تجربه نشان داده است که بازارها از هم جدا نیستند و جهتگیری آنها به دور از یک فضای مشترک نیست. بنابراین نوسان در بازارهایی مثل بازار سکه و ارز یا بازار سرمایه تا حدودی از هم تاثیر گرفته و با هم همبستگی دارند و شناخت این همبستگی و روابط بین این بازارها تا حد زیادی میتواند راهنمای خوبی برای سرمایه گذاری و توسعه آن باشد. نوسان در بازارهای مالی اغلب لحظهای اتفاق میافتد و رفتارهای به وجود آمده در اکثر موارد برای مدتی تثبیت شده و اثر گذار هستند. البته لازم به ذکر است که در مواقع خاص مثل بحرانهای مالی، همبستگیها در بازده بازارهای مالی مثل بازار سکه و ارز تغییرات محسوسی را شکل میدهند.
رکودها و رونقهای مقطعی شوکه کننده همواره جهتگیریها و حرکتهای غیر منطقی را به وجود میآورند که باید با دقت مورد بررسی و رصد قرار بگیرند. وضع تحریمهای ایالات متحده آمریکا بر ایران، ناکارآمدی سیاستهای مالی و ناهماهنگیهای بین دستگاههای اجرایی داخل کشور و رشد بی سابقه نقدینگی درسالهای دور و درازی اقتصاد ایران را با چالشهای فراوانی مواجه کرده است و عدم مدیریت نرخ ارز و بی ثباتی بازار ارز، بازار سکه و طلا را نیز به شدت تحت تاثیر خود قرار داده است.
بازار سکه و ارز، تعاریف و ویژگیها
شاید برایتان جالب باشد که عمده مردم رفتار بازار سکه را با بازار طلا یکی میدانند و سرمایه خود را به دلیل این تصور اشتباه در مدت زمان کوتاهی از دست میدهند و این اتفاق باعث میشود از بازار سکه منتفع نشوند. حال آنکه ماهیت بازار سکه به نوعی از بازارهای مالی دیگر مقداری متفاوت است. به این ترتیب که سکه به دلیل داشتن عنصر طلا در فرآیند ساخت آن، از بازارهای جهانی و قیمت روز طلا به صورت توامان تحت تاثیر قرار میگیرد و نیز به جهت اختصاصی بودن ضرب آن برای ایران، بالا یا پایین رفتن آن با جهت گیری عوامل داخلی همراستا است. بر خلاف طلا که برای جلوگیری قاچاق باید قیمت آن با بازارهای بین المللی هم خوانی داشته باشد، بازار سکه چنین چارچوبی را ندارد و نوسانات بالا برای آن امکان پذیر تر است.
بازار ارز، بازاری است که در آن ارزش واحد پول دو کشور در مقابل هم قرار گرفته و معامله میشوند. در واقع تجارت و مناسبات بین کشورها، نیاز به داد و ستد واحد پول آنها دارد که این مهم در بازار ارز روی میدهد. معاملههایی که در بازار ارز صورت میپذیرد، نرخ ارز را تعیین کرده و قیمت تمام شده کالاهای خارجی و داراییهای مالی وارداتی که از کشورهای دیگر آمده است، بر این اساس تعیین میشود. دو نوع معامله در بازار ارز وجود دارد که نوع مرسوم آن معاملات نقدی یا آنی است و باید حداکثر دو روز پس از انجام معامله، پول آن پرداخت شود. نوع دیگر معاملات تحویل آتی است که مستلزم تحویل کالا و تسویه معامله در زمان آینده است. در مورد معاملات آنی یا نقدی از نرخ ارز آنی و برای معاملات تحویل آتی از نرخ ارز آتی استفاده میشود.
مزایا و معایب بازار سکه و ارز
بازدهی مناسب و رشد خوب بازار سکه در ایران، این بازار را به یکی از محبوبترین بازارهای مالی ایران تبدیل کرده است و سرمایه گذاران خارجی نیز به آن رغبت نشان داده اند. نقد شوندگی مناسب، حفظ ارزش سرمایه در بلند مدت و نرخ رشد مناسب بازار سکه از جمله مزایایی است که در بازار سکه میتوان مشاهده کرد.
