لوله فولادی درزدار چیست، با درز مستقیم و مخفی

لوله فولادی درزدار از انواع رایج لوله‌های موجود در بازار می‌باشد. دلیل نامگذاری این نوع لوله‌ها وجود جای درز و جوش بر روی سطح آنها است. کاربرد این لوله‌ها در صنایع مختلف، بسیار زیاد و متنوع است. از ورق فولادی برای ساخت این لوله‌ها استفاده می‌شود. لوله درزدار در مقایسه با لوله مانیسمان (بدون درز) تفاوت‌هایی دارد. برای آشنایی بیشتر با این محصول فولادی و کاربردی، توصیه می‌کنیم در ادامه مطلب با ما همراه باشید.

*** لوله فولادی درزدار چیست؟

تاریخچه این لوله‌های فولادی به صدها سال پیش برمی‌گردد. ایده خلاقانه این روش تولید لوله‌های فولادی که بعدها موسوم به لوله درزدار شد، ابتدا توسط فردی بنام مرداک ارائه شد. در حقیقت مرداک مخترع لامپ‌های ذغالی بود. وی برای نصب چراغ‌های ذغالی خود در سطح شهر اقدام به اتصال چند بشکه به یکدیگر کرد. در واقع مرداک با قرار دادن بشکه‌ها در کنار هم شکل لوله‌های استوانه‌ای را طراحی کرد که بعدها از این ایده برای ساخت لوله‌ فولادی درزدار استفاده شد.

اگر ورق‌‌های فولادی را بصورت لوله در آورده و از قسمت طول آنها را به یکدیگر جوش دهیم، لوله درزدار تولید می‌شود. حال با توجه به کیفیت و مقاومت مورد نظر برای لوله درزدار، از روش‌های مختلف جوش دادن برای اتصال ورق‌ها به یکدیگر استفاده می‌شود. معمول‌ترین روش‌های جوشکاری برای تولید لوله فولادی درزدار عبارتند از جوشکاری با مقاومت الکتریکی، جوشکای با فرکانس بالا، جوشکاری با فیوژن الکتریکی و جوشکاری مارپیچی. تنوع در روش‎‌های جوشکاری باعث می‌شود تا لوله برای انتقال سیالات با حساسیت بالا نیز مناسب باشد.

*** استانداردهای لوله فولادی درزدار

شاید برایتان سوال باشد که استاندارد تولید لوله فولادی درزدار چیست؟ برای تولید این لوله‌ها از استانداردهای متفاوتی استفاده می‌شود. رایج‌ترین استانداردهای مورد استفاده عبارتند از ASTM A53, A333, A334, A335 و ابعاد وزن این لوله‌ها طبق استاندارد DIN2441 و DIN2440 تعیین می‌شوند. یکی از ویژگی‌های لوله درزدار، سطح داخلی قابل کنترل آن است که می‌توان آن را تغییر داد. این ویژگی در لوله های بدون درز وجود ندارد.

*** انواع لوله درزدار

بعد از آشنایی با لوله فولادی درزدار، یکی از سوالاتی که احتمالا برایتان پیش می‌آید این است که چند نوع از این لوله‌ها در بازار وجود دارند؟ با توجه به مصارف و ویژگی‌های هر لوله، لوله‌های درزدار انواع مختلفی دارند که در ادامه آنها را معرفی می‎‌کنیم.

*** لوله درزدار عادی

لوله درزدار عادی برای انتقال سیالات کم فشار و با حرارت پایین طراحی شده‌اند. این لوله‌ها برای اینکه مورد ارزیابی کیفیت قرار گیرند، در برابر فشار آب و خم شدن تست می‌گردند. این لوله‌ها معمولا با طول ۴ تا ۱۰ متر و در ضخامت‌های معمولی و ضخیم تولید می‌شوند.

*** لوله درزدار گالوانیزه

خوردگی، پوسیدگی و زنگ زدن لوله‌های فولادی یکی از چالش‌های مهم در صنعت می‌باشد. برای رفع این مشکل لوله‌های فولادی درزدار بصورت گالوانیزه تولید می‌شوند. برای این منظور از یک لایه فلز روی در سطح لوله استفاده می‌شود. با این کار عمر و دوام لوله افزایش می‌یابد و برای مدت زمان بیشتری مورد استفاده قرار می‌گیرد.

