افزونه جلالی را نصب کنید. 15 شوال 1443 Monday, 16 May , 2022 ساعت ×
× کاربر گرامی! قیمت محصولات فولادی بروز رسانی شد مشاهده قیمت ها

میلگرد انتظار چیست؟ از نحوه اتصال تا اجرای در ستون، سقف و فونداسیون

شناسه : 64748 04 اردیبهشت 1401 - 17:00

. میلگردها به جهت کاربردهای مختلفی که در بخش های مختلف یک سازه دارند، با نام های مختلفی هم شناخته می‌شوند. آرماتور انتظار در اصطلاح بازاری آن به رولپلاک فولادی و میلگرد ریشه هم معروف است. در میان انواع متنوع کاربرد میلگرد در ساختمان، نوعی از کاربرد آنها به جهت اتصال دو قسمت بتنی از سازه به یکدیگر است. این کار به این جهت است که عملکرد انتقال نیرو موثرتر صورت گیرد

میلگرد انتظار چیست؟ از نحوه اتصال تا اجرای در ستون، سقف و فونداسیون
پ
پ

آیا می‌دانید که میلگرد انتظار یا همان میلگرد ریشه چه نقش مهم و کلیدی را در ساخت و سازها، ستون و دیگر بخش های ساختمان دارند و چه مزایای بسیار زیادی را ایجاد می‌کنند؟ با ما همراه باشید تا تمامی اطلاعاتی را که باید در مورد آنها بدانید به شما ارائه دهیم. شاید شنیدن نام میلگرد انتطار برایتان کمی عجیب باشد. میلگردها به جهت کاربردهای مختلفی که در بخش های مختلف یک سازه دارند، با نام های مختلفی هم شناخته می‌شوند.

آرماتور انتظار در اصطلاح بازاری آن به رولپلاک فولادی و میلگرد ریشه هم معروف است. در میان انواع متنوع کاربرد میلگرد در ساختمان، نوعی از کاربرد آنها به جهت اتصال دو قسمت بتنی از سازه به یکدیگر است. این کار به این جهت است که عملکرد انتقال نیرو موثرتر صورت گیرد.

ممکن است بپرسید که این نوع میلگرد که به آن میلگرد ریشه هم میگویند در کجای قسمت بتنی بکار میرود و اگر استفاده نشود چه مشکلی پیش خواهد آمد؟ برای پاسخ به این سوالات و اینکه طول میلگرد انتظار در ستون و بخش های مختلف بتنی چیست، با ما همراه باشید.

میلگرد انتظار در ساختمان

تعریف و دلیل استفاده از میلگرد انتظار

به آرماتور یا میلگرد انتظار به انگلیسی Reinforcement Dowel گفته می‌شود. میلگردهای فولادی ریشه میله های فولادی کوتاه و با طول مشخصی هستند که در دال های بتنی نصب می شوند، تا اتصال مکانیکی ایجاد کنند. این اتصال هرگز حرکت افقی را محدود نمی کند. در نتیجه آنها برای کاهش انحراف اتصال و تنش در نزدیکی و خروج از دال با افزایش راندمان انتقال بار طراحی شده اند.

میلگرد انتظار چیست ؟ | کاربرد آرماتور انتظار در عضوهای بتنی — به زبان ساده  – فرادرس - مجله‌
نحوه اتصال و اجرای میلگرد انتظار یا ریشه

بیایید با اصول اولیه شروع کنیم. میلگرد انتظار (Dowel Bar) در واقع میله‌های فولادی کوتاه، صاف و گرد هستند که برای ایجاد اتصال مکانیکی بین دال‌ها (slabs) بدون محدودیت حرکت افقی استفاده می‌شوند. این نوع میلگرد بیشتر در روسازی بتنی ساده درزدار برای تحمل بار و تنش اضافه‌ای که به دلیل وسیله نقلیه در حال حرکت ایجاد می‌شود، استفاده می‌شود.

همچنین میلگرد ریشه در درزهای عرضی روسازی بتنی قرار می گیرند و در انتقال بار جزئی چرخ از یک دال به دال مجاور نقش ایفا می‌کند. میلگرد ریشه همچنین راه را برای انقباض حرارتی محوری و انبساط دال بتنی در امتداد محور میلگرد انتظار باز می‌کنند.

