در شرایط کنونی وضعیت اکتشاف و بهرهبرداری از معادن بهویژه معادن کوچک مطلوب کشور نیست. نکته قابل توجه نیز در این میان این است که دولت توجه خود را بیشتر معطوف معادن بزرگ کرده است و بهنظر میرسد که به این معادن بیشتر از معادن کوچک بها میدهد و معادن کوچک را نادیده میگیرد. البته استدلال دولت در عدم توجه به معادن کوچک این است که اشتغالزایی آنها چندان پایدار نیست. در حالی که این تصور کاملا غلط است. ممکن است که معادن کوچک بهعلت اتمام ذخیره در کوتاهمدت چندان پایدار نباشند. اما با توجه به تعدد معادن کوچک، موقعیتهای جدیدی پدید میآیند که طی آن نیروی انسانی از معادن قدیمی به معادن جدید انتقال مییابند و این چرخه ادامه خواهد داشت. بنابراین در مجموع معادن کوچک اشتغالزایی پایداری دارند. آمارها نیز حاکی از آن هستند که معادن کوچک بیش از ۷۰ درصد از مجموع اشتغال در بخش معدن را تشکیل میدهند.
با توجه به اینکه آهن بیشترین فراوانی را در میان سایر فلزات در سطح زمین دارد بنابراین در میان معادن مختلف، معادن سنگ آهن نقش بسیار مهمی در توسعه کشور ایفا میکنند. در ایران نیز ذخایر بسیار مناسبی از آهن وجود دارد و ایران جزو ۱۰ کشور برتر دارنده ذخایر آهن محسوب میشود. توجه به این نکته ضروری است که معادن فلزی همچون آهن و مس و حتی معادن غیر فلزی میتوانند بهترین جایگزین برای نفت و صادرات و در نتیجه ارزآوری برای کشور باشند. بنابراین بهنظر میرسد که معادن موجود در ایران پتانسیل جایگزینی نفت را داشته باشند.
مشکلات متعدد، سد راه توسعه معدن
متاسفانه در کشور ما توسعه بخش معدن با چالشهای بسیاری مانند اکتشافات و تامین مالی مناسب و بهموقع مواجه است. در این میان اکتشافات تفضیلی نقش بسیار مهمی را ایفا میکند. در ایران نمیتوان معدنی را نام برد که اکتشافات تفضیلی در مورد آن کامل شده باشد و بتوان در مورد ذخیره معدنی آن بهطور دقیق اظهار نظر کرد. بنابراین توسعه بخش معدن با مشکل مواجه میشود، چرا که اطلاعات پایه اکتشافی در مورد چنین معادنی وجود ندارد. در حقیقت دادههای اکتشافی کنونی بسیار قدیمی و برای ۴۰ تا ۵۰ سال گذشته هستند و برای تکنولوژی و شرایط کنونی هیچ کاربردی ندارند. طی این سالها اطلاعات جدیدی به دادههای اکتشافی گذشته افزوده نشده است و در آمارها نیز با توجه به برداشتهای ذخایر از معادن، رتبه ایران، هر سال نسبت به سال قبل کاهش مییابد، اما این موضوع صحیح نیست. چرا که دیگر کشورها بهطور مرتب اکتشافات را انجام میدهند و آن را دائما تکمیل میکنند، در حالی که در ایران کار اکتشافی صورت نمیگیرد و اعداد اکتشافی قدیمی هستند. بنابراین بهنظر میرسد که بهترین سرمایهگذاری در شرایط کنونی در مورد اکتشاف است و این بخشی است که در معدنکاری بسیار هزینهبر محسوب میشود. از این رو اگر قرار است دولت به بخش معدن کمک مالی کند، بهتر است این کمک در راستای تکمیل اکتشافات باشد. این موضوع هم بهنوعی به دولت کمک میکند و هم به معادن. با این حال تامین مالی مهمترین چالش توسعه بخش معدن را تشکیل میدهد.
تامین مالی، مهمترین مشکل توسعه معدن
مهمترین مشکل تامین مالی که در بخش معدن وجود دارد، تحریمها هستند. چرا که با وجود تحریمها جابهجایی پول بسیار دشوار و هزینهبر است. بنابراین این امر بهویژه برای شرکتهایی که محصولات خود را به دیگر کشورها صادر میکنند، جلوه بیشتری دارد. بخش عمدهای از مشکلات شرکتها زمانی حل خواهد شد که مشکل تحریم بانکی ایران با دیگر کشورها برای انتقال پول به داخل ایران حل شود و شرکتها مجبور نشوند برای جابهجایی، هزینه انتقال آن را پرداخت کنند، و این امر به توسعه بخش معدن کمک فراوانی خواهد کرد. حتی میتوان برای جایگزینی پول، اقدام به واردات تجهیزات و ماشینآلات برای توسعه بخش معدن کرد. در این رابطه نیز دولت میتواند با پشتیبانی از این موضوع با یک نرخ منطقی، واردات ماشینآلات پیشرفته را به کشور تسهیل کند.
این مطلب بدون برچسب می باشد.
ثبت دیدگاه