از کاربردهای اصلی که یک لوله فولادی دارد این است که باید انتقال دهنده مطلوبی برای مایعات و سیالات مختلف باشد. حال با توجه به کاربردهای مورد نظر و اندازه و سایز لولهای که قرار است استفاده شود، لولههای فولادی در گرید و دستههای مختلفی قرار میگیرند. انواع لوله های فولادی به طور معمول در دو دسته درزدار و بدون درز تقسیم بندی میشوند. حال باید بدانیم که لوله رده ۴۰ مانیسمان در کدام دسته قرار میگیرد. برای آشنایی بیشتر با این لوله در ادامه مطلب با ما همراه باشید.
*** لوله رده ۴۰ چیست؟
همانطور که گفتیم لولههای فولادی به طور کلی به دو دسته درزدار و بدون درز (مانیسمان) تقسیم میشوند. در حقیقت منظور از لوله رده ۴۰ یک نوع لوله بدون درز (مانیسمان) میباشد. بهتر است درباره لوله مانیسمان بیشتر بدانید. لولههای درزدار از نوع رده ۴۰ هم در بازار وجود دارد، اما در این مقاله مقصود لولههای مانیسمان رده ۴۰ است.
لوله مانیسمان در ردههای مختلفی از جمله ۲۰، ۴۰، ۶۰ و ۸۰ تولید میشود که مهمترین و پرکاربردترین آن لوله رده ۴۰ میباشد. انواع لولههای مانیسمان با ردههای مختلف از نظر مشخصات فنی آنها با یکدیگر مقایسه و شناخته میشوند. این مشخصات براساس استانداردهای تعریف شدهای برای این لولهها تعیین میشوند تا امکان استفاده از آنها در پروژههای مختلف فراهم باشد.
*** منظور از رده لوله چیست؟
اصطلاح رده لوله برای نخستین بار توسط سازمان استاندارد آمریکا ANSI به جهان ارائه گردید. تا قبل از آن، لولهها را برمبنای جدول وزنی آهن نرم ارائه میدادند. با توجه به اینکه فولادهای آلیاژی و لولههای فولادی پا به عرصه بازارهای جهانی گذاشتند، جداول مربوط به لولههای آهن نرم کنار گذاشته شد و استانداردهای جدید جایگزین شدند.
در بازار داخلی و جهانی رده بندی لوله یک پارامتر و اصطلاح رایج است. از این پارامتر در جهت تعیین ضخامت و یا به طور وابسته بیان وزن لوله استفاده میشود. شاید نام لوله رده ۴۰ را شنیده باشید. استفاده از اصطلاح رده لوله در حقیقت بیانگر شاخص استاندارد ضخامت لوله و یا شاخص وزنی آن میباشد. شمارهای که مربوط به رده لوله میشود در واقع بیانگر ضخامت جداره لوله میباشد. هرچه این شماره رده بیشتر باشد، دیواره لوله ضخیمتر خواهد بود.
*** یافتن ضخامت لوله مانیسمان با ردههای مختلف
حال سوالی که پیش میآید این است که در استانداردهای تعریف شده، منظور از لوله رده ۴۰ چیست؟ برای اینکه ضخامت لولههای بدون درز را بیان کنیم، از واژه SCH که معادل فارسی آن “رده” میباشد، استفاده میشود. نکتهای که مهم است این است که عدد مقابل عبارت SCH به تنهایی بیانگر ضخامت نیست. با توجه به این مطلب میتوان با رجوع به استاندارد ASME B36.10 ضخامت لوله مورد نظر را براساس میلیمتر استخراج کرد.
SCH در واقع مخفف عبارت Schedule میباشد. همواره در مقابل آن عددی قرار میگیرد که میخواهیم معنی آنرا بیان کنیم. دقت کنید که لولههایی با رده ۴۰ در این شاخه قرار میگیرند و یکی از انواع ضخامتها را بیان میکند.
لولههای مانیسمان با رده ۴۰ براساس استاندارد بصورت لوله SCH40 مشخص میشوند. برای یافتن ضخامت لوله باید به سایز آن در استاندارد ASME B36.10 رجوع کرد و بر اساس واحد میلیمتر آن را دریافت کرد. به عنوان مثال لولههای ۱ اینچ با رده ۴۰ دارای ضخامت ۳.۳۸ میلیمتر میباشند. پس نکته حائز اهمیت در اینجا این است که لوله رده ۴۰ به تنهایی معنایی ندارد، بلکه سایز آنرا نیز باید مشخص کرد.
