درس های اقتصاد جهان برای فولاد ایران

اقتصاد دنیا در شرایطی قرار گرفته است که از نظر محاسبه ی ریسک در بالاترین حد خود در ده سال گذشته قرار دارد. همین موضوع باعث شده است که بسیاری از سرمایه های سرگردان در دنیا جرات انتخاب مسیر برای سرمایه گذاری پیدا نکنند و شرایط برای بازی پانزی در اقتصاد بین الملل فراهم شود. در ادامه به دورنمای وضعیت کلی اقتصاد جهان اشاراتی خواهیم داشت. پیشنهاد می کنیم این مطلب از آرتان پرس را از دست ندهید.

***بالا رفتن ریسک بازارهای مالی جهان

همانطور که میدانید بازار های مالی همراه ریسک هستند و بهتر است سرمایه گذاران ، همانطور که در یک بازار مالی مثل بورس برای خود سبد سهام تشکیل میدهند ، در بین کل بازار های مالی هم اینکار را انجام دهند ، و بخشی از سرمایه در این بازار کریپتو و سهام بین الملل قرار دهند در بازار های سهام همواره در مورد حباب بودن یا نبودن بازار و یا حباب مثبت یا منفی سهام صحبت می کنند.

*** شروع تورم مثبت در اقتصادهای بزرگ دنیا

موضوعی که در کل اقتصاد های دنیا حتی اقتصادهای آمریکا و اروپا مشاهده می شود حرکت آرام به سمت تورم مثبت است. و این موضوع به دلیل اتخاص سیاست های انبساطی دولت ها برای کنترل آسیب های اقتصادی ناشی از کرونا است. تورم در کنار پول ارزان (وام های با نرخ بهره کمتر از بازار) میتواند با ترغیب افراد به سرمایه گذاری (به دلیل بازدهی بیشتر نسبت به نرخ بهره پول ارزان) موجب ارزش‌گذاری بیش از حد دارایی‌ها شود. در این زمان دیگر سرمایه‌گذاران به دنبال یافتن ارزش منطقی سهام نیستند.

*** مقدمات بازی پانزی در اقتصاد جهان

اینجا شرایطی پیش می آید که مردم به دنبال سرمایه گذاری در مسیرهایی می گردند که حداکثر بازدهی را با کمترین هزینه ایجاد کنند.اما در این مسیر تله های سنگین و مهلکی وجود دارد. مرحله‌ای که هیمن مینسکی، اقتصاددان، مرحله پونزی (Ponzi phase) می‌نامد. در این مرحله هرکس به دنبال آن است که سهام را با قیمت بالاتر بفروشد. در این مرحله با کوچکترین وقفه در توزیع پول ارزان مهمانی به پایان می‌رسد.

*** منافع دولت ها در بازی پانزی

حال داستان از اینجا شروع می شود که دولت ها با ایجاد این بازی عملا بخشی از نقدینگی را مهار می کنند و بعضا با توزیع رانت به نفع برخی از بازیگران شیوه ی بازی را تغییر می دهند. فهمیدن اینکه چه زمانی بازی به پایان خواهد رسید, کمی دشوار است (مانند اتفاقی که در بورس ایران رخ داد). این که چه زمانی توزیع پول ارزان به پایان می‌رسد و چه زمانی بازار سقوط خواهد کرد سوالی است که باید پرسید  همواره برای آن خود را آماده کرد.

*** بازدهی پایین اوراق قرضه

در شرایط فعلی گران بودن اوراق قرضه در بازارهای مالی دنیا در بالاترین حد نسبت به سایر رقباست و البته این موضوع موافقان و مالفان خود را دارد.مخالفان این گزاره معتقدند که گران بودن اوراق قرضه، پرداخت قیمت بالاتر برای سهام را توجیه می کنند. این مخالفت تا جایی بیان شدهاست که برخی تخلیلگران بر این باورند که هیچ حبابی در بازار سهام وجود ندارد.

*** اما و اگرهای تعیین نرخ بهره در آمریکا

این توضیحات بیشتر با نگاه به اقتصاد آمریکا است. اقتصاد آمریکا در شرایطی قرار دارد که باید برای نرخ بهره تصمیم گیری کند. و تغییرات نرخ بهره بر تمام بازارهای مالی و صنعتی تاثیر مستقیم خواهد داشت. در شرایط فعلی بزرگترین اقتصاددانان دنیا معتقدند که در شرایط فعلی نمی توان از اوراق قرضه انتظار سوددهی را داشت و حتی بازارهای مالی و بورس آمریکا را در شرایط مناسب تری نسبت به بازار اوراق ارزیابی کرده اند.

*** ظهور فسادهای سنگین مالی در دنیا

ابتدای بحث را در خصوص بالا رفتن ریسک های سرمایه گذاری آغاز کردیم. یکی از بزرگترین ریسک های اقتصادی در دنیا به مسئله ی فسادهای سنگین مالی و پولشویی تبدیل شده است. به لطف تکنولوژی و ارزهای دیجیتال مسیرهای سنتی تبادل مالی دگرگون شده اند و متاسفانه شاهد کلاهبرداری های سنگین در سطح جهانی هستیم.

