راهنمای خرید شمش و آشنایی با انواع برندهای آن

اولین خروجی در فرآیند فولاد سازی یا فرآیند استخراج آهن و تولید فولاد خام، شمش فولادی است که به صورت جامد و در سایزهای قابل حمل تولید می‌شود. شمش فولادی یک محصول پیش ساخته است که بعد از تبدیل سنگ آهن به فولاد خام یا آهن اسفنجی، پس از فولادسازی و تهیه مذاب فولاد در کوره‌ی القایی و یا کنورتور تولید می‌شود. شمش‌ها دارای گریدهای مختلفی از جمله ۳sp-5sp (استاندارد روسی)، st37-st52 (استاندارد DIN آلمان) هستند. برخی خواص مکانیکی شمش‌ها مانند انعطاف پذیری، خمش، کشش و پیچش، براساس میزان عناصر مختلف موجود در آلیاژهای فولاد تعیین شده و در مصارف خاص کاربرد دارند. یکی از نکات مهم در راهنمای خرید شمش این است که با انواع شمش آهن و فولاد آشنا باشید.

*** راهنمای خرید شمش فولادی و اشکال مختلف آن در بازار

طبق راهنمای خرید شمش، این محصول در سه شکل بیلت، بلوم و اسلب در بازار موجود می‌باشد. در ادامه با انواع شمش آهن و فولاد بیشتر آشنا خواهیم شد.

*** بیلت

بیلت در سطح علمی‌تر در دنیا با نام CCM شناخته می‌شود. با توجه راهنمای خرید شمش، این نوع از شمش برای تولید میلگرد کاربرد دارد. سطح مقطع این محصول می‌تواند به صورت مربع و یا دایره باشد. نکته‌ای که درباره این نوع از شمش حائز اهمیت می‌باشد این است که مساحت سطح مقطع آن از ۲۳۰ سانتی‌متر مربع نباید تجاوز کند. محدودیتی نیز برای عرض مربع و یا قطر دایره وجود دارد و این است که باید کمتر از ۱۵ سانتی‌متر باشد. طبق اطلاعات درج شده در راهنمای خرید شمش، از بیلت تحت عنوان شمشال نیز در بازارهای جهانی یاد می‌شود. قیمت بیلت در گرید ۳sp و ۵sp با هم متفاوت است. بیلت با ابعاد مقطع ۱۰۰*۱۰۰، ۱۲۰*۱۲۰، ۱۲۵*۱۲۵، *۱۳۰، ۱۵۰*۱۵۰ در بازار موجود می‌باشد.

*** بلوم

بنابر راهنمای خرید شمش، نوع دیگری از این محصول با نام بلوم در بازار وجود دارد. این نوع از شمش فولادی با نام‌های فابریک و یا شمشه نیز در بازار شناخته می‌شود. شکل سطح مقطع آن مانند بیلت می‌باشد اما با این تفاوت که مساحت آن باید از ۲۳۰ سانتی‌متر بیشتر باشد. همچنین عرض سطح مقطع این نوع از شمش از ۱۵ سانتی‌متر باید بیشتر باشد. از شمش بلوم برای تهیه انواع مقاطع طویل مانند تیرآهن، قوطی، نبشی، ناودانی فابریک، سپری و انواع ریل‌ها استفاده می‌شود. شمش بلوم با سایزهای ۱۶۰، ۱۸۰، ۲۰۰ و ۲۵۰ در بازار موجود است.

*** اسلب

نوع دیگری از شمش فولای با نام اسلب در بازار وجود دارد. با توجه به راهنمای خرید شمش فولادی این محصول با نام تختال نیز شناخته می‌شود و از آن برای تولید انواع ورق فولادی استفاده می‌شود. در رابطه با شکل ظاهری، این محصول دارای سطح مقطع مستطیل شکل می‌باشد. از دیگر موارد تولید محصول نهایی با استفاده از اسلب می‌توان به تولید انواع کلاف، لوله و تیوب فولادی اشاره کرد.

*** تفاوت شمش القایی و قوسی در چیست؟

با مراجعه به راهنمای خرید شمش فولادی می‌توان به این سوال پاسخ داد. تهیه شمش معمولا با دو فناوری کوره القایی و قوس الکتریکی انجام می‌پذیرد. تفاوت در سیستم ذوب و کیفیت آنالیز است که توسط دو فناوری فوق صورت می‌گیرد. در مجموع کیفیت شمش تولیدی حاصل از روش قوس الکتریکی بهتر است. به همین علت قیمت شمش فولادی قوسی تقریبا به میزان ۲۰۰ تومان بالاتر از قیمت شمش القایی است. شمش فولادی عرضه شده در بورس کالا نیز از نوع قوسی می‌باشد.

