باید توجه داشت که بخش اعظم قیمت تمام شده صنایع بالادستی را هزینه مواد خام و پس از آن هزینه های انرژی و سرمایه گذاری تشکیل می دهد. موضوع مهم این است که رانت منابع خام که در حلقه اول (بالادستی) زنجیره عرضه تولیدات پتروشیمی و فولادی تزریق می شود، به هیچ عنوان به حلقه های پایین دستی تسری پیدا نمی کند. نکته مهم دیگر که هدف از ایجاد این صنایع را زیر سوال می برد، سطح و مراحل فرآوری پایین در این صنایع است که نشان می دهد هدف ایجاد محصولات متکی به نیروی کار و نوآوری نیست و بیشتر کسب رانت از ثروتهای ملی مد نظر می باشد. به عنوان مثال بیش از نیم قرن است که در مرحله تولید آهن و فولاد خام در جا زده می شود و هنوز زنجیره صنعت فولاد ایران موفق به تولید محصولات و کالاهای نهایی کاربر و نوآور با ارزش افزوده بالا نیست و اگر هم توانایی ها و ظرفیت هایی در این حوزه دارد، با سیاستگذاری های اعمالی در حال نابود شدن است و در مقابل فقط بر تولید آهن و فولاد خام تکیه و تمرکز می شود. اقتصاد صنعتی ایران هنوز در فضای صنایع دودکشی یک قرن پیش دارد نفس می کشد. این توقف در گام اول صنعتی شدن هیچ علتی ندارد، جز بهره گیری از رانت منابع و ثروتهای ملی توسط بنگاه های دولتی و شبه خصوصی
تنوع توزیع رانت در بنگاه های صنعتی بزرگ دولتی و شبه دولتی
رانت انرژی: انرژی در قالب گاز طبیعی، الکتریسیته و سوختهای نفتی به صنایع انرژی بر تزریق می شود. صنایع کشور سهم بالای ۳۶ درصدی از کل مصرف انرژی کشور را دارند. بیش از ۸۰ درصد انرژی مصرفی بخش صنعت در صنایع انرژی بر استفاده می شود. این صنایع کمتر از ۱۵ درصد کل اشتغال واحدهای صنعتی را ایجاد می کنند. صنایع آهن و فولاد با سهم ۴۵ درصد و پس از آن صنایع سیمان با سهم ۱۶ درصد مسئول اصلی مصرف انرژی در کشور هستند. بیش از ۳۵ درصد از مصرف انرژی الکتریکی مربوط به صنعت است که بخش اصلی آن صرف تولید آهن و فولاد می شود. ایران یکی از جمله کشورهایی است که سهم استفاده از برق در تولید فولاد زیاد است.
بهای گاز طبیعی تحویلی به صنعت به مراتب پایین تر از قیمت های جهانی و بهای انرژی الکتریکی در حدود یک-سوم تا یک-پنجم قیمتهای جهانی است.
با توجه به رشد بالای صنایع انرژی بر در دوره ۱۴-۲۰۰۰ میلادی، شدت مصرف انرژی در صنایع ایران ۳۸ درصد افزایش یافت. در همین دوره شدت مصرف انرژی در صنایع کل جهان و اتحادیه اروپا به ترتیب ۱۴ و ۲۴ درصد کاهش پیدا کرد. به عبارتی در دوره ۱۴-۲۰۰۰ میلادی شدت مصرف انرژی صنعت در ایران نسبت به کل جهان و اتحادیه اروپا به ترتیب ۶۰ و ۸۳ درصد بالا رفت.
صادرات مواد اولیه صنعتی انرژی بر که با رانت انرژی الکتریکی ارزان ممکن می شود، دارای خسارات بیش از صادرات مواد خام برای اقتصاد کشور است. زیرا علاوه بر خام فروشی، انرژی که با سرمایه گذاری و اتلاف تولید از نفت و گاز ایجاد می شود، با بهره وری پایین جهت تولید مواد اولیه مانند فولاد استفاده می شود که به مفهوم خام فروشی مضاعف است.
اگر مصرف انرژی در صنعت به صورت خوراک (گاز طبیعی) ، اتلاف بسیار بالای انرژی در خودروهای ساخت داخل، اتلاف مصارف خانگی به علت فقدان تولید مصالح مناسب در بخش تولید مصالح خانگی و موارد دیگر در نظر گرفته شود، صنایع انرژی بر و خودرو سازی (صنایع رانتی) مسئول مصرف نیمی از انرژی کشور هستند. در شرایطی که صنایع رانتی مسئول اصلی اتلاف انرژی در ایران هستند، جریان های رسانه ای وابسته به این صنایع انگشت اتهام را به سمت مردم نشانه گرفته اند.
همانطور که در تصویر قابل برداشت است وضعیت سهولت کسب و کار در صنعت فولاد شراط نا به سامانی را تجربه میکند
این مطلب بدون برچسب می باشد.
ثبت دیدگاه