*** ورود بانک های جهانی به پرونده پولشویی

هفته پیش خبر مهمی منتشر شد که فعالان مبارزه با فساد را در سراسر دنیا، کاملا نگران کرد. این خبر درباره لو رفتن اسنادی به نام سندهای فین سِن FinCEN بود که از نقش کمکی چند بانک قدرتمند، در جابه‌جایی پولهای کلان، توسط کلاهبرداران، پرده برمی داشت؛ پولهای کلانی در حد میلیون ها و میلیاردها دلار و بسیار بزرگتر از رشوه‌ها و اختلاس‌هایی که وقتی اسم فساد برده می‌شود به ذهن ما می‌آید.

اسناد فین‌سن نشان می‌دهند که یک عده کلاه‌بردار که از طریق روش یا ترفند پانزی فعالیت می‌کرده‌اند٬ پول‌های سرمایه‌گذاران کوچکی که در این طرح سرمایه‌گذاری کرده بودند را از حساب‌های بانک HSBC در آمریکا، به حساب‌های خودشان در شعبه این بانک در هنگ کنگ منتقل کرده اند.

*** چشم انداز نرخ بهره در آمریکا

اواخر دوره اوباما نرخ بهره واقعی آمریکا منفی بود. با پیروزی ترامپ این نرخ مثبت شد و دو سال روند افزایشی داشت. در طول سال ۲۰۱۹ این نرخ کاهشی شد و با اپیدمی شدن کرونا در چین، نرخ بهره واقعی آمریکا به صفر رسید. وقتی کرونا به آمریکا رسید، این نرخ به منفی ۵ درصد کاهش پیدا کرد. این نرخ معمولا در دوره رکود منفی می شود. در روزهای اخیر نرخ بهره واقعی آمریکا به ۱/۲۵-٪ رسیده. نرخ بهره واقعی منعکس کننده میزان ریسک و رشد اقتصاد یک کشور هست و این عدد نشان می دهد که دولت بایدن در لبه ی تیغ اقتصاد پولی قرار گرفته و در شرایط سختی باید مدیریت اقتصاد این کشور را کنترل کند.

*** ارتباط نرخ طلای جهانی و نرخ بهره آمریکا

چون طلا نه رشد را تجربه می کند و نه مستهلک می شود، نرخ بهره واقعی آن صفر  است. اما صفر بودن بهره واقعی طلا به این معنی نیست که قیمت طلا فقط با تورم بالا برود. وقتی نرخ بهره واقعی اقتصاد منفی می شود، طلا به نسبت، بهره بیشتری دارد و لذا با ارزش تر می شود؛ و با بلغ بالاتری معاملات آن صورت می گیرد. پس نرخ بهره ی پایین برای کشورهایی خوب است که انباشته ی طلای زیادی دارند و در تاریخ اقتصاد جهان کشورهایی نظیر انگلستان و سوئیس در قالب این کشور ها قرار دارند.

*** همگرایی نرخ طلای جهانی با دلار آمریکا

البته قیمت جهانی طلا با تورم دلار هم رشد می کند. اما چون تورم آمریکا کم است، اثر نوسانات نرخ بهره واقعی آمریکا بر قیمت طلا، مشهودتر است. این یعنی کسی که می‌خواهد قیمت جهانی طلا رو پیش بینی کند، باید نرخ بهره واقعی آمریکا رو پیش بینی کند.اگر نرخ بهره در آمریکا بالا برود بسیاری از آمریکایی ها مقروض تر می شوند و عملا شاهد رشد عدم قطعیت ها در مخاسبات مالی بزرگترین اقتصاد جهان خواهیم بود.لذا به همین دلیل شاهد رشد قیمت طلا به صورت جدی خواهیم بود.

*** اقتصاد جهان و فولاد ایران

فعالان بازار فولاد ایران باید وضعیت بازار سرمایه را درس عبرتی برای خود قرار داده و تا حد ممکن از صف‌نشینی های هیجانی این بازار خودداری نمایند فقط کافی است که حمایت دلار را از نرخ پایه بورس کالا و بازار داخلی فولاد حذف کنیم و شاهد روزی باشیم که قیمت ها در بورس کالا به شدت کاهش پیدا کنند و عملا خریداری در بورس کالا و به خصوص بخش فولاد وجود نداشته باشد.

در شرایط فعلی به نفع همه است که در بورس کالای ایران از رفتار هیجانی بپرهیزند. باید خریدها تنها در جهت تجدید موجودی و مطابق با خروجی واقعی بازار مصرف باشد، در واقع حضور فعالان خرد در شرایط کنونی بازار فولاد کشور مثل بازی صندلی داغ یا همان بازی پانزی است؛ معلوم نیست بالاخره کی و کجا این بازار دلاری فرو بریزد و آسیب جبران ناپذیری را به تمامی ذینفعان بازار فولاد وارد نماید.

*** پیشنهاد تحلیلگران برای ثبات بازارهای مالی ایران

پیشنهاد ما نظارت و انفعال در بازار فولاد و به طور کلی بورس ایران نیست. منظور ما حرکت به سمت تعادل در بازار است. نه خرید مازاد، نه حضور دست خالی در فعالیت روزمره بازار می تواند راهکاری بینظیر برای شرایط بحران زده ی بورس ایران باشد. در غیر این صورت تر و خشک با هم خواهند سوخت.چرا که با توجه به تحلیل های اقتصادهای بزرگ دنیا و تاثیرپذیر بورس و قیمت ها در بازار ایران شرایط بورس ایران هیچگونه آمادگی برای تغییرات بنیادی را ندارد.

آرتان پرس