نقطه حساس بازار ارز و طلا

بازار ارز و طلا در روزهای اخیر شرایط پر نوسانی را پشت سر گذاشته اند. با نزدیک شدن به شرایط انتخاباتی بازارهای بورس و طلا و ارز آرایش های مختلفی نسبت به روزهای قبل گرفته اند. به نظر می رسد که بازار ارز و طلا در شرایط حساسی قرار گرفته است. تصمیم دولت برای تحویل دولت با نرخ دلار در پایان دوره ریاست جمهوری موضوعی است که مهم ترین فاکتور در قیمت ارز در دولت بعدی خواهد بود. در ادامه به ارزیابی این موضوع خواهیم پرداخت. لطفا همراه آرتان پرس باشید.

*** التهابات بازار ارز در آستانه انتخابات

روند افزایشی قیمت ها در بازارهای مالی بخصوص دلار و به دنبال آن سکه به دلیل تاثیر انتخابات پیش رو و البته شرایط سیاسی موجود است. البته نباید افزایش قیمت انس طلای جهانی را نیز فراموش کنیم. پیش بینی فعالان جهانی بازار طلا بر این بوده که قیمت انس جهانی از ۲ هزار دلار نیز عبور خواهد کرد. اما چرا در هفته های اخیر واکنش بازارها به روند جهانی نرخ طلا و ارز تاحدودی برعکس بوده است. این طور که از تحلیل ها مشخص است افزایش اونس جهانی و نرخ دلار در بازار ارز، دو عامل اصلی افزایش قیمت طلا و سکه طی روزهای اخیر بوده است.

*** واکنش بازار ارز و طلا به استعفای همتی

عبدالناصر همتی غروب یک شنبه از ریاست بانک مرکزی کنار رفت. بازار در ابتدا به این اتفاق واکنش افزایشی نشان داد و معامله گران در خرید و فروش های پشت خطی توانستند قیمت دلار را به بالای محدوده ۲۴ هزار و ۲۰۰ تومان ببرند. چنین اتفاقی موجب شد که برخی از معامله گران تصور کنند، روز دوشنبه، بازار با نوسانات افزایشی به کار خود ادامه خواهد داد. با ابن حال، نه تنها چنین اتفاقی رخ نداد که اسکناس آمریکایی یک کانال عقب تر رفت.

*** تبعات التهابات بازار ارز و طلا برای اقتصاد ایران

اما بالا و پایین شدن قیمت ارز و طلا صرفا در یک عدد خلاصه نمی شود. متاسفانه اقتصاد ایران همیشه اسیر نوسانات نرخ ارز بوده است. التهاب بازار ارز و طلا به نفع هیچ فردی در نظام اقتصاد خرد نیست. چنانچه در سال های اخیر با بالا رفتن نرخ دلار شاهد افت شدید وضعیت رفاه اجتماعی بوده ایم. هر زمانی که نوسانی در قیمت طلا و سکه رخ می‌دهد، بازار به حالت رکود درمی‌آید و به دلیل کاهش تقاضا، خرید و فروش خاصی انجام نمی‌شود. در حال حاضر اونس جهانی نسبت به روزهای گذشته افزایش یافته و به ۱۹۰۴ دلار و ۵۰ سنت رسیده است، همین موضوع باعث تغییر بازار ارز و افزایشی شدن نرخ‌ها در این بازار شده است.

*** نقش بازارهای جهانی طلا در التهابات بازار ارز و طلا

افزایش اونس جهانی و نرخ دلار در بازار ارز، دو عامل اصلی افزایش قیمت طلا و سکه طی روزهای اخیر بوده است. به نظر نمی‌رسد انتخابات ریاست جمهوری تاثیر چندانی بر قیمت طلا و سکه داشته باشد اما مذاکرات برجام، در روند ارز و طلا تاثیرگذار خواهد بود. ثبات چند ماهه قیمت‌ها و همچنین زیان‌هایی که مردم از سرمایه‌گذاری در این بازار متحمل شده‌اند باعث شده طلا و سکه جذابیت خود را از دست بدهد. نگاه بازار طلا به روند مذاکرات وین است و مسلما هر اتفاق مثبتی در این نشست باعث کاهش قیمت دلار، طلا و سکه خواهد شد.