معمولا برای ساخت لوله درزدار گالوانیزه از دو روش سرد و گرم استفاده می‌شود. برای تولید این لوله‌ها استفاده از روش گالوانیزاسیون گرم بسیار رایج‌تر و کاربردی‌تر می‌باشد. در این روش لوله فولادی درزدار در استخری از جنس فلز روی برده می‌شود و سپس پوشش نسبتا ضخیمی از فلز روی بر سطح لوله ایجاد می‌شود. این روش تولید نهایتا باعث افزایش مقاومت لوله و همچنین در شرایطی عمر لوله را تا ۵۰ سال افزایش می‌دهد.

*** لوله درز جوش ترانسفورماتور

برای ساخت لوله‌های حرارتی ترانسفورماتور و سایر مبدل‎‌ها از این لوله‌های درزدار استفاده می‌شود. لوله‌های ترانسفورماتور با سطح مقطع مربعی، مستطیلی و کلاهی طراحی می‌شوند. این نوع از لوله‌ها بسیار به پروفیل‌های فولادی شبیه هستند. این لوله‌ها در صنایعی مانند ماشین سازی کشاورزی و ساخت انواع درب و پنجره فولادی کاربرد دارد.

*** لوله درزدار داربستی

لوله فولادی درزدار داربستی به منظور استفاده در سازه‌های بزرگ عمرانی و ساختمانی بکار می‌رود. درز این لوله‌ها دارای ظرافتی خاص می‌باشد که مصرف آنها را برای انتقال سیالات محدود کرده است. قطر این لوله‌ها نیز در مقایسه با سایز لوله‌های درزدار کمترین مقدار را دارد. اما لوله درزدار داربستی دارای مقاومت بسیار بالایی می‌باشد.

*** لوله درزدار مارپیچی

این نوع از لوله‌های درزدار در مقایسه با لوله‌های درزدار عادی یا درز مستقیم مقاومت بیشتری دارند. در حقیقت درز مارپیچی باعث می‌شود تا لوله در مقایسه با لوله‌های درز مستقیم، کیفیت جوش بالاتر و همچنین بهره وری بیشتری داشته باشد. این لوله‌ها از سرعت رسوب بسیار بالایی برخوردار هستند. ظاهر جوش این لوله‌ها بسیار صاف و یکدست می‌باشد. همچنین کیفیت جوش در این لوله‌ها بسیار بیشتر است. کاربردهای رایج این لوله‌ها در ساخت سیستم‌های تهویه، دفع سموم، جابجایی مواد از کامیون‌ها و همچنین استفاده در مراکز عمومی و بیمارستانها می‌باشد.

*** تفاوت‌های لوله فولادی درزدار و بدون درز

دو نوع رایج لوله‌های فولادی، لوله درزدار و لوله مانیسمان ( بدون درز) می‌باشد. این لوله‌ها از جنبه‌های مختلفی با یکدیگر تفاوت دارند. مراحل تولید، مواد اولیه، طریقه استفاده و اتصال این دو لوله با یکدیگر متفاوت است. به عنوان مثال برای ساخت لوله های بدون درز بجای استفاده از ورق از شمش فولادی استفاده می‌شود. در نتیجه مهم‌ترین تفاوت لوله‌های درزدار و بدون درز در این است که بر روی لوله‌های درزدار جای درز جوش وجود دارد، اما سطح لوله‌های بدون درز صاف و بدون جای جوش می‌باشد. برای ساخت لوله‌های بدون درز تجهیزات مدرن و پیشرفته تری نیاز است؛ از این رو هزینه تولید آن هم بسیار بالاتر خواهد بود. در ادامه به تفاوت‌های لوله درزدار و بدون درز از جنبه‌های مختلف می‌پردازیم.

*** تفاوت در هزینه لوله‌ها

با توجه به اینکه لوله درزدار و بدون درز در نوع ساخت و تجهیزات مورد استفاده تفاوت چشمگیری دارند، بنابراین این لوله‌ها از نظر قیمتی متفاوت هستند. از آنجایی که تجهیزات تولید و ساخت لوله بدون درز بسیار پیشرفته تر و مدرن تر می‌باشد، در نتیجه قیمت نهایی آن در مقایسه با لوله فولادی درزدار بیشتر خواهد بود. این موضوع باعث شده است تا افراد مصرف کننده در شرایطی که امکان استفاده از هر دو نوع لوله را دارند، به دلیل قیمت پایینتر استفاده از لوله درزدار را ترجیح دهند.

