دونالد ترامپ، رئیسجمهوری امریکا اعلام کرد از معاهده هستهای ایران عقبنشینی میکند و تهدید کرد: «قویترین تحریمهایی را که تاکنون علیه کشوری برقرار شده، دوباره اعمال میشود.»
از مهمترین اهداف تحریمها خاموش کردن موتور صادرات نفت خام ایران بود. در شرایط کنونی ایران توانست به مرز تولید ۴ میلیون بشکه نفت در روز برسد که امریکا تلاش میکند این سقف را به شدت کاهش دهد. در این زمینه برخی کارشناسان و رسانههای بینالمللی معتقدند همزمان با اعمال تحریمها از طرف امریکا، روسیه به ظرفیتهای بسیاری دست خواهد یافت.
نیوزویک در گزارشی عنوان کرد: «روسیه میتواند از بازار نفتی ایران استفاده کند و تحریم ایران باعث جشن اقتصادی روسیه میشود.»
تحریم ایران در بازارهای نفتی باعث میشود روزانه حدود یک میلیون بشکه نفت از سبد صادرات نفت در دنیا کاسته شود. باتوجه به اینکه امریکا اعلام کرده محدودیتهای صادرات نفت ایران از پاییز امسال آغاز میشود، به نظر میرسد تا ۶ ماه آینده بازار نفت در دنیا با تکانههایی روبهرو شود.
یکی از کشورهایی که گفته میشود میتواند از تحریم ایران استفادههایی داشته باشد، روسیه است. این کشور در سالهای گذشته بهدلیل کاهش نرخ نفت با مشکلات اقتصادی روبهرو شده بود.
البته در ماههای گذشته نرخ نفت روند رو به رشدی داشت و پس از کاهش یک میلیون بشکه نفت از سبد نفتی دنیا ممکن است روسیه بتواند جای ایران را بگیرد. صمت در این گزارش به بررسی این ظرفیت پرداخته و راهکارهایی را برای حفظ بازارهای نفتی کشور ارائه کرده است. اقدامهای دونالد ترامپ درباره ایران، میتواند روند معکوس آن دوره را برای کرملین به ارمغان بیاورد. «الکسی گاوریلوف»، تحلیلگر نفتی مستقر در مسکو در این باره گفته است: «باید از دونالد ترامپ برای هدیه غیرمنتظرهای که به ما داده تشکر کنیم، آنچه ایران از دست داد را روسیه بهدست میآورد.»
رقابت نفتی جدید
رقابت نفتی جدید در بازار جهانی این محصول برای رئیسجمهوری روسیه، به یک حیات سیاسی تازه بدل شده است. روسیه از حدود ۱۰ سال پیش، صندوق ذخایر خود را به ارزش ۱۲۵ میلیارد دلار ایجاد کرد تا در رویارویی با افت ارزش نفت قدرت مانور داشته باشد.
پس از سقوط نرخ جهانی نفت که از حدود ۱۴ سال پیش آغاز شد، ذخایر این صندوق بهتدریج کاهش یافت. در پایان سال گذشته میلادی تنها ۱۷ میلیارد دلار در این صندوق باقی مانده بود که این موضوع هشدارهایی را برای اقتصاد روسیه بههمراه داشت.
با این حال اکنون نرخ جهانی نفت افزایش قابلتوجهی را تجربه میکند و تحریمهای امریکا علیه ایران و ونزوئلا گسترش یافته است. در این شرایط طبیعی است که روسیه تلاش کند تا بازار پالایشگاههای پذیرای نفت ایران در دنیا را بهدست آورد.
آرش نجفی، نایب رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی تهران درباره شیوه جلوگیری از نابودی بازارهای نفت ایران به صمت گفت: اینکه روسیه بتواند از بازارهای ایران استفاده کند یا خیر بیشتر وابسته به شیوه بازاریابی نفتی این کشور است و باید در نظر داشت که این مسیر برای روسیه مسیر سادهای نیست.
