بازارهای جهانی در روز جمعه (۵ آوریل ۲۰۲۵) شاهد افت شدید قیمت در بخش عمدهای از کالاهای پایهای از جمله نفت، فلزات اساسی و سنگآهن بودند. این کاهش قیمتی گسترده، نگرانیهایی را درباره رکود تقاضا در بازارهای بینالمللی برانگیخته است.
روز گذشته نمایندگان مجلس، مهمترین طرح اصلاح نظام یارانهای بنزین را رد کردند. طرحی که به هر ایرانی، یک سهمیه ماهانه با قیمت هزار تومان تعلق میگرفت و مازاد بر سهمیه باید از بازار آزاد تامین میشد. به این ترتیب خانوارهای فاقد خودرو میتوانستند با فروش سهمیه خود، از یارانه نقدی بهرهمند شوند. این طرح از حمایت نهادهای پژوهشی و رسانهای مختلف برخوردار بود، اما مورد تایید نمایندگان قرار نگرفت.
آمارهای به دست آمده از ردیابی تانکرها و دادههای صنعتی نشان میدهد با وجود تحریمهای یکجانبه آمریکا علیه ایران، صادرات نفت خام کشورمان در ماه جاری میلادی (فوریه) با رسیدن به میانگین ۲۵/ ۱ میلیون بشکه در روز بیش از سطح انتظارات و پیشبینیها بوده است. این آمار در حالی روز گذشته از سوی رویترز منتشر شد که «دنیایاقتصاد» یک هفته پیش از این گزارش، با استناد به آمار رسمی گمرک ایران از روند رو به رشد صادرات میعانات گازی کشور در نیمه نخست بهمن، افزایش صادرات میعانات گازی را نشانهای از رشد صادرات نفت خام ایران عنوان کرده بود.
اوپک در اولین ماه اجرای توافق نفتی عملکرد موفقی از خود به جا گذاشته و تاثیر آن بهصورت رشد قیمتها در هفته اخیر به نمایش درآمد. اما بخش مهمی از ثبت پایبندی ۸۸درصدی به توافق نفتی به عملکرد عربستان سعودی باز میگشت؛ این کشور حدود۱۳۰درصد به تعهدات خود پایبند بوده است. اما از سوی دیگر آمار نشان میدهد که متحدان و همراهان اوپک چندان در اجرای این توافق در اولین ماه موفق نبودهاند؛ کشورهای غیراوپک پایبندی ۴۰ درصدی را از خود به جا گذاشتهاند. به یقین بخش مهمی از این ضعف در پایبندی به عملکرد سرگروه این کشورها، یعنی روسیه بازمیگردد، بلومبرگ میزان پایبندی این کشور را حدود ۱۷درصد اعلام میکند. به اعتقاد برخی تحلیلگران بازار نفت، اختلاف در عملکرد این دو کشور میتواند زمینه اختلافات در اوپک پلاس را کلید بزند و کار را برای تمدید توافق با پایان مهلت ۶ماهه اجرای این توافق دشوار کند.
بررسی جزئیات لایحه بودجه سال آینده کل کشور، دیروز با تصویب تبصره مربوط به درآمدهای نفتی کشور در سال ۹۸ آغاز شد. نمایندگان در دو نوبت کاری صبح و عصر بررسی بخشهای درآمدی لایحه را آغاز کردند و تبصره یک را نیز به تصویب رساندند؛ تبصرهای که وضعیت و میزان درآمدهای نفتی کشور در سال ۹۸ را مشخص میکند.
معافیتهای شش ماههای که آمریکا برای ادامه خرید نفت از ایران به مشتریان داده بود، در حالی در اردیبهشتماه به پایان میرسد که مقامات آمریکایی چندین بار در اظهاراتشان تاکید کردهاند که این معافیتها را تمدید نخواهند کرد؛ تهدیدی که از نظر کارشناسان قابل اجرا نیست.