*** تفاوت در مراحل تولید لوله‌ها

شمش فولادی به عنوان ماده اولیه لوله بدون درز محسوب می‌شود. برای ساخت این لوله شمش فولادی بوسیله دستگاه‌هایی پیشرفته سوراخ می‌شود. برای این کار ابتدا شمش به اندازه مورد نظر برش داده می‌شود و سپس به قدری داغ می‌شود تا به رنگ قرمز در بیاید. در مرحله بعد یک دستگاه گرد و لوله‌ای شکل وارد شمش می‌شود و یک سنبه داغ با سرعت بالا از داخل لوله عبور می‌کند. در نهایت بعد از شکل گرفتن لوله، آن را به آب خنک منتقل کرده و در اندازه دلخواه برش زده و سطح لوله صاف می‌شود.

اما در رابطه با لوله فولادی درزدار، ماده اولیه ورق‌های فولادی هستند. برای ساخت این لوله‌ها کافی است دو طرف طول ورق بعد از رول شدن به یکدیگر جوش داده شوند.

*** تفاوت در شکل ظاهری لوله‌ها

یکی از تفاوت‌های آشکار بین لوله درزدار و بدون درز شکل ظاهری آنها می‌باشد. لوله‌های بدون درز بعد از تولید جلا داده می‌شوند، در حالی که این موضوع برای لوله فولادی درزدار وجود ندارد. همانطور که گفتیم بر روی سطح لوله‌های درزدار جای درز جوش وجود دارد، اما بر روی سطح لوله بدون درز هیچ جوش و درزی دیده نمی‌شود. با توجه به اینکه لوله‌های درزدار از ورق‌های فولادی ساخته می‌شوند، ضخامت دیواره‌های این لوله در همه جای آن یکنواخت است؛ در حالی که در لوله‌های بدون درز ممکن است این ضخامت یکنواخت نباشد.

*** تفاوت در کاربرد لوله‌‌ها

با توجه به تفاوت اصلی لوله درزدار و بدون درز در وجود و عدم وجود درز جوش بر روی سطح لوله، مقاومت لوله بدون درز بسیار بالاتر از لوله درزدار می‌باشد. بنابراین لوله‌های بدون درز برای انتقال مواد حساس تری مورد استفاده قرار می‌گیرند. در حقیقت از لوله بدون درز یا مانیسمان برای انتقال موادی با حرارت و فشار زیاد استفاده می‌شود. لوله فولادی درزدار اغلب برای انتقال مواد و سیالاتی با فشار و دمای پایین مورد استفاده قرار می‌گیرد.

*** تفاوت در سایز لوله‌ها

از آنجایی که مراحل تولید لوله فولادی درزدار نسبتا راحتتر است، در نتیجه امکان ساخت این لوله‌ها در هر اندازه و ضخامتی وجود دارد. اما در مورد لوله بدون درز حداکثر تا قطر ۲۰ میلیمتر می‌توان تولید کرد. لوله‌های بدون درز را به دلیل هزینه‌های بالا نمی‌توان به راحتی در اندازه‌های مختلف تولید کرد اما لوله‌های درزدار این محدویت را ندارند. همچنین طول لوله‌های درزدار بلند تر از لوله‌های بدون درز می‌باشد.

*** تفاوت در میزان آسیب پذیری

احتمالا در اولین نگاه نظرتان این باشد که آسیب پذیری لوله فولادی درزدار بیشتر از لوله بدون درز می‌باشد. بله این نظر کاملا درست است. لوله‌های درزدار به دلیل جای جوش مقاومت کمتری داشته و همین درز جوش عاملی برای رسوب، پوسیدگی و خوردگی است. جالب است بدانید که یک لوله بدون درز می‌تواند حدود ۲۰ درصد فشار بیشتری نسبت به لوله درزدار تحمل کند و موادی با دمای بیشتر را بدون اینکه آسیبی ببیند به راحتی انتقال دهد.

*** نتیجه گیری

لوله فولادی درزدار از جمله محصولات کاربردی است دارای ویژگی‌های منحصر به فردی می‌باشد. این لوله از ورق فولادی و عملیات جوشکاری بر روی آن ساخته می‌شود. انواع مختلفی از این لوله فولادی وجود دارد. اغلب برای کاربردهای گوناگون این لوله را با لوله مانیسمان (بدون درز) مقایسه می‌کنند. با دانستن تفاوت‌های بین لوله درزدار و بدون درز می‌توان با توجه به کاربرد مورد نظر، لوله مناسب را انتخاب کرد. امیدواریم تا با مطالعه مقاله فوق پاسخ سوال‌هایتان را دریافت کرده باشید.