دوشنبه, ۲۷ اردیبهشت , ۱۴۰۰ 6 شوال 1442 Monday, 17 May , 2021 ساعت ×
× کاربر گرامی! قیمت محصولات فولادی بروز رسانی شد مشاهده قیمت ها

سرکوب قیمت سنگ آهن و ورشکستگی کارخانجات فولادی

شناسه : 46646 ۰۷ اردیبهشت ۱۴۰۰ - ۱۶:۰۰
قیمت سنگ آهن در بورس کالای ایران توسط دولت شدیدا کنترل می شود و کار به جایی رسیده است که 30 درصد قیمت جهانی مبادله می شود. این سوبسیت به زنجیره شمش فولاد قطعا می تواند کل زنجیره تولید فولاد در ایران را به فاز ورشکستگی بکشاند. چرا که توان خرید سنگ آهن بین المللی در شرایط فعلی برای مصرف کننده وجود ندارد.
سرکوب قیمت سنگ آهن و ورشکستگی کارخانجات فولادی
پ
پ

مدتی است که در بورس کالا شاهد سرکوب شدید قیمت سنگ آهن هستیم. بسیاری از تحلیلگران هشدار داده اند که عواقب ناشی از سرکوب قیمت سنگ آهن قطعا گریبان کل زنجیره ی تامین فولاد را خواهد گرفت. در صورتی که قیمت سنگ آهن در کوتاه مدت کنترل شود شاهد اتفاقاتی شبیه به بازار ارز خواهیم بود.با این تفاوت که بسیاری از خرده فروشان بازار فولاد به سمت ورشکستگی سوق داده خواهند شد. در این یادداشت این موضوع را به تحلیل بررسی کرده ایم. لطفا همراه آرتان پرس باشید.

*** سرکوب قیمت سنگ آهن؛ چالش جدی فولاد ایران

بارها در صنعت و اقتصاد دیده ایم که هر کالایی که به صورت دستوری تحت فشار کنترل قیمت قرار بگیرد بازار در خلاف جهت دست نامرئی حرکت خواهد کرد و شاهد رشد شدید قیمت در آن کالا خواهیم بود. اما امروز قرعه به نام سنگ آهن افتاده است. متاسفانه مشاهده می شود که در معاملات بورس کالا نرخ سنگ آهن که دولت بزرگترین عرضه کننده آن در بورس کالاست با قیمت های بسیار پایینی صورت می پذیرد. این در حالی است که بازار سنگ آهن به دلیل شروع تقاضای فعال در سایر بخش های فولادی باید در مسیر رشد قیمت قرار داشته باشد. نرخ سنگ آهن حداقل ۷ درصد از نرخ فعلی باید بیشتر باشد.

*** خروج بورس کالا از قواعد بازار آزاد

متاسفانه بورس کالا هیچوقت به قواعد بازار آزاد اعتقادی نداشته است و در بزنگاه های حساس باعث التهاب قیمت بوده است. این التهابات قیمتی ریتم عرضه و تقاضا را در بورس به هم ریخته و نهایتا ختم به افزایش شدید قیمت ها شده است. در شرایط فعلی این موضوع در خصوص سنگ آهن بسیار واضح شده است. عواقب سرکوب شدید نرخ سنگ‌آهن، در میان مدت گریبان تولیدکنندگان فولاد را گرفته و به زودی با کارخانجاتی تعطیل و ورشکسته در این حوزه مواجه خواهیم بود.

*** اهمیت توجه به دستوری شدن قیمت سنگ آهن

اما علت اینکه موضوع قیمت سنگ آهن و دستوری شدن نرخ های نهایی این نهاده در بورس کالا مورد توجه قرار گرفته است چیست؟ این موضوع اخیرا در واکنش به افزایش اندک نرخ سنگ آهن در بورس صورت پذیرفت. بسیاری از سرمایه گذاران انتظار داشتند که سنگ آهن مانند سایر محصولات بورس کالا مانند مقاطع طویل بتواند عقب افتادگی خود از نرخ های جهانی را جبران کند. اما بنا به آخرین داده های معاملاتی بورس کالا قیمت سنگ آهن در بورس تهران با کسر هزینه‌های حمل دریایی و زمینی ۶۰ تا ۷۰ درصد عقب جاماندگی در قیمت ها دارد.

*** عملکرد دولت در کنترل بازارهای فولادی

متاسفانه کارنامه دولت در کنترل قیمت ها به شکل دستوری و کنترل بازارها به شکلی یک طرفه بسیار ناخوشایند است. نمونه ی بازار ارزان فروشی و ارائه رانت به بازارهای خاص صنعتی است که از رانت انرژی ارزان بخش زیادی از سرمایه ملی را هدر دادند. نتیجه اختصاص یارانه انرژی و سنگ‌آهن ارزان به صنعت فولاد، گم شدن ۳ میلیون تن فولاد در سال گذشته بوده است که این موضوع فقط یک بخشکوچکی از تخصیص نادرست منابع توسط سیستم دولتی بوده است. در حال حاظر شاهد نمود این موضوع در قیمت سنگ آهن ارزان قیمت و هدر رفت سرمایه ها در سیکل زنجیره ی تولید فولاد هستیم.

