این در حالی است که در قانون معادن برای تهویه ای که باید در معادن انجام شود استانداردهایی تعیین شده و حتی سرعت مجاز هوا در آن مشخص شده است. در قانون آمده است استفاده از تهویه طبیعی در معادن زغال سنگ خلاف است و باید تمام واحدهای معدنی زیرسطحی از تهویه موضعی و فن برای جابهجایی هوا استفاده کنند. برای آشنایی بیشتر با وضعیت و نوع تهویههایی که در معادن زیرزمینی قرار میگیرند با امید فلاح، مجری طرح توسعه زغال سنگ طبس به گفت وگو نشستیم که در ادامه می خوانید:
تهویه در معدن چیست و به چه منظور ایجاد می شود؟
تهویه در معادن، برای جریانهای طبیعی یا مصنوعی هوا در راهروها و کارگاههای زیرزمینی به منظور تامین شرایط سالم کار برای کارگران که مجبور به فعالیت یا رفت و آمد در معدن هستند در نظر گرفته شده است. شبکه تهویه در معادن زیرزمینی ممکن است تحت تاثیر عواملی مانند قرارگرفتن اجسام در مسیر عبور هوا، کاهش سطح مقطع کارهای معدنی و خرابی سیستم های نگهداری، دچار افت فشار و ناپایداری جریان هوا شود. در طراحی سیستم های تهویه معادن زغال سنگ، شدت جریان هر شاخه با توجه به کاربری هر شاخه تعیین می شود. تهویه جبهه کارهای پیشروی در معادن زیرزمینی یکی از مهم ترین وظایف طراحی تهویه است و این امر به واسطه اهمیت جریان هوا در جبهه کارهای معدن مطرح می شود. لایهها، چاهها، موربها و دویلهای رو به بالا و پایین در طول زمان آماده سازی، نیازمند تهویه فرعی هستند. به طورکلی در تهویه فرعی، هوا به وسیله باد بزن و از طریق لولههای ویژه یا از طریق جداسازی مسیر هوا به وسیله پرده به جبهه کارها می رسد. در تهویه فرعی نیز باید مراحل مختلف تهویه اصلی را انجام داد. یعنی ابتدا میزان هوای لازم که به محل مورد نظر وارد یا از آنجا خارج میشود، محاسبه شود و سپس لوله تهویه مناسب را انتخاب و آن را در محل نصب کرد. پس از محاسبه افت فشار مربوط به لوله تهویه، منحنی مشخص آن را رسم کرده و از طریق آن باد بزن فرعی موردنظر را انتخاب می کنند. انجام صحیح مراحل طراحی تهویه در هر شیوه معدن کاری، به ظرفیت مناسب باد بزن، توزیع مناسب هوا، رسیدن هوای کافی به جبههکار و کنترل و توزیع مناسب آن در جبهه کار بستگی دارد. یک سیستم قابل قبول تهویه همواره به ابزارهای کنترل کننده و تاسیسات ویژه از قبیل سدهای هوا، پلهای تهویه، هوابندها و درهای تهویه نیازمند است تا هوا در مسیرهای مورد نظر و با مقادیر مطلوب جریان پیدا کند.
درباره انواع تهویههای معادن زغال سنگ توضیح دهید؟
شیوه نامه انتخاب سیستم تهویه بسته به شبکه اصلی و فرعی آن شامل مواردی همچون سیستم صعودی و نزولی، سیستم مرکزی و کناری و سیستم دهشی و مکشی است. همچنین برای این موضوع، سیستم طراحی تهویه تعریف شده که باید به تایید سرپرست معدن برسد و زیرنظر مسئول فنی یا مسئول ایمنی باشد.
تهویه در معادن به ۲ شکل تهویه طبیعی(بهغیر از معادن زغال سنگ) و مصنوعی در صورت ناکافی بودن حالت نخست انجام می شود.
طراحی تهویه معادن از سوی چه کسی انجام می شود؟
اصولا با گسترش شبکه استخراج معدن، مشکلاتی در زمینه تهویه معدن به وجود می آید؛ بر همین اساس یک طرح تهویه به منظور طراحی سیستم تهویه معدن موردنظر در نظر گرفته میشود که بسته به شرایطی از قبیل عمق معدن، موقعیتهای مختلف معدن از جمله تونل اصلی، دویل و گالریها و شرایط گازخیزی معدن و نوع قالب زغالسنگ مورد استخراج متفاوت خواهد بود. در واقع شبکه تهویه معادن به ۲شبکه اصلی و فرعی مجزا تقسیم و سیستمهای مختلف تهویه صعودی، نزولی و… در نظر گرفته میشوند. بر اساس طرح مورد انتخاب و بسته به موقعیتی از معدن که قرار است تهویه شود روش تهویه مکشی یا دهشی استفاده میشود. در تمامی موارد باید اصول ایمنی، استانداردهای تهویه و میزان هوای مورد نیاز شبکه اصلی و فرعی محاسبه شوند و در ادامه برای به جریان انداختن این مقادیر هوا در مرحله گذشته، تامین فشاری بر حسب میلیمتر آب به وسیله باد بزنهای اصلی تامین خواهد شد.
چه روشها و قوانینی برای ساخت تهویه وجود دارد؟
در این زمینه میتوان روش طراحی دستی که از مرحله گذشته انجام شده را با شبیهسازی یارانهای شبکه معدن و استفاده از برنامههای مختلف از جمله MINVENT انجام داد و اثبات کرد نتایج حاصل از تحلیل عددی (شبیهسازی رایانهای) و تحلیل دستی شبکه تهویه، با یکدیگر همخوانی قابل قبولی داشتهاند یا خیر. در صورت انطباق منحنیهای حالت دستی و مدلسازی، نتایج قابل قبول خواهند بود در غیراینصورت یا باید حدود مقادیر دستی یا مقادیر مدل را تغییر داد که بتوان به نتایج مطلوبی برای اجرای طراحی در معدن دست یافت.
درباره تهویههای طبیعی که در برخی معادن ایران استفاده میشود توضیح دهید؟
این سیستمهای تهویه ویژه معادن زغال سنگ نیستند بلکه به برخی از معادن فلزی که در برخی موارد به روش زیرزمینی کار میکنند محدود میشود. استفاده از تهویه طبیعی در معادن زغال سنگ خلاف قانون است چراکه براساس قانون باید تمام واحدهای معدنی زیرسطحی از تهویه موضعی و فن برای جابهجایی هوا استفاده کنند زیرا بستر تمام حادثههای به وقوع پیوسته در معادن زغالسنگ، تجمع گاز است و اگر تهویه مناسبی در معادن برقرار باشد، ضریب وقوع حادثه به شدت کاهش مییابد.
اکنون چند درصد از معادن زغالسنگ ایران از تهویههای مناسب و دارای استاندارد برخوردار هستند؟
تاکنون هیچ ستاد یا نهادی به این امر نپرداخته اما تجربه نشان داده کمتر از ۲۰درصد معادن زغال سنگ آن هم نه در همه بخشهای معدن، ممکن است دارای استاندارد مناسب در برخی بخشها باشند.
منبع : دنیای معدن
این مطلب بدون برچسب می باشد.
ثبت دیدگاه