در یکی از دال های بتنی نیمی از طول این میلگرد تعبیه شده و قسمت باقی مانده در دال مجاور دیگر قرار می‌گیرد.

یک انتهای میگرد انتظار به دلیل تغییر دما در هنگام انقباض و انبساط دال برای حرکت آزاد نگه داشته می‌شود. به عبارت ساده، میلگرد انتظار میله فولادی گردی است که بر روی اتصالات افقی اعضای بتنی قرار می‌گیرند و عمدتاً سهولت انتقال بار را در اتصالات بتنی فراهم می‌کنند.

چرا میلگرد انتظار در ستون به کار میرود؟

بیایید تصور کنید که قرار بود برای ساخت یک ساختمان چند طبقه؛ ستون بتنی بسیار حجمی ساخته می‌شد، در این صورت در هر بار لایه ریزی بتن لایه سردی که بین هر مرحله تشکیل می‌شد، مستعد رشد ترک خواهد بود.

بنابراین برای اینکه چنین مشکلاتی در تولید قطعات حجیم بتنی وجود دارد از میلگرد ریشه باید کمک گرفت. پس یک قطعه بتنی بهتر است یا طی یک بار بتن ریزی در ابعاد و قالب مورد نظر شکل بگیرید، یا اگر ابعاد قطعات بتنی از حد مشخصی بزرگتر باشند، دیگر این امکان وجود ندارد که با یک لایه بتن آن قطعه ساخته شود. لذا بایستی از قطعات کوچکتر که روی هم سوار می‌شوند استفاده کرد که در فضای بین هر دو قطعه بتنی که روی هم سوار شده است، میگرد انتظار قرار گرفته و نقش اتصال بین آنها و انتقال نیرو و تنش را  بازی می‌کند.

در واقع کاری که میلگرد انتظار انجام می‌دهد به مکانیزم مکمل مقاومت برشی مربوط به بتن ترک خورده مسلح اشاره دارد. این مکانیسم انتقال بار برشی زمانی اتفاق می‌افتد که ترک‌ها رشد می‌کنند و بر روی آرماتورهای طولی بریده می‌شوند و باعث افزایش مقاومت برشی مکانیکی می‌شوند.

بنابراین میلگردهای انتظار یا همان میلگرد ریشه در اتصالات عرضی و بین دو بخش بتنی قرار می‌گیرند و برای انتقال بار بین دال های جداگانه، کاهش شکست بتن و بهبود عملکرد استفاده می شوند.

کاربرد میلگرد انتظار در کدام بخش های ساختمان است؟

کاربرد میلگرد ریشه در ساختمان تنها مربوط به ستون ها نیست. بلکه در هر دو قطعه بتنی که به صورت لایه ای روی هم قرار گرفته اند، از یک عضو میلگرد ریشه استفاده می‌شود.  در این میان می‌توان به اتصال دال به دال بتنی، ستون به ستون، تیر به تیر، دال به ستون، ستون به فونداسیون، ستون به تیر و راه پله به دال اشاره کرد.

در میان موارد فوق، کاربرد میلگرد انتظار در اتصال بین ستون و فونداسیون بیش از دیگر موارد است. اما علاوه بر آن در روسازی و کف سازی نیز از آنها استفاده می‌گردد. به علت اهمیت استفاده از این نوع آرماتور در اتصال بین ستون و فونداسیون در ادامه به جزئیات بیشتری در اینباره خواهیم پرداخت.