*** آشنایی با تفاوت شمش فولادی ۳sp و ۵sp

همانطور که گفته شد شمش فولادی با استانداردهای متفاوتی تولید می‌شود. یکی از این‌ها استاندارد روسی (۳sp و ۵sp) می‌باشد. با رجوع به راهنمای خرید شمش می‌توان تفاوت این دو استاندارد روسی را با هم شناخت. تفاوت اصلی این دو استاندارد در آنالیز آنها می‎باشد. در حقیقت اختلاف در ترکیب شیمیایی باعث اختلاف در خواص مکانیکی آنها شده است. یکی از عناصری که باعث اختلاف در آنالیز و خواص شمش فولادی می‌شود، کربن می‌باشد. به عنوان مثال اگر می‌خواهید محصول نهایی مانند میلگرد را با سایزهای بالای ۱۴ تا ۴۰ میلیمتر تولید کنید، باید از شمش فولادی با کربن بیشتر و استحکام کششی بالاتر استفاده کنید. قیمت شمش آهن ۳sp که از انعطاف پذیری بالاتری برخوردار است از قیمت شمش ۵sp بیشتر است.

*** معرفی برندهای داخلی تولیدکننده شمش فولادی در ایران

یکی از کمک‌هایی که می‌توان از راهنمای خرید شمش گرفت، آشنایی با برندهای داخلی تولیدکننده این محصول می‌باشد. ایران یکی از با کیفیت‌ترین شمش‌های فولادی را در دنیا تولید می‌کند و در بازار جهانی نیز از استقبال خوبی برخوردار است. ۱۰ تولیدکننده برتر شمش فولادی در ایران عبارتند از: ذوب آهن اصفهان، فولاد مبارکه، فولاد هرمزگان، فولاد خراسان، گروه ملی صنعتی فولاد ایران، شاهین بناب، فولاد آلیاژی ایران، شمش فولاد ارفع یزد و فولاد سیرجان. در ادامه به معرفی برخی از این تولیدکنندگان می‌پردازیم.

*** ذوب آهن اصفهان

لقب مادر صنعت فولاد را به دلیل اولین تولیدکننده بودن به این شرکت داده‌اند. ذوب آهن اصفهان که در برخی محصولات مهم‌ترین و بزرگ‌ترین تولیدکننده در خاورمیانه است، همانند محصولات طویل فولادی، در سال ۱۳۵۰  خورشیدی به بهره‌ برداری رسید. در جنوب غربی استان اصفهان در نزدیکی شهرستان زرین شهر قرار گرفته است. محصولات این کارخانه به کشورهایی آسیایی، آفریقایی، اروپایی نیز صادر می‌شود. عمده تولیدات این کارخانه شامل تیرآهن بال نیم پهن موازی و بال پهن موازی، میلگردهای آجدار و ساده، نبشی و ناودانی بال مساوی، ریل و شمش است. با مراجعه به راهنمای خرید شمش می‌توان دریافت که شمش تولیدی این کارخانه بسیار با کیفیت بوده و خواهان زیادی در بازار دارد. محصولات این شرکت در پروژه های مهمی مانند برج میلاد، مترو تهران، نیروگاه هسته ای بوشهر و… استفاده شده است.

*** فولاد مبارکه

فولاد مبارکه اصفهان کار خود را از دی ماه ۱۳۷۰ با ظرفیت تولید تا ۱۲.۸ میلیون تن در سال به طور رسمی شروع کرد. فولاد مبارکه که یکی از بزرگ‌ترین واحد های صنعتی ایران بوده و بخش اعظمی از محصولات خود را به کشورهای دیگر صادر می‌کند، در ۷۵ کیلومتری جنوب غربی شهر اصفهان قرار گرفته و مساحتی حدود بر ۳۵ کیلومتر مربع دارد. محصولات این مجموعه شامل لوله های نفت و گاز، ورق آجدار، ورق قلع اندود، ورق رنگی، ورق گالوانیزه و… است. با توجه به راهنمای خرید شمش فولادی می‌توان دریافت که شمش اسلب فولاد مبارکه رایج‌ترین شمش تولیدی این کارخانه می‎‌باشد.

