بازارهای جهانی در روز جمعه (۵ آوریل ۲۰۲۵) شاهد افت شدید قیمت در بخش عمدهای از کالاهای پایهای از جمله نفت، فلزات اساسی و سنگآهن بودند. این کاهش قیمتی گسترده، نگرانیهایی را درباره رکود تقاضا در بازارهای بینالمللی برانگیخته است.
به دنبال شیوع ویروس کرونا و کاهش شدید تقاضای نفت، عربستان و برخی دیگر کشورها خواستار کاهش تولید بودند؛ اما روسیه بهعنوان بزرگترین تولیدکننده غیرعضو اوپک هنوز نیازی برای این اقدام نمیبیند. در این میان، والاستریتژورنال خبر داده است که سعودیها قصد دارند برای حمایت از قیمت نفت، حتی بدون حمایت روسیه نیز اقدام به کاهش تولیدات کنند. این مساله میتواند اتحاد بزرگ نفتی تحت عنوان اوپک پلاس را به پایان برساند؛ هرچند مقامات عربستانی چنین موضوعی را تاکنون تکذیب کردهاند.
شیوع ویروس کرونا به خطر بزرگی برای رشد اقتصادی کشورهای نفتی در سال ۲۰۲۰ بدل شده و بار دیگر شکنندگی اقتصاد این کشورها را به نمایش درآورده است. نگرانی از افت تقاضای نفت چین به دنبال این اپیدمی، به کاهش ۱۴ درصدی قیمت طلای سیاه منجر شده است. با این حال موسسه اعتبارسنجی اساندپی گلوبال بر این باور است بیش از اثرگذاری کرونا بر قیمت نفت، کاهش مقدار صادرات است که اقتصاد کشورهای نفتی حاشیه خلیج فارس را تهدید میکند.
قطع شریان تامین مالی پروژههای کشور از خارج از مرزها بهدلیل تحریمهای یکجانبه آمریکا، در کنار رونق این روزهای بازار سرمایه موجب شده که بحث تامین مالی پروژههای صنعت نفت از طریق بازار سرمایه بار دیگر مورد توجه قرار گیرد.
هفته گذشته هرچند بازار نفت برای اولین بار طی ۶ هفته در مسیر افزایشی قرار گرفت، اما گزارشهای متعددی منتشر شد که از نگرانی از تاثیر شیوع ویروس کرونا بر میزان تقاضا میگفت.
پژوهشها تایید میکنند هرگاه درآمد نفتی افزایش یافته، تولید کل اقتصاد نیز در مسیر مثبت قرار گرفته است. یعنی درآمدهای نفتی برخلاف تصور فعلی، بلای جان اقتصاد نبوده است. آنچه درآمدهای نفتی را در قواره یک عامل بد درآورده، در ساختارهای غلط و سیاستگذاریهای ناصحیح شکل گرفته در بطن اقتصاد ایران، قابل جستوجو است.
این بار نوبت صندوق بینالمللی پول است که از رسیدن تقاضای طلای سیاه به اوج خود و پایان عصر نفت طی سالهای نه چندان دور بگوید. پیش از این شرکتها و سازمانهای مختلفی اعلام کردهاند که رشد تقاضای نفت درحال کاهش است و تقاضا برای این کالا طی یک تا دو دهه آینده به اوج خود رسیده و سپس در مسیر کاهشی قرار خواهد گرفت.
هیچگاه کشوری با نگاه صادراتی نبودیم و هنوز هم نیستیم! چه آن زمان که درآمدهای کلان نفتی را به خزانه دولت سرازیر میکردیم و چه حالا که با کاهش شدید فروش طلای سیاه دست به اجبار به سراغ راههای دیگر درآمدزایی رفتهایم و میرویم.
در ادامه نگرانیها از ویروس کرونا، قیمت نفت خام آمریکا دوشنبه شب سطوح زیر ۵۰ دلار را نیز تجربه کرد. هرچند در معاملات دیروز تا حدودی شاهد بهبود بهای طلای سیاه بودیم، اما همچنان نگرانیها نسبت به آینده اقتصاد چین باقی مانده است.
کرونا ویروسی که عمده اخبار مربوط به بازارهای جهانی را در کمتر از دو هفته گذشته قبضه کرده است، ژانویه سال جاری میلادی را به بدترین ماه ابتدایی از سال ۱۹۹۱ میلادی برای نفت بدل کرد.
خبر شیوع ویروس کرونا در چین به سقوط طلای سیاه منجر شد، بهطوریکه برنت، نفت شاخص بازار اروپا با ثبت چهار روز متوالی افت قیمت، در مجموع ۵ درصد کاهش یافت و روز گذشته در کمترین سطح خود در ۸ هفته اخیر معامله شد.