اخیرا در بازارهای کالایی و صنعتی شاهد افزایش سی درصدی هزینه های حمل و نقل بودیم که این موضوع نگرانیهایی را در بازار ایجاد کرده است. در شرایط فعلی بسیاری از بازارهای کالایی توانایی رشد قیمت را ندارند. چرا که رکود سنگینی در بازار حاکم شده و شرایط را برای سمت عرضه بسیار چالشبرانگیز کرده است.
نقش کرونا در افزایش هزینه های حمل و نقل جهانی
کرونا ضربه های اقتصادی سنگینی را بر پیکره اقتصاد جهانی و کشورهای در حال توسعه وارد کرده است.
اخیرا یکی از موضوعاتی که در فاکتورهای قیمت جهانی بسیار تاثیرگذار بوده موضوع افزایش هزینه های حمل و نقل دریایی، جادهای و هوایی است.
هزینه های حمل و نقل کانتینری در کل جهان طیف ۳ تا ۹ برابری را تجربه کرده است. این موضوع به حدی جدی شده است که آنکتاد در آخرین گزارش خود با استناد به رشد قیمت حمل بار کانتینری، اعلام کرده کمبود کانتینر برای بارگیری محمولههای دریایی تهدیدی جدی برای آتیه تجارت جهانی است.
رشد تقاضا عامل اصلی صعود هزینه های حمل و نقل
مسئله دیگری که در جهان به کرونا و افزایش قیمت حمل و نقل جاده مربوط بوده را می توان رشد تقاضا و مصرفگرایی در بازارهای کالایی دانست.
گزارشی که از سوی کنفرانس تجارت و توسعه سازمان ملل تهیه شده تایید میکند از زمان رکود بزرگ چنین ضربهای به اقتصاد جهانی وارد نشده و این ضربه تبعاتی را برای تجارت دریایی در پی داشته است.
پس این فرضیه که هزینه های حمل و نقل فقط در ایران به دلیل شرایط تحریم و التهابات اقتصادی بالا رفته؛ اشتباه است.
نقش تورم در رشد هزینه های حمل و نقل داخلی
اما هزینه حمل و نقل در ایران توسط فاکتور مهم اقتصادی نرخ تورم محاسبه می شود. دلیل رشد بیش از ۳۰ درصدی هزینه های حمل و نقل را باید تورم کالاهای مصرفی و به خصوص رشد قیمت لوازم یدکی و لاستیک خودروهای سنگین و باری دانست.
از سویی دیگر تورم کالای مصرفی به دلیل رشد بدون کنترل دلار این شرایط را به وجود آورده است. در فروردین ماه ۱۴۰۰ نسبت به سال ۱۳۹۵، قیمت دلار ۵۷۰ درصد افزایش یافت.
با این وجود مرکز آمار رشد شاخص قیمت ها را ۲۰۶ درصد اعلام کرد. در این مدت بر اساس دادههای مرکز آمار، قیمت پوشاک و کفش ۳.۵، مبلمان و لوازم خانگی ۴.۲ و دخانیات ۴.۵ برابر شده که واقعی نیست.
همین موضوع باعث شده که افزایش هزینه های حمل و نقل نیز تا انتهای سال غیرقابل پیش بینی باشد و احتمالا به صورت پله ای افزایش داشته باشد.
تاثیر رشد هزینه های حمل و نقل در بازار خودرو
رشد هزینه های حمل و نقل ارتباط نزدیکی با بازار خودرو و مسکن و ارتباطات سیار خواهد داشت.
در فروردین ماه ۱۴۰۰ نسبت به سال ۱۳۹۵، در شرایطی که قیمت مسکن بیش از ۶ برابر گردید، افزایش هزینه مسکن توسط مرکز آمار ۲.۲ برابر اعلام شد و به همین ترتیب با افزایش بیش از ۶ برابری قیمت خودرو و تلفن همراه، مرکز آمار افزایش هزینه حمل و نقل را ۳.۸ و ارتباطات را ۱.۸ برابر اعلام کرد.
این ارقام نشان می دهد که نرخ تورم در کالاهای اساسی بیش از ۶۵ درصد بوده که رشد هزینه های حمل و نقل تا به امروز کمتر از نیمی از این میزان را به بازار تحمیل کرده است.
البته یک تهدید وجود دارد که هزینه های استهلاک قیمت خودرو و تعمیرات و بازدهی سرمایه گذاری در خودرو را کاهش دهد.
افزایش ۳۵ درصدی کرایه حمل و نقل عمومی
مطابق با آخرین خبرهای حوزه حمل و نقل شهری، افزایش ۳۵ درصدی کرایه اتوبوس و تاکسی باعث رشد هزینه های زندگی و نارضایتی مردم و حتی رانندگان شده است.
چرا که در بازار حمل و نقل رانندههایی که شیفت ندارند؛ زیاد شده و به دلیل شرایط سخت معیشتی مردم از هزینههای اضافی خودداری میکنند.
در سراسر کشور افزایش کرایه تاکسی، اتوبوس و مترو رقم خورد که این افزایش۳۵ درصدی برای مردم گران و برای ناوگان حمل و نقل همچنان مورد نارضایتی است.
تاکسی داران در موج کرونا افت درآمد قابل توجهی را تحمل کرده اند. از طرفی اعلام کرده اند که این افزایش نرخ کرایه با هزینه تعمیرات، استهلاک و تورم جامعه همخوانی ندارد. اما جامعه در شرایط فعلی کشش رشد بشتر قیمت را ندارد.