*** جدول مشخصات لوله رده ۴۰
همانطور که گفتیم برای یافتن ضخامت لولههای مانیسمان با رده ۴۰ بایستی به مشخصات آن از جمله سایز رجوع کرد و ضخامت آنها را بدست آورد. در ادامه جدول مشخصاتی که برای این لوله براساس استاندارد ASME B36.10 بیان شده است را آوردهایم:
| سایز لوله (اینچ) | قطر خارجی (اینچ) | قطر خارجی (میلیمتر) | ضخامت (اینچ) | ضخامت (میلیمتر) |
| ۱.۸ | ۰.۴۰۵ | ۱۰.۲۸ | ۰.۰۶۸ | ۱.۷۲ |
| ۱.۴ | ۰.۵۴ | ۱۳.۷۲ | ۰.۰۶۸ | ۲.۲۳ |
| ۳.۸ | ۰.۶۷۵ | ۱۷.۱۵ | ۰.۰۹۱ | ۲.۳۱ |
| ۱.۲ | ۰.۸۴ | ۲۱.۳۴ | ۰.۱۰۹ | ۲.۷۶ |
| ۳.۴ | ۱.۰۵ | ۲۶.۶۸ | ۰.۱۱۳ | ۲.۸۷ |
| ۱ | ۱.۳۱۵ | ۳۳.۴ | ۰.۱۳۳ | ۳.۳۸ |
| ۱۱.۴ | ۱.۶۶ | ۴۲.۱۶ | ۰.۱۴ | ۳.۵۶ |
| ۱۱.۲ | ۱.۹ | ۴۸.۲۶ | ۰.۱۴۵ | ۳.۶۸ |
| ۲ | ۲.۳۷۵ | ۶۰.۳۲ | ۰.۱۵۴ | ۳.۹۱ |
| ۳ | ۳.۵ | ۸۸.۹ | ۰.۲۱۶ | ۵.۴۸ |
| ۴ | ۴.۵ | ۱۱۴.۳ | ۰.۲۳۷ | ۶.۰۱ |
| ۵ | ۵.۵۶۳ | ۱۴۱.۳ | ۰.۲۵۸ | ۶.۵۵ |
| ۶ | ۶.۶۲۵ | ۱۶۸.۲۷ | ۰.۲۸ | ۷.۱۱ |
| ۸ | ۸.۶۲۵ | ۲۱۹.۰۷ | ۰.۳۲۲ | ۸.۲ |
| ۱۰ | ۱۰.۷۵ | ۲۷۳.۰۵ | ۰.۳۶۵ | ۹.۳ |
| ۱۲ | ۱۲.۷۵ | ۳۲۳.۸۵ | ۰.۴ | ۱۰.۳ |
| ۱۴ | ۱۴ | ۳۵۵.۶ | ۴۳۷ | ۱۱.۱ |
| ۱۶ | ۱۶ | ۴۰۶.۴ | ۰.۵ | ۱۲.۷ |
| ۱۸ | ۱۸ | ۴۵۷.۲ | ۰.۵۶۲ | ۱۴.۲۷ |
| ۲۰ | ۲۰ | ۵۰۸ | ۰.۵۹۴ | ۱۵.۰۸ |
| ۲۲ | ۲۲ | ۵۵۸.۸ | ۰ | ۰ |
| ۲۴ | ۲۴ | ۶۰۹.۶ | ۰.۶۸۸ | ۱۷.۴۷ |
| ۲۶ | ۲۶ | ۶۶۰.۴ | ۰ | ۰ |
| ۲۸ | ۲۸ | ۷۱۱.۲ | ۰ | ۰ |
| ۳۰ | ۳۰ | ۷۶۲ | ۰ | ۰ |
| ۳۲ | ۳۲ | ۸۱۲.۸ | ۰.۶۸۸ | ۱۷.۴۷ |
| ۳۴ | ۳۴ | ۸۶۳.۶ | ۰.۶۸۸ | ۱۷.۴۷ |
| ۳۶ | ۳۶ | ۹۱۴.۴ | ۰.۷۵ | ۱۹.۰۵ |
*** تغییرات ضخامت و قطر لوله با افزایش رده لوله
با توجه به میزان تحمل فشار سیالات جاری در لولهها، استفاده از فولادهای آلیاژی بجای آهن مقدار ضخامت بکار رفته در لوله را با تحمل فشار بالاتر پایین آورد. نکته مهم در اینجا این است که در کلیه لولهها و ردههای لوله، به خاطر تامین رده بالاتر لوله، ضخامت بالاتری تامین میگردد. این افزایش ضخامت باعث کاهش قطر داخلی لوله میگردد و عملاً قطر خارجی لولهها هیچ تغییری نمیکنند.
به عنوان مثال قطر خارجی لوله ۱ اینچ در تمامی ردهها مانند لوله رده ۲۰ یا رده ۴۰ یا رده ۸۰ یکسان میباشد و این افزایش ضخامت به سمت داخل جدار لوله میباشد.