*** فولاد خوزستان

فولاد خوزستان، بزرگ‌ترین تولیدکننده شمش فولاد و دومین تولیدکننده فولاد خام ایران است که به طور رسمی در فروردین ۱۳۶۸ خورشیدی با ظرفیت تولید سالانه حدود ۳.۸ میلیون تن در استان خوزستان و در نزدیکی شهر اهواز شروع به کار کرد. این صنعت، روش احیای مستقیم و کوره قوس الکتریکی را برای اولین بار در کشور به اجرا در آورد. راهنمای خرید شمش فولادی بیانگر این است که فولاد خوزستان هر سه نوع شمش بیلت، اسلب و بلوم را با بهترین کیفیت تولید و عرضه می‌کند.

*** فولاد یزد

شرکت نورد فولادی صنعتی و ساختمانی یزد در سال ۱۳۷۵ فعالیت خود را در بیش از ۱۲ محصول تولید آغاز کرد. این مجموعه محصولاتی از قبیل تسمه عریض فابریک، میلگرد ساده و میلگرد آجدار، مفتول های صنعتی و ساختمانی، تیرآهن هاش، سنگ آهن و خرپا میلگردی تولید می‌کند. به کمک راهنمای خرید شمش می‌توان گفت شمش تولیدی فولاد یزد بیشتر از نوع بیلت و بلوم می‌باشد.

*** فولاد سیرجان

این شرکت که در سال ۱۳۸۸ تاسیس شد، یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان شمش فولادی مانند بیلت بوده و در این زمینه رتبه‌ها و گواهی‌هایی به دست آورده ‌است.

*** ۶ عامل موثر بر قیمت شمش فولادی

یکی از ویژگی‌های راهنمای خرید شمش فولادی، بررسی عوامل مختلفی است که بر قیمت این محصول در بازار تاثیرگذار هستند. در ادامه به بررسی برخی از این عوامل خواهیم پرداخت.

• در درجه اول قیمت شمش آهن در بازار جهانی و داخلی تابعی از آنالیز شیمیایی آن است. در واقع بسته به اینکه رده شمش ۵sp باشد یا ۳sp و ۴sp، قیمت شمش فولادی می‌تواند اختلاف داشته باشد.
• عامل موثر دیگر بر قیمت شمش فولادی قیمت قراضه می‌باشد. در حقیقت بهتر است بدانید که تولید شمش فولادی در ایران به دو صورت انجام می‌گیرد. روش اول بر پایه گندله سنگ آهن به عنوان ماده اولیه و روش دوم بر پایه بازیافت قراضه آهن‌آلات می‌باشد. در نتیجه با اعلام روزانه قیمت قراضه توسط انبارهای بزرگ و نگهدارنده قراضه، قیمت شمش فولادی نیز مشخص می‌گردد.
• سومین عامل موثر بر قیمت شمش فولادی روش تولید آن می‌باشد. شمش فولادی در طی دو روش کوره قوس الکتریکی و یا کوره القایی که با استفاده از سنگ آهن به فولاد تبدیل شده و یا قراضه را ذوب می‌کنند. سپس مذاب فولاد قالب گیری می‌شود. شمش فولادی تولید شده در روش اول، شمش قوسی و شمش فولادی تولید شده به روش دوم شمش القایی است. با توجه به راهنمای خرید شمش، قیمت شمش فولادی قوسی به مراتب بالاتر از قیمت شمش القایی می‌باشد.
• چهارمین عامل موثر بر قیمت هر کیلو شمش فولاد در بورس کالا و میزان عرضه و تقاضا در بازار بورس کالاست. چرا که این معاملات در نهایت پایه و کف قیمت شمش فولادی در بازار را تعیین می‌کنند.
• پنجمین عامل موثر بر قیمت شمش فولادی، قیمت جهانی سنگ آهن می‌باشد. البته نوسانات قیمت سنگ آهن تاثیر کمتری بر روی شمش حاصل از ذوب قراضه خواهد داشت. اما اثر آن حذف نمی‌گردد.
• ششمین عامل موثر بر قیمت شمش فولادی، نوسانات قیمت دلار می‌باشد. این عامل تاثیر زیادی بر شمش و نوسانات قیمت آن در بازار دارد.

امیدواریم تا با مطالعه مقاله فوق به پاسخ سوال‌هایتان پیرامون خرید شمش رسیده باشید. در این مقاله سعی شد تا با کمک راهنمای خرید شمش فولادی، شما را در خرید این محصول میانی یاری کنیم.