به گزارش خبرگزاری شانا به نقل از آرتان پرس ، قیمت شاخص نفت خام دبلیوتیآی آمریکا در معاملات امروز از مرز ۵۶ دلار گذشت و در ساعت چهار و ۴۲ دقیقه به ۵۶ دلار و دو سنت به ازای هر بشکه و قیمت شاخص نفت خام برنت دریای شمال به ۶۶ دلار و ۶۵ سنت برای هر بشکه رسید.
امروز یک میلیون بشکه نفت خام سبک ایران برای چهارمین بار در رینگ بینالملل بورس انرژی روی میز معامله قرار میگیرد که قیمت پایه این بار ۵۶.۴۲ دلار است.
مبحث اصلاح قیمت سوخت شامل بنزین و گازوئیل در ماههای اخیر همگام با بررسی لایحه ۹۸ در مجلس داغ شده است. با تحلیلی حتی سطحی مشخص میشود که با توزیع ناعادلانه یارانه سوخت، حق اقشار ضعیف جامعه پایمال میشود؛ بهخصوص در استانهای محروم. اصلاح این بخش درآمدی بودجه دولت، میتواند درآمد اقشار ضعیف (از نظر مالی) را از منابع یارانهای ۵ برابر کند و درآمد ماهانه یک خانواده ۴ نفره با کف حقوقی مرسوم را تا ۷۰ درصد افزایش دهد. به جای توزیع ناعادلانه یارانه سوخت، میتوان اصلاح سیستم بانکی را بهعنوان یکی از معضلات بنیادی اقتصاد کشور کلید زد. کف درآمدی محاسبهشده از واقعیسازی قیمت بنزین ۱۶۰ هزار میلیارد تومان خواهد بود که این عدد میتواند ۲۰ درصد ناترازی بانکها (براساس برآورد کارشناسان) را پوشش دهد. یکی دیگر از موارد بسیار مهم به ریسک کسری بودجه کشور در سال ۹۸ بازمیگردد. تلاطم دوباره ریسک و تهدیدی برای اقتصاد کشور در سال آینده است. در این شرایط احتمال بالای کسری بودجه دولت در سال آینده میتواند بستر را برای نوسانات ارزی فراهم سازد. شاید پرسش بهتر درباره مبحث اصلاح قیمتی سوخت این باشد که حذف بیعدالتی فاحش به نام رانت سنگین سوخت بهتر است یا تلاطم دوباره بازار ارز؟
قیمت جهانی نفت در معاملات روز گذشته زیر سایه تردیدها به اثرگذاری مذاکرات تجاری آمریکا و چین از یکسو و امیدواری به پایبندی اوپک به کاهش تولید و همچنین ریسک کاهش عرضه از سمت ونزوئلا از سوی دیگر روندی افتان و خیزان داشت. اما چنین عملکردی در روند معاملات ژانویه قابل مشاهده نبود و طلای سیاه این ماه را با رشدی قاطع به پایان رساند. به این ترتیب شروع قدرتمند نفت در سال ۲۰۱۹ که بهترین شروع سال از ۲۰۱۱ به این سو بود، تا پایان ماه نخست سال جدید میلادی ادامه داشت.
تحولات دو سال اخیر در ونزوئلا- کشوری که بیشترین ذخایر ثابت شده نفت را در جهان دارد- تاثیرات بزرگی بر بازار این ماده خام نداشته است. صادرات نفت ونزوئلا پیوسته کاهش یافته و به همین دلیل عضو مهم اوپک محسوب نمیشود. اما در روزهای اخیر شدت یافتن تنشهای سیاسی در این کشور بار دیگر موضوع آینده آن و تاثیراتی که ممکن است بر بازار نفت داشته باشد را مطرح کرده است. از ابتدای تظاهرات مردم در ونزوئلا یعنی چهارشنبه هفته گذشته، خبرهایی که از تحولات این کشور منتشر شده، تغییری در قیمت نفت به وجود نیاورده است و با آنکه میزان تولید نفت ونزوئلا به شدت کم شده و از ۵/ ۳ میلیون بشکه در روز در دوران چاوز به ۵/ ۱میلیون بشکه رسیده، اما بازار نفت در حال حاضر به هرگونه کاهش بیشتر عرضه، واکنش نشان میدهد.