نایب رئیس کمیسیون انرژی اتاق تهران با تاکید بر نفش عربستان در منطقه توضیح داد: عربستان با ایران روابط مناسبی ندارد و تلاش میکند بازارهای از دست رفته ایران را بهدست آورد. علاوه بر این بهدلیل شباهت نفت ایران و عراق مسیر بازاریابی نفتی برای عراق نیز باز است و از ظرفیتهای این کشور نباید غافل شد.
وی توضیح داد: براساس آنچه گفته شد، نمیتوان ادعا کرد تنها روسیه از کاهش تولید نفت ایران خوشحال خواهد شد. تمام کشورهای منطقه برای اینکه بتوانند جایگزین ایران در بازار نفت شوند، تلاش خواهند کرد اما راههایی وجود دارد که ایران با استفاده از آن میتواند بازارهای موجود را حفظ کند.
نجفی با اشاره به اینکه در زمان تحریم ایران نفت خام را بهطور مستقیم به فروش نمیرساند، توضیح داد: شیوههای بسیاری وجود دارد که باعث میشود نفت به طور غیرمستقیم فروخته شود. باتوجه به اینکه اکنون کشورهای اروپایی با ایران همکاری میکنند اما شرکتهای اروپایی تمایل بیشتری به همکاری با امریکا دارند، به نظر میرسد ایران میتواند از برخی کشورهای اروپایی بخواهد نفت ایران را به طور غیرمستقیم بفروشند. این موضوع با اینکه پیچیدگیهایی دارد، برای ایران موضوع جدیدی نیست.
این کارشناس نفتی گفت: ایران پیش از این تمرین تحریم کرده و به نظر میرسد علاوه بر کشورهای اروپایی، عراق نیز در این زمینه با ایران همکاری کند.
روسیه هم میتواند نقش جدی در این موضوع داشته باشد. ایران در مذاکرات جدی با روسیه میتواند از ظرفیتهای این کشور برای فروش نفت استفاده کند و مسیری برای فروش نفت در نظر گرفته شود تا روسیه نیازی به جایگزین شدن ایران نداشته باشد.
نجفی با بیان اینکه تحریم نفت ایران یکی از تحریمهای بسیار سنگین بهشمار میرود، گفت: باتوجه به اینکه قرار است تولید نفت در خلیج مکزیک، ونزوئلا و ایران کاهش یابد، بهطور قطع تا پایان امسال شاهد افزایش نرخ نفت خواهیم بود، این در حالی است که ایران در این شرایط مجبور به فروش نفت کمتری خواهد بود. شرایط کنونی نشان میدهد در ماههای آینده اگر ایران نتواند بازار موجود را حفظ کند از سود هنگفت ناشی از افزایش نرخ نفت محروم خواهد ماند.
وی توضیح داد: از بین رفتن بازار نفت ایران در شرایطی است که دیگر کشورها بهدلیل تحریم شدن ایران از فروش نفت سود بیشتری خواهند برد اما ممکن است کشور ما از این سود بینصیب بماند. براساس وضع موجود اگر ایران بتواند بازارهای نفتی را حفظ کند و فروش نفت از مسیر غیرمستقیم ادامه یابد، بدون شک درآمدهای ارزی ناشی از فروش نفت افزایش خواهد یافت.
سخن آخر
علاوه بر آنچه گفته شد باید در نظر داشت که فریز نفتی بهعنوان یکی از جدیترین توافقهای موجود بین کشورهای عضو و غیرعضو اوپک ماههای پایانی خود را سپری میکند و بسیاری از کارشناسان معتقدند پس از پایان این دوره، طرح فریز نفتی و کنترل نرخ دیگر در اوپک تصویب نخواهد شد. از طرفی باتوجه به اینکه تحریمها علیه ایران از پاییز آغاز میشود و طرح فریز نفتی نیز در نوامبر (آبان-آذر) به پایان خواهد رسید، به نظر میرسد پایان امسال بازار نفت با رشد شدید نرخ همراه باشد. در این بین طبیعی است که هر چه ایران نفت بیشتری صادر کند بازارهای خود را بیشتر تثبیت کرده است.
صمت
این مطلب بدون برچسب می باشد.
ثبت دیدگاه