تقاضای فولاد صفر شد

بازار فولاد روزهای عجیبی را سپری می کند. عرضه ها به قوت خود باقی است. اما تقریبا تقاضای بازار فولاد داخلی صفر است. این مو۱وع به بازار فولاد خلاصه نمی شود. بازار مسکن، بازار خودرو و تا حدودی بورس تهران نیز از این موضوع تبعیت می کنند. این موضوع نتیجه سوزاندن نقدینگی سنگین در بورس و خالی شدن جیب مردم برای معاوله در تمامی ابعاد است. باید به کمک روش های انقباضی بازار اقتصادی ایران را احیا کرد. در غیر این صورت شاهد رکود سنگین و غیر قابل تصوری در تمامی بازارهای کالایی و خدماتی خواهیم بود. در ادامه به تشریح این موضوع خواهیم پرداخت. لطفا همراه آرتان پرس باشید.

*** تقاضای صفر فولاد در بورس کالا

به بازار فولاد و معاملات بدون نتیجه این حوزه باز گردیم. بورس تهران صرفا صحنه ی عرضه های بی رمق و ناامیدانه تولیدکنندگان داخلی است. در کنار عرضه ها اما جای خالی تقاضا به شدن احساس می شود. پیش تر تذکر داده بودیم که ادامه تصمیمات اشتباهی که در ساختار بورس کالا صورت گرفته بازار را به سمت تقاضای صفر نیل خواهد داد. در این روزها به غیر از چند خریدار  دولتی در بخش تیر آهن و شمش و میلگرد هیچ خبری از ثبت سفارش در بورس کالا نیست. به تبع این موضوع اوضاع در بازار آزاد نیز بسیار بد است. تقریبا بازارها ب حالت نیمه تعطیل در آمده است. بسیاری از عوامل در کنار هم دست به دست هم داده اند تا وضعیت بازار به این سمت کشیده شود.

*** چرا بورس فولاد به تقاضای صفر رسید؟

عرضه در کشور دوبرابر تقاضای واقعی است، تقاضا تقریبا وجود ندارد و می‌توان گفت صفر است. علت امر آن است که ساخت و سازی هم انجام نمی‌شود. بازار ساخت و ساز آینه تمام نمای اقتصاد صنعتی یک کشور است. وقتی بازار ساخت و ساز تحرکی نداشته باشد عملا چه انتظاری می توان از سایر بازارهای کالایی داشت؟ چگونه می توان در این شرایط وعده های ساخت مسکن را که اخیرا مطرح شده است را به عمل تبدیل کرد؟ دولت جدید قطعا یکی از بزرگترین چالش های سال های اخیر را تجربه خواهد کرد. مشکل بازار فولاد داحالت های بی مورد، قیمت های دستوری، دستکاری کردن نرخ دلار در این برهه از زمان و مسائل سیاسی حاکم بر کشور است. اگر همه بازار را به حال خود رها کنند، وضعیت بهتر شده و قیمت‌ها برمی‌گردد یعنی اگر به بازار موج داده نشود بازار به حالت قبل بازمی‌گردد.

*** شایعه گرانی در سایه تقاضای صفر فولاد

در شرایطی قرار داریم که شایعه گرانی حتی در تقاضای صفر بازار فولاد به گوش می رسد. وضوع اینجاست که بازار دیگر کششی برای تحمل نرخ های جدید را ندارد. افرادی کالا خریده و انبار کرده‌اند؛ می‌خواهند از انبارهای خود استفاده کرده و گرانتر بفروشند. موج خبری گرانی را کسانی درست می‌کنند که کالا در انباری دارند.

این افراد فکر بازار به این شکل را نمی کردند. صبر این گروه نیز به پایان رسیده چرا که بسیاری از آنها تمام موجود خود را در انبارها انباشته اند. باید هم به فکر بر هم خوردن نظم بازار و گرفتن ماهی از آب گل آلود باشند. اگر به این موضوع موج داده نشود، آنقدر بازار آرام می‌شود که همه این احتکارکنندگان متضرر می‌شوند، با ارزانی کالا مواجه شده و آنچنان آسیب می‌بینند که دیگر نتوانند خود را بازیابی کنند. فعالان بازار و مصرف کنندگان باید یکبار برای همیشه صحنه بازار فولاد را از لوث احتکار کنندگان خالی کنندو به نظر می رسد فرصت برای رسیدن به این مهم فراهم شده است.

*** تاثیر نوسانات قیمت جهانی فولاد بر بازار داخلی

موضوع دیگری که قیمت ها در بازار داخلی را از ریل خارج کرده است موضوع نوسانات نرخ های جهانی است. متاسفانه هر نوسانی رو به پایین یا بالا در بازار جهانی در ایران آهنگ صعود را در پیش می گیرد. حالت طبیعی بازگشت قیمت ها در نوسانات است. اما فرهنگ خریدار و فروشنه در ایران مدتی است که به سمتی رفته که به چسبندگی قیمت ها تن داده اند. خریداران و معامله گران باید در بازه زمان فعلی کمی هوشیارتر باشند. نباید به این شوک‌ها بها داد، خبر این شوک‌ها را کسانی درست می‌کنند که می‌خواهند قیمت‌ها افزایش پیدا کند. البته افزایش قیمت رخ داده اما قطعا این قیمت به حالت قبل بازگشته و ارزان می‌شود. بازار هیچ مسیر روشنی برای افزایش بیشتر قیمت ها ندارد. اگر هر صحبتی از رشد قیمت مطرح می شود صرفا از سوی دلالان و سفته بازان است که به دنبال فرصتی برای نقد شدن در این بازار قفل هستند.