هزینه های حمل و نقل و رشد قیمت آهن
به گزارش آرتان پرس به نقل از خبرگذاری تسنیم، حمیدرضا رستگار در خصوص نوسان قیمتی انواع آهن و میلگرد در بازار، گفت: با افزایش قیمت فولاد در بازارهای جهانی تغییرات قیمتی نیز در محصولات فولادی در داخل کشور بوجود آمده است اما به اعتقاد ما این افزایش قیمت در بازار داخلی منطق خاصی ندارد.
یکی از دلایلی که قیمت آهن را در روزهای اخیر حدودا هزار تومان رشد داده موضوع بالا رفتن هزینه های حمل و نقل و به تبع آن بالا رفتن هزینه تمام شده محصولات آهنی است.
البته این موضوع با توجه به شرایط فعلی و سلیقهای عمل کردن کارخانجات آهنی در نرخ گذاری بسیار غیرمنطقی به نظر میرسد. همین تغییر نرخ حمل و نقل بهانهای شده تا در بازار بدون مشتری آهنآلات شاهد رشد قیمت در این حوزه باشیم.
بی ارتباطی رشد قیمت فولاد با فاکتور حمل و نقل
متاسفانه بالا رفتن ۳۵ درصدی هزینه های حمل و نقل در بازار آهن و فولاد باعث شده تا قیمتها به شکلی کاملا غیرمنطقی بالا برود. رئیس اتحادیه فروشندگان آهن اخیرا اعلام کرده است که ما به عنوان فروشندگان آهن دلایل افزایش قیمتها را نمیدانیم.
دولت نیز منطق خاصی را برای افزایش قیمتها اعلام نکرده است. همین موضوع در بلاتکلیفی ما برای انجام معاملات اضافه کرده است.
در حال حاضر هر کیلو میلگرد در بازار ۱۳ هزار و ۹۰۰ تومان قیمت گذاری شده است.
قیمت آهن نیز همین حدود است به نحوی که قیمتها نسبت به دو هفته گذشته شاهد رشد هزار تومانی بوده است.
به نظر میرسد که رشد هزینههای حمل و نقل و نبود دستورالعمل مشخص در نرخ گذاری کرایههای باری باعث هرج و مرج در سیستم حمل و نقل کارخانهای شود.
تاثیرپذیری بازارهای فولاد صادراتی ایران از رشد هزینههای حمل و نقل
موضوع قابل تامل این است که بازارهای صادراتی فولاد ایران نیز از رشد هزینههای حمل و نقل در امان نخواهد بود.
بنا به گزارش اداره آمار، حمل دریایی جهش قابل ملاحظه ۳ تا ۵ برابری نسبت به متوسط نرخ بلندمدت حمل و نقل دریایی داشته و قصد ارزان شدن هم ندارد.
رشد سرسام آور حدودا ۱۵ درصد هزینههای معاملات فولاد بین المللی را افزایش خواهد داد. البته به دلیل تحریم ها به احتمال زیاد روشهای دور زدن تحریمها نیز برای ایران گرانتر تمام خواهد شد.
به احتمال زیاد بخشی از رشد قیمتها در بازار فولاد خام، شمش و مقاطع به موضوع هزینههای حمل و نقل معطوف خواهد شد. قطعا دولت باید از بازارهای نیمه جان کالایی حمایت کند. در غیر این صورت روزهای به مراتب سخت تری برای کسب و کارهای کالایی در پیش خواهد بود.
تاثیر رشد هزینههای حمل و نقل بر بازار مسکن
اما رشد هزینههای حمل و نقلصرفا گریبان بازار فولاد را نخواهد گرفت. این موضوع شاید بیشترین ضربه را به بازار مسکن و ساخت و ساز وارد کند.
بسیاری از فاکتورهای ساخت و ساز و مسکن به نرخ کرایه وابسته است و به احتمال زیاد این موضوع دردسر ساز شود.
علی محمد عضو انجمن سیمان نسبت به این افزایش هزینهها واکنش نشان داد و گفت: نرخ حمل و نقل در یک سال گذشته با افزایش ۲ برابری همراه بوده که در حوزه سیمان سهم ۵۰ درصدی هزینه تمام شده تولید دارد.
این در حالیست که علاوه بر هزینههای فوق تورم سالانه و همچنین رشد دستمزدها را هر ساله شاهد هستیم، بنابراین افزایش صد درصدی هزینههای تولید سیمان اجتناب ناپذیر خواهد بود که با احتساب سود ۲۰ درصدی قیمت سیمان حداقل صعود ۱۲۰ درصدی را در بازار خواهد داشت.
جمع بندی :
همانطور که قبلا شرح داده شد، بودجه تدوین شده برای سال ۱۴۰۰ از سوی دولت مناقشات فراوانی را به همراه داشت.
این بودجه ماهیتا تورم زا بود. دولت آینده با اجرای بودجه ۱۴۰۰ به بانک مرکزی بدهکار خواهد شد و خلق پول و نقدینگی تورم را به بار خواهد آورد.
رشد هزینههای حمل و نقل شروع روند صعودی قیمتها در سال جدید است. این موضوع میتواند تمامی بازارها را تحت تاثیر قرار بدهد.
بازار فولاد نیز از این موضوع مستثنی نخواهد بود. صرفا هزینه ها بالا میرود و استهلاک سیستم اقتصادی کشور رشد خواهد کرد.
این موضوع با سیاستگذاری صحیح و ورود دولت به موضوع حمل و نقل و ارائه سوبسیت به رانندگان و سایر مسیر های حمل و نقل بهبود می یاد و رشد هزینه ها صرفا کار را سخت تر خواهد کرد.
این مطلب بدون برچسب می باشد.
ثبت دیدگاه