تحلیل چشم انداز معاملات سنگ آهن ایران در بورس های بین المللی

تلاش برای کسب رتبه بالاتر و سهم بیشتر بازار سنگ آهن در سطح جهانی میان رقیبان و به‌طور ویژه برای چین در حال شدت گرفتن است.چین به‌عنوان بزرگترین تولیدکننده و مصرف‌کننده سنگ‌آهن، فرصت رقابت میان کشورها را به وجود آورده است. ایران درحال‌حاضر هفتمین کشور تامین‌کننده سنگ‌آهن چین است اما زمانی در این رده‌بندی مقام چهارم را داشت.همین امر در رقابت با رقیبان باعث پیروی ایران از شرایطی می‌شود که بازار به آن تحمیل می‌کند. در این شرایط است که موضوع دوم یعنی شیوه قیمت‌گذاری برای سنگ‌آهن مطرح می‌شود. ایران در بازار وارداتی چین سهم ناچیزی دارد. این نکته در حالی است که تا سال ۲۰۱۳ میلادی حجم صادرات سنگ‌آهن ایران زیاد بود و قیمت‌های جهانی از صادرات سنگ‌آهن ایران حمایت می‌کرد. در این بازه زمانی، سهم ایران از کل واردات سنگ‌آهن به چین بین ۳/ ۲ تا ۵/ ۲ درصد از حجم کل واردات این کشور بود. در این باره شاهدیم در سال‌های ۲۰۱۴ و ۲۰۱۵میلادی به دلیل بسته شدن تعداد قابل توجهی از معادن بخش خصوصی و از سوی دیگر افت صادرات، سهم ایران از صادرات سنگ‌آهن به چین کاهش پیدا کرده است. این آمار بیانگر این است که ایران تنها یک درصد از سنگ‌آهن وارداتی چین را تامین می‌کند و ۹۹ درصد دیگر را کشورهای دیگری مانند استرالیا، برزیل، افریقای جنوبی، هند و حتی کانادا و اوکراین تامین می‌کنند.با این حال ایران در تلاش است تا رقابت بر سر صادرات را با کشورهای دیگر ادامه دهد و در این مسیر موفق هم بوده است، ماه نوامبر رقابتی با هند بود و پیروزی ایران را سبب شد.

نوامبر خوش یمن برای ایران

به گفته دکتر جعفری طهرانی در کانال تلگرام خود چین در ماه نوامبر ۲۰۱۷ در مجموع ۹۴ میلیون و ۵۰۰ هزار تن سنگ آهن وارد کرد که ۱۹ درصد بالاتر از واردات ماه اکتبر بود.

وی عنوان کرده کشورهای صادرکننده سنگ آهن به چین به ترتیب تناژ صادراتی در ماه نوامبر ۲۰۱۷ عبارتند از:

۱- استرالیا = 59 میلیون و ۴۴۰ هزار تن.

۲- برزیل = 20 میلیون و ۹۵۰ هزار تن .

۳- آفریقای جنوبی = 4 میلیون و ۳۵۰ هزار تن.

۴- ایران = یک میلیون و ۸۸۰ هزار تن.

۵- هند یک میلیون و ۴۲۰ هزار تن.

ایران در ماه نوامبر ۲۰۱۷ توانست در مجموع تناژ صادراتی سنگ آهن (کنسانتره و دانه بندی) هند را پشت سر گذاشته و به جایگاه چهارم صعود کند. این جایگاه از ابتدای سال ۲۰۱۶ تا پایان ماه اکتبر ۲۰۱۷ بین پنجم تا هفتم در نوسان بوده است.

روند مصرف سنگ آهن در کشورهای تولیدی به شدت رشد داشته . به عنوان مثال روند خرید این کالای صنعتی که پیشران چرخ صنعت چینمحسوب می شود ظرف روزهای گذشته رشد چشم گیری را تجربه می کند . 

سه شرکت BHPوRIO TINTOوVALEعمده شرکت  های موثر در تجارت سنگ آهن در دنیا شناخته می شوند. که هرسه شرکت برای سال ۲۰۱۶اقدام به سرمایه گذاری برای افزایش تولید نموده اندکه می تواند چشم انداز این بخش را اندکی روشن تر سازد.

در مجموع ۹۵۰میلیون تن سنگ آهن صادراتی در بازارهای جهانی معامله می شود که استرالیا بیشترین سهم از صادرات و چین با ۶۵۰میلیون تن واردات بازیگران اصلی در این تجارت بشمار می روند.رشدتقاضا در کشورهای در حال توسعه و همچنین افزایش روز افزون تقاضا در چین این احتمال را تقویت می نماید که شاهد افزایش قیمت در این کالا باشیم البته اوضاع نگران کننده اقتصادی در ناحیه یورو ریسک بزرگی برای تجارت این کالا محسوب می شود.

همپای رشد تولید و تقاضا در سنگ آهن ،بازار فولاد نیز هماهنگ با این نوسانات روند خود حرکتی خود را دنبال می نماید.بر اساس آمار تولید فولاد در سال ۲۰۱۷در دنیا بیش از ۱۵۰۰میایون تن بوده که سهم آسیا با تولید ۹۸۵میلیون تن بیشتر از سایر قاره ها بوده که در آسیا نیز چین باتولید ۶۹۵میلیون تن رتبه اول را بخود اختصاص داده است.ایران نیز با تولید ۱۳میلیون تن فولاد رتبه هفدهم آسیا و تامین کننده نزدیک به یک درصد از نیاز جهانی فولاد می باشد .در خصوص این بازار نیز پیش بینی ها از رشد تقاضا در این بخش می باشد بطوریکه پیش بینی می شود تا سال ۲۰۲۰ بیش از ۲۰۰۰میلیون تن نیاز به تولید فولاد در جهان باشد.

هرچند تداوم بحران مالی در کشورهای مطرح صنعتی باعث نویان منفی قیمت فولاد می شود اما ازآنجا که تولید تنها راهکار خروج از این بحران می باشد و فولاد رد تولید از جمله کالاهای استراتژی محسوب می شود امیدها به رونق این بخش در آینده نچندان دور بسیار بالاست که نشانه های این روند درسال ۲۰۱۸ بخوبی نمایان است .

در پایان گفتنی است کشور ایران نیز در تولید سنگ آهن و فولاد حضور فعال دارد که با توجه به وجو منابع غنی سنگ آهن و با توجه به نیاز داخلی و مزیتهای صادراتی ،چشم انداز این صنعت بسیار روشن تلقی می شود که نیاز به تدوین سیاستهای کلان در این بخش بخوبی احساس می شود البته در بازار داخلی به دلیل نوسان شدید قیمت ارز و افت شدید ریال صنایع تولیدی با مشکلات عدیده ای مواجه اند اما بی شک این دوره سپری خواهد شد وبا رسیدن به ثبات نسبی دوباره فعالان تولیدی در کشور می توانند با شرایط جدید اقدام به برنامه ریزی برای آینده نمایند .البته سنگ معدنی ها و فولادی ها در بازار داخلی به دلیل ارتباطی که با قیمت های جهانی دارند.به لحاظ سود آوری حتی رشد نیز دارند اما این رشد از محل نرخ تسعیر ارز بوده و درآمد عملیاتی محسوب نمی شود لذا این رشد سود آوری نمی تواند نشانه بهبود عملکرد آنها بشمار آید.