رشد ۱۲۸ درصدی صادرات فولاد در بهار ۱۴۰۰

رشد تولید فولاد در ایران با تمام محدودیت های کرونایی و زیرساختی در یکساله گذشته رقم قابل توجهی بوده است. آمارها نشان از رشد ۱۲۸ درصدی صادرات فولاد ایران دارد. این رقم را مرهون تولید قابل توجه فولاد در روزهای سخت کرونایی هستیم. رشد تولید فولاد در سال جاری اما با چالش هایی همراه شده است. البته با وجود خام فروشی هایی که صورت می گیرد باید دید که آیا این روند به نفع فولاد ایران است یا خیر؟ در ادامه همراه آرتان پرس باشید.

*** رشد تولید فولاد در سه ماهه ابتدایی سال

در فصل بهار ۱۴۰۰ شرکت های فولادی کشور تمام تلاش خود را معطوف به فروش حداکثری به بازار جهانی فولاد به دلیل رشد قیمت های جهانی و ولع خرید کردند. فولادی ها توانستند بیش از ۲ میلیون و ۷۸ هزار و ۳۶ تن فولاد صادر کردند که ناظر بر رشد ۱۲۸ درصدی عملکرد آن‌ها در مقایسه با آمارهای مشابه سال گذشته بود.شرکت هایی نظیر ذوب‌ آهن و فولاد مبارکه اصفهان، فولاد خوزستان، فولاد اکسین، فولاد هرمزگان، فولاد آلیاژی ایران، فولاد آذربایجان، فولاد خراسان، فولاد کاوه جنوب، صبا فولاد، فولاد بناب، جهان فولاد سیرجان، سنگ آهن چادرملو و فولاد کویر سرآمد صادرات فولاد در کشور بودند.

رشد تولید فولاد توسط این شرکت ها در سه ماهه ابتدایی سال جاری بالغ بر ۱۰۰ درصد بود که تققریبا در تاریخ تولید فولاد ایران بی سابقه بوده است. در خردادماه امسال این شرکت‌ها ۹۱۶ هزار و ۲۳۶ تن فولاد صادر کردند که حاکی از رشد ۱۰۴ درصدی در مقایسه با خرداد ماه ۹۹ است.

*** نقش غول های فولادی در رشد تولید فولاد

وقتی صحبت از صادرات فولاد می شود این ذهنیت به وجود می آید که غول های فولادسازی ایران نظیر فولاد مبارکه و ذوب آهن بهترین عملکرد را داشته اند. اما ارزیابی داده های سه ماهه ابتدایی امسال نتایج دیگری را نشان می دهد. از میان شرکت های سرآمد در بحث تولید فولاد، فولاد خوزستان با صادرات ۵۲۳ هزار و ۳۲۱ تن بلوم، بیلت و اسلب در سه ماهه نخست امسال بهترین عملکرد را در بین شرکت‌ها داشت و رشد ۹۲ درصدی به ثبت کرد. پس از آن ذوب آهن اصفهان با صادرات ۳۱۵ هزار و ۸۴۴ تنی و رشد ۷۵ درصدی و فولاد مبارکه با صادرات ۲۶۷ هزار و ۸۶۱ تنی و رشد ۳۲۵ درصدی در مکان‌های دوم و سوم قرار گرفتند.

*** درس آموخته فولاد خوزستان در مسیر رشد فولاد

از نظر عملکرد تولید فولاد با رویکرد میانگین حجمی تولید شرکت فولاد خوزستان عملکرد بهتری را در ماه آخر بهار در مقایسه با شرکت های برتر فولادسازی ایران به ثبت رسانده است. پیشتر در تحلیل هایی تغییر رویکرد قابل توجه در فولاد خوزستان را به دلیل تکنولوژی های تولید فولاد به بحث پرداختیم. این شرکت با بهینه سازی فرایندهای تولید به سمت تولید ناب با ضایعات حداقلی حرکت کرده است. همچنین در خصوص مصرف آب این شرکت نیز پیشرفت هایی داشته. لذا باید درس آموخته این شرکت در اختیار سایر تولیدکنندگان قرار بگیرد. فولاد خوزستان با ۱۸۲ هزار و ۱۳۴ تن، فولاد مبارکه با ۱۶۱ هزار و ۸۲۹ تن و فولاد کاوه جنوب با ۱۲۳ هزار و ۶۰۰ تن بهترین شرکت ها در تولید فولاد در سه ماهه اخیر بوده اند.

