای مختلف به دست می آید. فولاد مذاب پس از تخلیه سرباره، توسط پاتیل به واحد ریخته گری مداوم منتقل و به وسیله نازل داخل تاندیش و سپس قالب مسی آب گرد ریخته می شود. در نهایت نیز بعد از خنک شدن منجمد می شود. اسلب فولادی تولید شده به روش کوره قوس الکتریکی کیفیت بهتر و در نتیجه قیمت بالاتری دارد. زیرا آنالیز آن دقیق تر است.

*** روش کوره بلند (BF)

روش کوره بلند یک روش سنتی برای تولید فولاد مذاب است که بیش از نود درصد سنگ آهن موجود در جهان در این کوره مورد استفاده قرار می گیرد. در این روش ابتدا سنگ آهن فرآوری و آگلومره شده و سپس به همراه آهک و کک وارد کوره بلند می شود. به این ترتیب آهن خام یا چدن مذاب به دست می آید. بعد از تبدیل آهن خام به فولاد مذاب و حذف کربن و ناخالصی های دیگر آن به کمک اکسیژن، آن را به واحد ریخته گری مداوم منتقل می کنند که بعد از ریخته شدن در قالب منجمد شود.

*** روش کوره القایی (IMF)

در کوره های القایی امکان تصفیه مذاب وجود ندارد. به همین دلیل با این روش نمی توان اسلب فولادی کم کربن تولید کرد. همچنین میزان عناصر مضر مانند فسفر و گوگرد در این روش، نسبت به روش کوره قوس الکتریکی بیشتر است. این روش در ایران چندان کاربردی ندارد. زیرا به دلیل استفاده از برق و الکترود مقرون به صرفه نیست و مواد افزودنی این روش نسبت به روش های قبلی گران تر است.

*** روش های شمش ریزی تختال فولادی چیست ؟

شمش ریزی تختال بعد از به دست آمدن فولاد خام یا مذاب و به دو روش ریخته گری مداوم و دستی انجام می گیرد. در شمش ریزی مداوم اسلب فولادی که به روش CCM هم معروف است، فولاد مذاب با سرعت مشخصی در قالبی مسی ریخته می شود. در حین منجمد شدن نیز قسمت هایی از اسلب که منجمد شده اند، با سرعتی برابر با سرعت بار ریزی از انتهای قالب خارج می شوند. این روش تولید تختال از سرعت بالایی برخوردار است و به دلیل مقرون به صرفه بودن، متداول تر از روش دستی است. در شمش ریزی دستی، مذاب به وسیله پاتیل به قالب منتقل شده و در نهایت به شکل اسلب فولادی منجمد می شود. نوع شمش ریزی تعیین کننده خواص فیزیکی و مکانیکی اسلب فولادی به دست آمده است.

*** معروف ترین کارخانه های تولید کننده تختال فولادی چیست

  • فولاد خوزستان
  • شمش میلگرد و تیرآهن ذوب آهن اصفهان
  • مجتمع فولاد کیمیا
  • فولاد آتیه اندیشان سپهر شرق
  • فولاد خزر
  • فولاد ارفع
  • فولاد پاسارگاد
  • فولاد کاوه جنوب
  • فولاد کاویان
  • فولاد سیرجان
  • نورد فولاد یزد
  • فولاد هرمزگان
  • فولاد جم قم
  • فولاد سازان کیوان یزد
  • ویان همدان

*** تختال فولاد خوزستان ، با کیفیت ترین تختال ایرانی

فولاد خوزستان بزرگ ترین تولید کننده اسلب فولادی ایران و یکی از قطب های اصلی تولید فولاد خام است که در اهواز مستقر شده است.

فولاد خوزستان
فولاد خوزستان

*** واحدهای تولید اسلب فولادی

در ادامه با واحدهای تولید تختال فولاد خوزستان آشنا می شوید.

*** گندله سازی

ظرفیت اسمی سالانه این واحد ۲٫۶ میلیون تن است. کارخانه فولاد خوزستان سالانه بیشتر از ۶ میلیون تن گندله سنگ آهن تولید می کند.