*** مزایا و کاربرد لوله رده ۴۰
لولههای مانیسمان با رده ۴۰ با توجه به مشخصات و ویژگیهایی که دارند، کاربردهای خاص خود را نیز خواهند داشت. این لوله در دمای بسیار بالا ذوب و تولید شده و به دلیل عدم آبکاری به رنگ سیاه درمیآید. با توجه به کاربرد این لولهها در صنایع نفت و گاز و پتروشیمی و توان بالای آن در مقابل فشار، این لوله کاملا بدون درز و بدون عملیات جوشکاری تولید میشود.
از مزایای دیگر این لولههای بدون درز، اتصال آسان آنها به یکدیگر بوده، زیرا به دلیل عدم وجود درزهای جوشکاری دارای شکل ثابتی میباشند. همچنین لوله مانیسمان رده ۴۰ از مقاومت به خوردگی بالایی برخوردار بوده، که دلیل آن هم حضور کمترین ناخالصیها در آنها میباشد. در این نوع از لولهها هیچگونه ناهمگنی مشاهده نمیشود، بنابراین این لولهها برای شرایط حساس بسیار مناسب هستند.
*** تفاوت لوله رده ۴۰ و رده ۸۰ چیست؟
یکی از سوالات مهمی که ممکن است برایتان پیش بیاید این است که بین دو نوع رده ۴۰ و ۸۰ لوله مانیسمان که رایجترین آنها هستند، چه تفاوتهایی وجود دارد؟ به طور کل رده بندی لولهها به دلیل تفاوت در ضخامت جدارههای آنهاست. معمولترین ردههای لوله مانیسمان رده ۲۰، ۴۰، ۶۰، ۸۰، ۱۲۰ و ۱۶۰ میباشند. در بین این ردهها، لوله رده ۴۰ و رده ۸۰ پرکاربردتر و رایجتر هستند. اما تفاوت این دو نوع رده لوله مانیسمان در چیست؟
اولین تفاوت این دو دسته لوله ضخامت جداره آنها میباشد. ضخامت لوله رده ۸۰ در مقایسه با رده ۴۰ بیشتر است؛ در حالی که لوله مانیسمان رده ۴۰ در وزن استانداردی قرار دارد. با توجه به ضخامت بیشتر لوله رده ۸۰، میتوان به استحکام و مقاومت بیشتر آن پی برد.
هر دو لوله قابلیت یکسانی دارند و زمسنه استفاده آنها یکسان میباشد. اما لوله رده ۴۰ بسیار مرسوم تر است و هر کجا که نیاز به قدرت و استحکام بالاتر باشد، مهندسین لوله رده ۸۰ را ترجیح میدهند. دیگر تفاوت لوله رده ۴۰ و ۸۰، قیمت آنها میباشد. معمولا تولید لوله رده ۸۰ مواد بیشتری نیاز دارد و همین موضوع موجب افزایش قیمت آن نسبت به رده های قبلی میشود.
*** قیمت لوله رده ۴۰
قیمت لوله مانیسمان رده ۴۰ مانند سایر محصولات فولادی به عوامل مختلفی بستگی دارد. در فرآیند تولید این لوله فولادی عواملی مانند قیمت مواد اولیه و هزینه تمام شده تولید بر قیمت نهایی لوله تاثیر مستقیم و بسزایی دارد. نسبت عرضه به تقاضای این محصول در بازار نیز از جمله عوامل موثر بر قیمت آن میباشد. عواملی مانند نوسانات دلار نیز به عنوان فاکتورهای خارجی بر قیمت لوله مانیسمان رده ۴۰ تاثیرگذار هستند.
نکتهای که در مورد قیمت لوله رده ۴۰ مانیسمان اهمیت دارد این است که معمولا قیمت آن از ردههای قبلی خود بیشتر و از ردههای بعدی خود نیز کمتر میباشد که دلیل آن افزایش مواد بکار رفته در لوله با افزایش رده آن میباشد.
*** نتیجه گیری
لوله رده ۴۰ از رایجترین لولههای بدون درز (مانیسمان) در بازار میباشد که دارای مشخصات و ویژگیهای خاصی است. براساس استاندارد ASME B36.10 میتوان ضخامت لوله مانیسمان رده ۴۰ را بدست آورد. مهمترین کاربرد این لولهها به دلیل اتصال آسان آنها به یکدیگر در خطوط انتقال نفت و گاز میباشد. امیدواریم تا با مطالعه مقاله فوق پاسخ سوالهایتان را دریافت کرده باشید.
این مطلب بدون برچسب می باشد.
ثبت دیدگاه