پس به طور کلی، میلگرد انتظار در ساخت و ساز به منظور مقاصد زیادی مورد استفاده قرار می‌گیرد که در ادامه به آن اشاره می‌کنیم:

  • این نوع میلگرد به منظور انتقال بار در اتصالات بتن مورد استفاده ‌قرار می‌گیرد.
  • میگرد انتظار برای کاهش ترک خوردگی گوشه‌ها استفاده می‌شود.
  • این میلگرد همچنین برای کاهش پله شدگی اتصالات (joint faulting) در نظر گرفته می‌شود.
  • به طور کلی استفاده از میلگرد انتظار بهبود عملکرد اتصالات را به دنبال دارد.
  • میلگرد انتظار انتقال بار از یک عضو به عضو مجاور مانند یک دال مجاور به نزدیکترین آن را تسهیل می‌کند

 اندازه میلگرد انتظاربه ضخامت روسازی بستگی دارد. به طور معمول این نوع آرماتور ۱۸ اینچ (۴۶۰ میلی متر) طول، ۱.۲۵ تا ۱.۵ اینچ (۳۲ تا ۳۸ میلی متر) قطر دارد و در فاصله ۱۲ اینچ (۳۰۵ میلی متر) از هم قرار می گیرند. برای محافظت ازمیلگرد انتظار در برابر خوردگی معمولاد میلگرد انتظار با اپوکسی یا فولاد ضد زنگ پوشش داده می‌شود.

میلگرد انتظار یا ریشه در فونداسیون

فونداسیون یا همان پی ، پایین ترین بخش یک ساختمان است که استحکام آن در مقاومت کل سازه نقش مهم و اساسی دارد. از طرفی، پی در انتقال نیرو و توزیع مناسب بارهای وارده به دیگر بخش های ساختمان از جمله ستون ها و دیوارها نیز نقش مهمی را ایفا می‌کند.

میلگرد انتظار در فونداسیون

بنابراین، همانطور که در محاسبات مهندسی و تحلیل نیرو و گشتاورهای اعمال شده بر ساختمان در نظر گرفته می‌شود، آرماتورهای ریشه در فونداسیون نیروهای کششی و فشاری را انتقال می‌دهند.

نحوه کاشت میلگرد ریشه به این صورت است که میلگرد ابتدا در عمق و طول مشخصی در داخل فونداسیون قرار گرفته و سپس در محل آن بتن ریزی صورت می‌گیرد. سپس این میلگردها به آرماتورهای طولی واقع شده در ستون متصل می‌شود.

اولین نکته ای که درباره میلگرد انتظار در فونداسیون وجود دارد، این است که مساحت مقطع میلگرد ریشه باید ۰.۵ درصد مساحت سطح مشترک بین ستون و فونداسیون باشد.

دومین نکته به طول استاندارد این میلگرد ها بستگی دارد. چراکه میزان این طول، مقدار بارهای فشاری وارده را تعیین می‌کند نه مقدار خم ریشه ستون در فونداسیون. اما به طور کلی، یک حداقل طول موثری برای میلگرد انتظار باید در نظر گرفت که بر اساس فرمول زیر بدست می آید.


hCh>ldc+r+dbd+2dbf+C

  •  h: حداقل طول موثر میلگرد انتظار
  • ldc:  فاصله سطح فونداسیون تا شروع خم میلگردهای ریشه
  • r:  شعاع خم میلگرد انتظار (قطاع بخش خمیده)
  • dbd:  قطر میلگرد ریشه
  • dbf:  قطر میلگرد خمشی
  • C:  فاصله میلگردهای خمشی با کف فونداسیون

در انتهای آرماتور انتظار از یک خم ۹۰ درجه یا اصطلاحا قلاب وجود دارد که برای مهار کششی میلگرد در فونداسیون در نظر گرفته می‌شود. طول این قلاب باید در کمترین مقدار ممکن ۱۵ سانتی متر باشد و یا اگر بخواهیم نسبت به قطر میلگرد بسنجیم، چیزی حدود ۸ برابر قطر میلگرد، طول قلاب باید باشد.

میلگرد انتظار ستون

میلگردهای انتظار در پایه های بتن مسلح برای انتقال بار از ستون‌ها (به عنوان مثال پایه ستون مربعی ایزوله شده) به پایه مورد استفاده قرار می‌گیرند. میلگرد انتظار ستون زمانی ضروری هستند که یاتاقان بتنی به تنهایی برای انتقال بار از ستون به پایه کافی نباشد.