*** مسیر مخالف بازار ارز و طلا

طبق تحلیل نایب‌رئیس اتحادیه طلا و جواهر تهران از وضعیت یک هفته اخیر بازار سکه و طلا داخلی، علی‌رغم اینکه به دلیل افزایش نرخ ارز در داخل و افزایش قیمت هر اونس جهانی طلا، قیمت هر قطعه سکه ۳۵۰ هزار تومان افزایش داشته است اما حباب سکه در حال تخلیه شدن است و پایین ترین میزان خود طی سال‌های اخیر را تجربه کرده است. موضوع دیگری که در خصوص نوسانات نرخ ارز در بازار می توان اشاره کرد بحث اختلاف رئیس کل بانک مرکزی با سایر اعضای تیم اقتصادی دولت از جمله رئیس سازمان برنامه و بودجه موضوع جدیدی نیست و نشانه‌های این اختلاف از حدود یک سال پیش نمایان شده بود. موضوع اختلاف در نحوه چاپ پول بدون پشتوانه بوده است.

*** افت محسوس قیمت ها در بازار ارز و طلا

آنچه که از نمودار امروز بورس اوراق بهادار تهران در خصوص فعالیت نرخ اسکناس دلار و درهم امارات مشخص است؛ ظاهرا روز گذشته، روز عقب نشینی بوده تا جاییکه ظاهرا اسکناس دلار پله فتح شده دیروز را مجددا از دست داده و امروز یک پله عقب نشسته است ‌. ساعت ۴ بعدازظهر روز دوشنبه، دلار در بازار آزاد با قیمت ۲۳ هزار و ۹۵۰ تومان مورد معامله قرار گرفت که ۱۵۰ تومان کمتر از روز یک شنبه بود. این افت در شرایطی ثبت شد که بازار در ۲ روز ابتدایی هفته حدود هزار تومان افزایش قیمت را تجربه کرده بود و در مقطعی از ظهر یک شنبه حتی به نزدیکی کانال ۲۵ هزار تومانی رسیده بود.

*** واپسین تلاش های دولت برای سرکوب التهابات بازار ارز

روحانی و تیم اقتصادی دولت مایلند در واپسین ماه‌های دولت دوازدهم، نرخ ارز پایین‌تری را در کارنامه اقتصادی دولت ثبت کنند. از همین رو تلاش شد به واسطه انتخاب بایدن و رایزنی‌ در زمینه روابط سیاسی و برجام، گشایش‌های ارزی ایجاد و ارزهای بلوکه شده، آزاد شود. دولت تلاش داشت با عرضه ارزهای آزاد شده به بازار، سمت عرضه را تقویت کند و قیمت ارز را به واسطه انتظارات مثبتی که با آمدن بایدن و زمزمه احیای برجام شکل گرفته بود، کاهش دهد. این وضعیت بی‌ثباتی برای اقتصاد ایران که طی سه سال اخیر رشد اقتصادی منفی داشته و سعی دارد از این رشد منفی خلاص شود، به هیچ وجه مناسب نیست. از طرفی نوسانات و بی‌ثباتی‌ها بار دیگر به منفی شدن انتظارات که به سمت مثبت شدن در حال حرکت بود، منجر می‌شود و انتظارات منفی بر سایر بازارهای دارایی تاثیرگذار خواهد بود و به بی‌ثباتی‌ها دامن خواهد زد.

*** کاندیداتوری همتی و شروع موج التهابات بازار ارز و طلا

تا پیش از تایید صلاحیت همتی از سوی شورای نگهبان، کاندیدا شدن وی برای ریاست‌جمهوری توسط دولت جدی گرفته نمی‌شد؛ اما بعد از اعلام صلاحیت‌ها و حضور جدی ایشان در این عرصه طی روزهای اخیر، دولت احساس کرد شاید نتواند همراهی رئیس کل بانک مرکزی را در دستیابی به نرخ پایین‌تر دلار داشته باشد. با وجود تلاش دولت در این زمینه  اما بعید است قیمت دلار به زیر ۲۰  هزار تومان تا پایان دولت برسد.

در روی دیگر ماجرا نیز ممکن است نرخ ارز به واسطه تکانه‌های مختلف و اخبار سیاسی افت و خیزهایی داشته باشد، اما به هیچ عنوان از ۲۵ هزار تومان بیشتر نخواهد شد و تنش ارزی‌ای که در اواخر دوران ترامپ اتفاق افتاد، بار دیگر در کوتاه‌مدت رخ نخواهد داد. نرخ تعادلی ارز در یک دوره ۴ ساله پیش رو در دولت جدید می تواند بین ۲۰-۱۸ هزار تومان باشد. اما اگر به هر طریقی، در دولت جدید رویه‌هایی که در دولت قبل وجود داشت، ادامه یابد، در مقطعی دیگر باید منتظر تکانه‌های ارزی باشیم.