هرچند در بیشتر مواقع بازار سکه با نوسانات بالایی در کوتاه مدت به کار خود ادامه میدهد ولی حرکت بالاتر از نرخ تورم در هر سال باعث شده رغبت برای سرمایه گذاری در این بازار به جهت کنار آمدن با افزایش افسار گسیخته قیمتها بیشتر باشد. امکان ورود با سرمایههای متوسط و خرید و فروش تلفنی یکی دیگر از مزایای بازار سکه است به علاوه این که سکههای شما هیچ وقت روی دستتان نخواهند ماند. از مهمترین معایب بازار سکه میتوان به ریسک بالای آن در کوتاهمدت، ملاحظات نگهداری و صندوقهای امانت و تاثیر پذیری بالای آن از اخبار سیاسی روز جهان اشاره کرد.
در بازار ارز اگرچه شما معامله انجام میدهید ولی مالک آن ارز نیستید و در واقع سود و ضرری که از نوسان قیمت ارزها به دست میآورید بر سرمایه شما افزوده یا از آن کم میشود. همچنین در بازار ارز هیچگاه یک ارز به تنهایی ارزشگذاری نمیشود و در مقایسه با ارز دیگر ارزشگذاری صورت میپذیرد. یکی از مزایای بازار ارز شناور بودن آن است به این معنی که این بازار در هر لحظه در حال تغییر است. از دیگر مزایای بازار ارز میتوان به حجم بالای سرمایه در گردش آن، ۲۴ ساعته بودن، نقد شوندگی بسیار بالا و در دسترس بودن خدمات نرم افزاری تحلیلی و پیش بینی اشاره کرد. امروزه در دنیای تجارت و سرمایه گذاری دانش و اطلاعات مهم ترین نقش را دارند و شما باید بدانید که در چه زمانی، کدام ارز را بخرید یا بفروشید. با وجود مزایای زیاد، این بازار پر ریسک ترین بازار معاملاتی نیز محسوب میشود و به گونهای که طبق گزارشات در سال ۲۰۱۹ حدود ۷۰ درصد معامله گران در این بازار دچار ضرر شدهاند.
بازار سکه و ارز و جهتگیری برای سرمایهگذاری
همواره یکی از دغدغههای سرمایهگذاران پیدا کردن بازاری سود ده برای سرمایه گذاری خود است و این مسئله قابل تعمیم از سالی به سال دیگر نیست. به عنوان مثال طبق تحقیقی که روی همبستگی شرطی بین بازده بازار سکه و ارز صورت گرفته است، نتایج نشان میدهد که این پارامتر برای سال ۱۳۹۱ بین صفر تا ۸۵/۰ و با نوسان زیاد همراه بوده است. در واقع وجود همبستگی زیاد بین بازار سکه و ارز میتواند در عمل در خصوص تخصیص سبد دارایی منافع حاصل از تنوع بخشی را تا حدی خنثی کند.
در عوض همبستگی کم بین بازار سکه و ارز با شاخص قیمت بورس باعث میگردد تا سرمایه گذاری در بازار بورس جایگزینی مناسب در آن بازه زمانی برای سرمایه گذاری در مقایسه با بازار سکه و ارز تلقی شود. با توجه به همبستگی شرطی منفی محاسبه شده بین نرخ ارز، شاخص قیمت سهام و قیمت طلا و با جایگذاری طلا به جای سکه طلا در مقابل انتخابهای سرمایه گذاران، مطالعه نتایج بهینه سازی سبد دارایی میتواند برای سرمایه گذار قابل توجه باشد. نتایج مطالعه حاکی از وجود همبستگی شرطی بالا بین بازده نرخ ارز و سکه طلا و همچنین همبستگی شرطی پایین بین بازده شاخص بازار سهام با نرخ ارز و سکه طلا است. به دلیل همبستگی بسیار بالای محاسبه شده بین نرخ ارز و سکه طلا، نتایج بهینه سازی سبد دارایی نیز نشان داده است که برای سرمایه گذاری که به دنبال حداقل سازی ریسک است مناسب خواهد بود اگر سکه طلا کمترین وزن را در سبد بهینه داشته باشد و سهم ارز در سبد بهینه اندکی بیشتر از سکه باشد.