میلگرد ریشه در ستون معمولاً به عنوان تقویت کننده رابط بین ستون‌ها یا دیوارها و پایه‌ها استفاده می شوند. میلگرد انتظار ستون قبل از ریختن بتن پایه در پایه قرار می گیرد و متعاقباً به میله های طولی در ستون یا دیوار متصل می شوند. میلگرد انتظار ستون باید به فاصله ای برابر با طول ستون به داخل ستون کشیده شود.

طول میلگرد انتظار ستون

 اولین نکته در هنگام خرید میلگرد انتظار اندازه است. به طور معمول، اندازه یک میلگرد انتظار به ضخامت روسازی بستگی دارد. همانطور که پیشتر گفته شد معمولاً میلگردهای انتظار ۱ متر طول و ۱۶ میلی متر تا ۲۵ میلی متر قطر دارند. علاوه بر این، میلگردهای انتظار معمولاً ۳۰۰ میلی‌متر از هم فاصله دارند تا از سطوح مقاومت مناسب اطمینان حاصل شود.

جدا از اندازه، بررسی مواد مورد استفاده در ساخت میلگرد ریشه مهم است. میلگردهای انتظار فولادی سطح بالایی از استحکام را ارائه می دهند و دوام را تضمین می کنند. برای اطمینان از اینکه میلگرد انتظار ارزشی برای پروژه شما ایجاد می کند، مطمئن شوید که از فولاد با کیفیت بالا ساخته شده‌اند. بنابراین، این نوع میلگرد را از یک تامین کننده فولاد با تجربه سفارش دهید.

اعداد و ارقام ذکر شده با توجه به سازه می‌تواند متفاوت باشد و نیاز به محاسبات مختص به آن سازه را دارد. بر اساس استاندارد ACI 302.1R، قطر استاندارد و طول میلگرد انتظار ستون استفاده شده در دال، به ضخامت آن بستگی دارد. با استفاده از جدول زیر می‌توانید طول و قطر پیشنهادی میلگرد انتظار بر اساس ضخامت‌های دال را بررسی کرده و مطابق با آن خرید خود را انجام دهید.

ضخامت دال (mm)قطر میلگرد انتظار (mm)طول میلگرد انتظار (mm)
۱۲۵۲۰۴۰۰
۱۵۰۲۰۴۵۰
۱۷۵۲۵۴۵۰
۲۰۰۲۵۴۵۰
۲۲۵۳۰۴۵۰
۲۵۰۳۰۴۵۰
۲۷۵۳۰۴۵۰

نحوه اتصال میلگرد انتظار چیست؟

همانطور که گفته شد از همان هنگامی که استارت فونداسیون زده میشود، از میلگرد ریشه استفاده می‌شود. اجرا و نحوه اتصال میلگرد انتظار، هم‌زمان با آرماتوربندی پی ساختمان و آرماتوربندی ستون‌ها، دیوارها و پله‌ها آغاز می‌شود. میلگردهای ریشه در اتصالات عرضی فونداسیون قرار می‌گیرند و باید موازی خط مرکزی بتن باشند. نیمی از میلگرد دریکی از صفحات بتنی قرار می‌گیرد و بقیه آن به دال مجاور چسبانده می‌شود.

میلگرد انتظار در سقف سازه

به کار بردن میلگرد ریشه در سقف سازه ها قسمت مهم دیگری است که باید به طراحی، طول استاندارد و نحوه اتصال میلگرد انتظار بین سقف و تیرچه دقت لازم شود.

میلگرد ریشه و نحوه قرار گرفتن آنها در سازه

میلگرد انتظار باید موازی با خط مرکزی قرار گیرند. کانال‌های جدید باید به گونه‌ای بریده شوند که حداقل نصف این میلگرد بتواند در هر طرف اتصال بوده یا شکاف داشته باشد. روسازی بتنی آنها در عمق میانی دال قرار می‌گیرند و برای محدود کردن اتصال به بتن سیمانی ساده با یک ماده پیوستگی‌زدا پوشانده می‌شوند.

میلگرد انتظار به انتقال بارها کمک می‌کند که امکان انبساط و انقباض دال‌های مجاور را به طور مستقل فراهم می‌نماید. در ساخت روسازی‌های جدید دنیا، رویکرد مرسوم برای قرار دادن میلگرد انتظار این است که ۱۱ میلگرد برای یک خط ۱۲ فوتی قرار داده می‌شود که با اولین میلگرد واقع در ۱۲ اینچ از لبه روسازی شروع می شود و به غیر از میله مجاور بعدی، همه میلگردها در ۱۲ اینچ قرار می گیرند.