*** احیای مستقیم

در این واحد گندله های سنگ آهن به آهن اسفنجی تبدیل می شوند.

*** فولاد سازی

در این واحد از آهن اسفنجی اسلب ساخته می شود. واحد فولاد سازی مجتمع فولاد خوزستان دارای ۶ کوره قوس الکتریکی، ۴ کوره پاتیلی، ۲ ماشین ریخته گری اسلب فولادی و … است. ظرفیت تولید این واحد ۵٫۳ میلیون تن در سال است. اما در حال حاضر طرح افزایش ظرفیت سالانه به ۴ میلیون تن در حال پیگیری و اجرا است.

*** ابعاد اسلب فولادی کارخانه فولاد خوزستان

تختال فولاد خوزستان در ضخامت ۳۰۰ – ۱۸۰ میلی متری، عرض ۲۰۰۰ – ۷۰۰ میلی متری و طول ۱۲۰۰۰ – ۱۰۰۰۰ یا ۶۰۰۰ – ۴۰۰۰ میلی متری تولید می شود.

*** عوامل موثر بر قیمت اسلب فولادی یا تختال چیست ؟

مانند هر محصول دیگری، عوامل متعددی بر قیمت تختال تاثیرگذار هستند. در این قسمت می خواهیم به بررسی این عوامل بپردازیم.

*** قیمت سنگ آهن

یکی از مواد اولیه مورد نیاز برای تولید اسلب فولادی، سنگ آهن است. بنابراین کاملا طبیعی به نظر می رسد که قیمت اسلب تختال متاثر از قیمت سنگ آهن باشد.

*** قیمت جهانی نفت

حدود ۱۵ درصد از قیمت تختال ناشی از میزان انرژی مصرف شده برای تولید آن است. بنابراین با افزایش قیمت جهانی نفت، شاهد افزایش قیمت تمام شده اسلب و محصولات فولادی خواهیم بود.

*** قیمت ضایعات آهن

با توجه به این که در تولید اسلب فولادی از ضایعات آهن نیز استفاده می شود، از این رو قیمت ضایعات بر قیمت نهایی تختال تولید شده تاثیرگذار خواهد بود. تولید ضایعات در ایران محدود است. لذا می توان آهن اسفنجی را جایگزین ضایعات آهن کرد.

*** عرضه و تقاضا

به طور کلی عرضه و تقاضا نقش کلیدی در تعیین قیمت نهایی یک محصول دارد که تختال فولادی هم از این قاعده مستثنی نیست. به این صورت که با افزایش عرضه قیمت کاهش و با افزایش تقاضا قیمت افزایش پیدا می کند.

*** هزینه حمل و نقل

یکی از فاکتورهای موثر بر قیمت تختال، هزینه حمل و نقل آن است.

*** تولید کنندگان عمده جهانی

سیاست های تولید کنندگان جهانی اسلب فولادی، می تواند روی قیمت آن تاثیر زیادی داشته باشد. به عنوان مثال کاهش میزان صادرات آن، می تواند موجب افزایش قیمت تختال شود.

*** نرخ ارز

به طور کلی با افزایش نرخ ارز، تقاضا برای آهن آلات و همچنین اسلب فولادی کاهش پیدا می کند. بنابراین نوسانات ارزی و به تبع آن تغییر میزان تقاضا بر قیمت تختال تاثیر می گذارد.

*** تجارت اسلب یا تختال فولادی

معاملات اسلب ها به طور معمول کمتر از بیلت است. میزان سالانه این معاملات در دنیا تقریبا ۲۰ میلیون تن است. اسلب فولادی ایران عموما به کشورهای جنوب شرق آسیا مانند تایوان، تایلند و هند صادر می شود. هر چند که طبق آمار رسمی به برخی از کشورهای اروپایی و برزیل هم صادرات انجام شده است. در کشور ما رعایت استانداردهای جهانی اسلب از سال ۱۳۹۳ به کار گرفته شده است و همین امر موجب رشد ۴۰ برابری میزان صادرات این محصول نسبت به سال های گذشته شده است.

منبع: آرتان فولاد ایرانیان

این مطلب بدون برچسب می باشد.

ثبت دیدگاه

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.