*** انفعال دولت و رسیدن به نقطه تقاضای صفر فولاد

پیشتر گفته بودیم که دولت در روزهای پایانی ریاست جمهوری خود علاقه ای به ایجاد اصلاحات ندارد. این موضوع در بسیاری از بازارهای به شکلی موازی باعث شده که وضعیت اقتصادی و معیشتی جامعه به این سمت حرکت کند. متاسفانه بازار این روزهای فولاد ایران معلول انفعال در بخش سیاستگذاری است. تمامی عواملی که می تواند رشد قیمت فولاد در بازار داخلی را به همراه داشته باشد با یکدیگر در شرایط امروز بازار جمع شده و با حداکثر قدرت نظم بازار را به هم زده اند. متاسفانه ارگان های نظارتی دیگر انیگزه ای برای ادامه فعالیت ندارند. به نظر می رسد دولت دیگر اشتیاقی به کنترل فاکتورهای موثر بر بازار فولاد ندارد.

همین موضوع رکود بازار فولاد را تعمیق کرده است. اگر بخواهیم مهم ترین عوامل رشد قیمت در بازارهای فولادی را برشمریم نرخ ارز مهم ترین فاکتور است. متاسفانه اختلاف قیمت دلار نیمایی و بازار آزاد شرایط را برای خلق رانت فراهم کرده است. از سویی دیگر به دلیل زیرسوال رفتن تلاش های مذاکرات برجامی  چشم انداز مثبت روابط سیاسی با هاله ای از ابهام رو به رو شده است. ادامه این روند به احتمال زیاد شروع کار دولت جدید در بخش فولاد را با چالش هایی همراه خواهد کرد.

*** بالارفتن هزینه های تولید؛ بلای جان صنعت فولاد

با وجود قطع برق، بالا رفتن هزینه های تولید، تحریم ها و نرخ بالای دلار در بازار فعلی اما شاهد آن هستیم که فولاد خط تولید خود را با قدرت حفظ کرده است.عرضه در کشور دوبرابر تقاضای واقعی است، تقاضا تقریبا وجود ندارد و می‌توان گفت صفر است.اگر تولیدی صورت می گیرد به امید ارسال و صادرات است. هیچ تولیدکننده ای در شرایط نامساعد فعلی به فکر مصرف داخل و مشتری داخلی نیست. این موضوع موقت است. این مسئله خود یک آسیب بزرگ به حساب می آید. علت امر آن است که ساخت و سازی هم انجام نمی‌شود. حتی قبل از این موج کرونا هم تقاضا کم بود.

بنابراین باید قیمت‌ها باید کاهش پیدا کند. پیش‌بینی این است که طی ۲۰ روز آینده قیمت فولاد کاهش قابل توجهی برای مثال ۲۰ درصد داشته باشد. این موضوع را از ما به یادگار داشته باشید. تقریبا این سیگنال در بازار به گوش همه رسیده است. اما عده ای از دلالان و افرادی که در قیمت های بالا فولاد و مصنوعات فلزی انبار کرده اند به دنبال موج سواری هستند. مشابه این اتفاق در آبان سال گذشته برای صنعت خودرو و بازار خوردو افتاد. اقتصاد ایران صحنه تکرار وقایع شده است.

*** قطعی برق فولادی ها بزرگترین معضل فعلی صنعت

قیمت مواد اولیه در ایران سرسام آور شده است. بعضی از کالاها از قیمت نرمال جهانی خود بالاتر عرضه می شوند. این موضوع به مثابه یک غده سرطانی می تواند بازار فولاد ایران را نابود کند. ایران دهمین کشور بزرگ صادر کننده فولاد است. تداوم روند رشد قیمت مواد اولیه و ارائه سوبسیت به کالاهای صادراتی فولادی بازار داخلی فولاد را نابود خواهد کرد. رکود بازار فولاد تا زمانی که قیمت مواد اولیه اصلاح نداشته باشد به همین منوال ادامه خواهد داشت.

در جلسات دورهمی تولیدکنندگان فولاد مسائل زیرساختی دیگری نظیر قطعی های برق نیز مطرح شده است. این موضوع زیان انباشته کارخانجات تولیدی را در ماه های اخیر به طرز شگرفی بالا برده که این اتلاف هزینه ها از بخش بالا بردن قیت تمام شده جبران شده است. مصرف کننده در بازار فعلی از چند منظر محاصره شده و هیچ نهادی به شکلی واقعی از این نقش کلیدی در بازار حمایت نمی کند. گویی همه فراموش کرده اند که کل زنجیره فولادبا هدف کسب رضیت مصرف کننده فعالیت می کنند.