*** فشار به معادن برای بهره وری صنایع بالادستی

عملا در شرایط فعلی زنجیره ی پایین دست فولاد باید به نوعی جور زنجیره ی بالادستی را بکشد. قیمت تمام شده بسیار بالای محصولات فولادی از طریق فشار به معادن سنگ‌آهن و تحمیل قیمت‌های بسیار پایین به آنها جبران می‌شود این موضوع بسیاری از معادن سنگ آهن ایران را ضرر ده کرده است. قیمت سنگ آهن در ایران حداقل باید ۳۰ درصد افزایش قیمت داشته باشد تا بتوان ادعا کرد که پرتفولیوی بورس کالا در بخش صنعتی و فلزات اساسی در تعادل قرار دارد. به همین دلیل است که در شرایط فعلی بخش معدن برای سرمایه گذار جذابیتی ندارد و شاهد کاهش شدید سرمایه‌گذاری در معادن سنگ‌آهن هستیم.

*** تفاوت چشم گیری قیمت سنگ آهن داخلی و جهانی

جای تعجب است که سنگ آهن در شرایطی با قیمت گذاری دستوری همراه شده که نرخ های بازار داخلی تقریبا ۳۰ درصد قیمت سنگ آهن در بازارهای بین المللی است. حوزه ی سنگ آهن ایران در شرایطی است که معادن جدیدی در این حوزه کشف شده اند و شدیدا نیاز به سرمایه گذاری در این بخش هستیم. اما قیمت سنگ آهئ در شرایط فعلی تمام امید سرمایه گذاران را به چالش کشیده است. اینطور به نظر می رسد که بازارساز زمان زیادی برای اصلاح قیمت سنگ آهن ندارد. ادامه این روند به شدت بازارهای فولادی را متضرر خواهد کرد و به مرز ورشکستگی می کشاند.

*** تهدید ورشکستی فولاد در سایه قیمت سنگ آهن

اما چرا این شرایط در خصوص قیمت سنگ آهن برای بازار فولاد و کل زنجیره ی آن یک تهدید بزرگ به شمار می رود؟ با توجه به توضیحات ارائه شده واضح است که سرمایه ها از بخش سنگ آهن در حال کوج کردن یا نابود شدن هستند. لذا سرمایه گذاری در بخش سنگ آهن و توسعه معادن این بخش به کلی متوقف خواهد شد. کمااینکه در شرایط فعلی نیز این رون اتفاق افتاده است. در سال‌های آینده با کمبود شدید عرضه سنگ‌آهن مواجه خواهیم شد و شرکت‌های فولادی که به سنگ‌آهن و برق و کارگر ارزان عادت کرده‌اند، عملا توان پرداخت هزینه واردات سنگ‌آهن با نرخ‌های جهانی را نداشته و با موج بزرگی از تعطیلی و ورشکستگی کارخانجات فولادی مواجه خواهیم بود.

*** افت میزان سرمایه گذاری در معادن

اما بد نیست که آمارهای مربوط به افت میزان سرمایه گذاری در بخش معدن را به استناد گزارش های شرکت آمار مورد بررسی قرار دهیم. قیمتگذاری دستوری و ارزان‌فروشی مواد معدنی، سبب شده است که سرمایه‌گذاری در بخش معدن به‌رغم مزیت‌هایی که دارد، بیش از از ۱۰۰ درصد افت داشته باشد این موضوع در شرایطی است که رانت حوزه شمش که یک سطح از سنگ آهن بالاتر است گلوگاه سیستم بهره وری اقتصاد فولادی کشور شود.

*** نقش شیوه نامه در معضلات قیمت سنگ آهن

متاسفانه با وجود اصلاحات چند باره شیوه نامه قیمت گذاری فولاد همچنان شاهد نابسامانی ها در سیاست های این شیوه نامه هستیم. به نظر می رسد که بازنگری در این شیوه نامه باید در اولویت و فوریت قرار بگیرد. چرا که باید ارزان فروشی در حلقه ی سنگ آهن از بین برود و سود و فرصت در بازار فولاد به تناسب در همه ی محصولات توزیع شود. در شرایط فعلی در ابتدای زنجیره آهن و فولاد با اختلاف قیمتی فاحش در قیمت نهاده‌ها مواجه هستیم.قیمت سنگ آهن اگر اصلاح نشود پایان امسال روزهای تلخی برای تولیدکننده را باید انتظار داشته باشیم.

*** راهکار دولت برای نرخ سنگ آهن

اما دولت برای حل این معضل چه راهکاری را پیشنهاد کرده است؟ پیشنهاد دولت برای اصلاح این رویه، عرضه کل محصولات زنجیره فولاد در بورس کالا با کف قیمتی ۸۰ درصد و آزاد گذاشتن سقف رقابت است. به نظر می رسد که این پیشنهاد معقول است.اما متاسفانه درفاز اجرای آن چالش هایی وجود دارد. هیات مدیره بورس کالا، متشکل از نمایندگان شرکت‌های فولادی است و مشخص نیست که امکان عرضه این محصولات در بورس کالا محقق شود. لذا راه آزاد سازی نرخ سنگ آهن از مسیر باز گذاشتن سقف رقابت شاید از نظر تئوری درست باشد.اما در عمل توفیق چندانی را حاصل نخواهد آورد.

*** راه رهایی از قیمت دستوری سنگ آهن 

اما پیشنهاد بهتر است است که اصلاح قیمت در تمامی زنجیره ی فولاد مطابق با شیوه نامه ی اصلاحی فولاد صورت پذیرد. اصلاح قیمتی در ابتدای زنجیره در بخش معدن و عدم سرکوب قیمتی در حلقه‌های میانی و انتهایی می تواند زمینه ی تعادل نرخ سنگ آهن در بورس کالا را فراهم سازد و اگر قرار است توسعه‌ای در حوزه اقتصاد به‌ویژه صنعت و معدن اتفاق بیفتد این تغییرات باید رخ دهد.

این مطلب بدون برچسب می باشد.

ثبت دیدگاه

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.