اثرات متقابل بازار سکه و ارز با بازار سرمایه
نوسان در بازار ارز بر رقابت پذیری بین شرکتهای دارای محصولات صادراتی و شرکتهای واردات محور و شرکتهایی که در داخل کشور رقیب خارجی دارند تأثیر گذاشته و از این طریق بر تراز تجاری و تولید، درآمد و جریان نقدینگی شرکتها و در نتیجه بر قیمت سهام آنها تاثیر گذار است. بنابراین میتوان گفت افزایش نرخ ارز بر قیمت سهام تأثیر مثبت دارد. از دیدگاهی دیگر، با کاهش ارزش سهام، ارزش دارایی سرمایه گذاران داخلی کاهش پیدا کرده و سبب کاهش تقاضای پول و نرخ بهره میگردد. کاهش نرخ بهره باعث خروج سرمایه و در نتیجه افزایش نرخ ارز خواهد شد. با توجه به اینکه ارزش دارایی داخلی بر تعادل سبدهای سرمایه گذاری خارجی میتواند تأثیرگذار باشد، بنابراین جریان سرمایه بین بازار ارز و بازار سرمایه یک همبستگی به وجود میآورد.
رابطه بین قیمت در بازار سکه و سایر بازارهای مالی بیشتر روی پارامتر سرریز متمرکز است تا اثرات بنیادی. سکه طلا گاهی برخی از مشخصات پول مانند ذخیره ثروت، وسیله مبادله بودن و واحد سنجش ارزش داراییها را از خود نشان میدهد. از طرف دیگر همگن بودن طلا در نقاط مختلف جهان باعث ایجاد نوعی نقش پول بین المللی برای آن شده و در نتیجه زمانی که سایر بازارها مثل بازار سرمایه یا بازار ارز دچار تلاطم میشوند نقش مهمی در حفظ ارزش دارایی داشته و اثرات سرریز تلاطم بین بازارهای مالی و قیمت طلا قابل توجه است. با توجه به همبستگی مثبت ناقص، عدم همبستگی و همبستگی منفی ناقص بین قیمت طلا و یک دارائی مالی (سهام)، سه نقش کلی برای طلا شامل مصون سازی، متنوع سازی و پناهگاه امن در نظر گرفته میشود.
بازار سکه و ارز و تاثیر سیاستهای اقتصادی جهانی
امروزه با پیشرفت تکنولوژی و روی کار آمدن شیوههای نوین ارتباطی و افزایش تأثیر پذیری کشورها از یکدیگر در سطح بین المللی و انتقال اطلاعات بین بازارهای مختلف هر کشور، هر مناسبتی در سیاست اقتصاد جهانی، بازارهای مختلف را تحت تأثیر قرار میدهد. بنابراین آگاهی از نحوه اثرگذاری سیاست اقتصادی جهانی بر متغیرهای کلان اقتصادی و بازارهای مختلف نقش مهمی در تصمیمات سرمایه گذاری دارد. به عنوان مثال نوسان قیمت کالاهای استراتژیکی مانند طلا و نفت در اثر سیاستهای اقتصادی میتواند تأثیر قابل توجهی بر بازار ارز و سهام داشته باشد. در بازار ارز پیشبینی و بررسی نوسانات نرخ ارز مهم است. افزایش نوسانات نرخ ارز به افزایش هزینه معاملات بین المللی و افزایش ریسک سرمایه گذاری داخلی و خارجی میشود. از نظر اقتصاد کلان، سیاستهای منتاقض اقتصادی کشورهای دیگر، پارامترهای اقتصاد داخلی مانند نرخ بهره و عرضه پول را تغییر داده و باعث نوسان در بازار ارز میشود. از دیدگاه اقتصاد خرد نیز، این نااطمینانی، انتظارات کسب و کارها را در مورد نرخ ارز تغییر میدهد و نوسان بازار ارز را موجب میشود. سکه نیز با توجه به نقش آن در حفظ ارزش داراییها، در بحرانهای سیاسی و اقتصادی از اهمیت بالایی برخوردار است. همبستگی شرطی بین داراییها در طول زمان متغیر است و بحران مالی جهانی تغییرات قابل توجهی را در همبستگی میان متغیرها ایجاد میکند.
این مطلب بدون برچسب می باشد.
ثبت دیدگاه