*** کاهش تولید و صادرات فولاد میانی

در برخی از خوزه ها ارزیابی ها نشان می دهد که صادرات فولاد ایران کاهش داشته است. فولاد میانی یکی از این حوزه هاست. به دلیل قطعی برق، کاهش استخراح مواد اولیه، بالا رفتن هزینه های دستمزد در ابتدای امسال و کند شدن سرعت تولید مواد اولیه در ایران شاهد کاهش تولید و صادارت برخی از حوزه های فولادی بودیم. بلوم، بیلت، اسلب، ورق عریض، مقاطع آلیاژی- مهندسی، میلگرد، آهن اسفنجی و بریکت گرم، عمده محصولات فولادی صادراتی را تشکیل می‌دهند. مجموع صادرات فولاد ایران (فولاد میانی و محصولات فولادی) در سال گذشته ۹ میلیون تن بوده که نسبت سال ۹۸، کاهش ۱۳.۱ درصدی نشان می‌دهد.

این کاهش صادرات از نظر وزنی یک میلیون و ۳۶۲ هزار تن بوده است. پارسال صادرات فولاد میانی کشور ۶ میلیون و ۱۶۲ هزار تن بوده که کاهش ۱۱ درصدی را نسبت به سال ۹۸ نشان می‌دهد. از صادرات فولاد میانی در سال گذشته، سهم صادرات بیلت و بلوم چهار میلیون و ۵۶۴ هزار تن و سهم صادرات اسلب یک میلیون و ۵۹۸ هزار تن بوده است. صادرات اسلب در سال ۹۹، کاهش ۲۳ درصدی را تجربه کرده و صادرات بیلت و بلوم، ۶ درصد کاهش یافته است.

*** بررسی علل کاهش تولید فولاد در برخی حوزه ها

برنامه های صادراتی ایران در ماه های اخیر چالش های فراوانی را به همراه دارد. عدم برنامه مشخص در تامین برق شرکت های فولادی و صنعتی، نوسانات نرخ دلار، بالا رفتن قیمت مواد اولیه، احتمال رشد قیمت حامل های انرژی موضوعاتی است که می تواند چشم انداز صادراتی ایران را به خطر بیاندازد. برنامه‌های توسعه‌ای کشور‌های پیشرو فولادی به‌ویژه هندوستان، رفع محدودیت‌های کرونایی و بازگشت دیگر شرکت‌ها به مدار تولید، خطری برای بازار‌های صادراتی فولاد ایران است و باید از حالا برای صادرات ۱۵میلیون تنی در افق ۱۴۰۴ برنامه داشته باشیم. ایران باید فولاد را جایگزین نفت کند. بازار نفت نهایتا تا دوسال آینده مورد استقبال قرار خواهد گرفت.

*** قطعی برق ؛ بزرگترین ریسک در مسیر تولید فولاد

در حال حاضر مهم ترین ریسک موجود در بازار فولاد ایران قطعی برق و فشارهایی است که به تولیدکنندگان از این ناحیه وارد می شود. در صورت تداوم این موضوع تهعدات صادراتی تولید کنندگان زیر سوال خوهد رفت و باید زیان های سنگینی را متصور شد. متاسفانه در شرایطی که بازار جهانی تشنه تقاضای فولاد است نیابد این فرصت به وجود آمده را از دست داد. اثرات کاهش تولید محصولات فولادی در بازار را خیلی سریع خود را نشان می‌دهد. صرفا تهدید قطعی برق معطوف به بازار صادراتی نمی شود. قیمت محصولات فولادی در بازار داخل بیش از ۱۰ درصد افزایش یافته و اگر به همین منوال پیش برویم اثرات جبران‌ناپذیری بر بازار این محصولات گذاشته خواهد شد.

خسارات قطعی برق شرکت‌های فولادی تنها متوجه این شرکت‌ها نیست، بلکه عمده ضرر و زیان آن در ماه‌های آتی با نبود مواد اولیه برای صنایع پایین دستی به چشم خواهد آمد و متضرر اصلی این قطعی و کاهش تولید، مردم خواهند بود. میزان مصرف برق زنجیره فولاد صرفاً در حلقه ذوب و فولادسازی بیشتر از سایر صنایع است. لذا باید متناسب با مصرف برای شرکت ها تدابیری اندیشید تا روند تولید فولاد در کشور به مشکل نخورد.

*** زمان جبران کاستی ها کم است

فرصت زیادی برای جبران کم وکاستی های انجمن فولاد پیشنهاد داده که حلقه‌های مختلف زنجیره فولاد (به جز ذوب و فولادسازی) مشابه سایر صنایع امکان فعالیت و تولید داشته باشند و به واحدهای ذوب و فولادسازی نیز حداقل در زمان غیر از اوج بار مثل ساعات شب، اجازهه فعالیت داده شود. انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران تأکید کرده است که محدودیت‌های اخیر ابلاغی برای کارخانجات زنجیره فولاد کشور که حداکثر ۱۰ درصد از دیماند مصرفی آنان را مجاز شمرده است، عملاً موجب تعطیلی واحد‌های تولیدی این زنجیره شده که قطعاً تبعات نامطلوبی برای تنظیم بازار داخلی محصولات فولادی خواهد داشت و همچنین موجب اخلال در روند صادرات و ارزآوری فولاد کشور خواهد شد.