برای دال‌ها و ستون‌ها نیز از این میلگردها در دیوار بتن سیمانی مسلح به دو صورت زیر استفاده می‌شود. روش اول؛ قبل از ریختن بتن در موقعیت میلگردهایی با طول کوتاه قرار می گیرد و از نظر چسبندگی رایج ترین و موفق ترین روش می‌باشد. در مورد نحوه اتصال، به مواد شیمیایی نیاز ندارد، بنابراین مقرون به صرفه است. روش دوم؛ در این روش برای چسبندگی قوی‌تر، سوراخ ها در بتن ایجاد شده و با ماده شیمیایی چسبنده پر می شود، اما این روش به دلیل استفاده از چسب گران است.

میلگرد انتظار و مزایای آن

میلگرد انتظار به دلیل حرکت افقی ضروری، شکستگی اعضای بتنی را منحرف می کنند. این میلگرد عملکرد اتصالات اعضای سازه را بهبود بخشیده و  از آنها برای افزایش ظرفیت باربری دال استفاده می‌شود. میلگرد ریشه ضد زنگ هزینه اولیه پروژه را افزایش می دهد اما هزینه چرخه عمر را به شدت پایین می‌آورد.

میلگرد انتظار برای توسعه آسان سازه‌ها استفاده می شود. انحراف و تنش‌ها را می‌توان با این نوع میلگرد کاهش داد. میلگرد انتظارهمچنین می تواند عمر اولیه اجزای سازه را افزایش دهد. میلگرد ریشه در روسازی صلب (rigid pavement) که در آن فولاد و بتن استفاده می‌شود، عمدتاً در طراحی دال، ستون، راه پله استفاده می‌شود که در آن حجم احتمالی ممکن است در آینده افزایش یا کاهش یابد. بنابراین مزایای میلگرد انتظار در سه مورد زیر خلاصه می‌شود:

  • میلگرد انتظار بار را بدون محدود کردن حرکات افقی اتصالات منتقل می کند. در نظر بگیرید که بتن وقتی در معرض گرما قرار می گیرد منبسط می‌شود و وقتی سرد می‌شود منقبض می‌شود. بنابراین، در تابستان، روسازی به احتمال زیاد گسترش می‌یابد، در حالی که در زمستان انقباض وجود دارد. هر زمان که دما تغییر کند، دال‌های بتنی به صورت افقی حرکت می‌کنند. این میلگرد گرما را به طور مساوی منتقل می کند، بدون اینکه حرکت افقی را محدود کند.
  • افزایش ظرفیت باربری دال میلگرد ریشه، به افزایش مقاومت سطح بتن کمک می کند. در حالت ایده آل، بتن در برابر فشار مقاوم است، اما مقاومت کششی و شکل پذیری کمی دارد. بدون میلگرد ریشه، روسازی‌های بتنی در برابر نیروهای فشاری مقاومت نمی‌کنند. این نوع میلگرد باعث می شود سطح بتن به خوبی با بتن پیوند بخورد. علاوه بر این، میلگرد انتظار با تغییر دما منبسط و منقبض می‌شوند و ظرفیت حمل بار کافی را تضمین می کنند.
  • میلگرد ریشه گسل‌شدن اتصالات و ترک‌خوردگی گوشه را کاهش می‌دهد. این امر انحراف و تنش اتصالات را کاهش می دهد و از ترک خوردن گوشه‌ها جلوگیری می کند. در حالت ایده‌آل، میلگرد انتظار در عمق دال میانی قرار می‌گیرند و با استفاده از ماده‌ای که باعث شکسته شدن پیونده می‌شوند پوشش داده می‌شوند. این امر از اتصال جلوگیری می کند و به میلگرد انتظار کمک می کند تا بار را به دال مجاور منتقل کند.

این مطلب بدون برچسب می باشد.

ثبت دیدگاه

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.