شمش فولاد خریدار نداشت!

رکود آهن و فولاد در رینگ فیزیکی شمش آهن دوچندان شد. عقبگرد قیمت‌های پایه و عرضه‌‌‌های قوی اعتباری نیز نتوانست مانع رکود سنگین حاکم بر معاملات شمش فولادی شود و تنها ۲۴ ‌درصد عرضه این محصول در کف قیمت حدودا سه‌ ماهه معامله شد. این رکود تنها گریبان یک حلقه از زنجیره را نگرفته و سایر حلقه‌‌‌های زنجیره آهن و فولاد نیز با آن مواجه هستند.

* رکود آهن و فولاد در رینگ فیزیکی شمش

به گزارش آرتان پرس، در شرایطی که عقبگرد نرخ ارز در بازار آزاد، انباشت خریدهای قبلی در انبار صنایع تکمیلی، رکود سنگین حاکم بر بازار مصرف و تضعیف هر چه بیشتر صادرات زمینه‌‌‌ساز بروز این وضعیت شده، به عقیده بسیاری تسهیل شرایط صادرات، مهم‌ترین راهکار تعدیل وضعیت کنونی است.

 رکود آهن و فولاد در معاملات شمش فولاد در رینگ صنعتی بورس‌کالای ایران شدت دوچندانی به خود گرفت، به‌‌‌نحوی که از 250‌ هزار تن شمش فولاد عرضه‌شده در این بازار حدود 60‌ هزار تن معادل 23.5‌ درصد عرضه‌‌‌ها مورد معامله قرار گرفت. در عین حال بخش قابل‌ توجهی از 60‌ هزار تن شمش فولاد معامله‌ شده در این بازار مربوط به فروش‌های اعتباری بود و درواقع تمایل به استفاده از خرید اعتباری باعث ثبت همین میزان فروش شد.

* 4 ‌درصد عرضه شمش فولاد نقدی فروخته شد

بررسی داده‎های رینگ شمش فولاد در بازار فیزیکی بورس‌کالا ظرف روز دوشنبه 24 اردیبهشت‌ ماه حکایت از این دارد که از 60 ‌هزار تن معامله انجام‌ شده در این بازار، حدود 10 ‌هزار تن به شکل نقدی و مابقی به شکل اعتباری انجام شده است. به این ترتیب تنها 4‌ درصد عرضه شمش فولاد در این روز به شکل نقدی به فروش رفت. این موضوع بیانگر آن است که نوردکاران به دلیل مواجهه با رکود سنگین آهن و فولاد مصرفی و سرمایه‌‌‌ای عزمی برای خرید شمش فولاد و تولید محصول ندارند. 

در این شرایط بنگاه‌‌‌های تولیدی، تسهیل شرایط صادراتی را مهم‌ترین راهکار برون‌‌‌رفت از شرایط کنونی ارزیابی می‌کنند و در همین راستا به دنبال تسهیل مقررات در بازگشت ارز حاصل از صادرات بوده و معتقدند استمرار سخت‌‌‌گیری و الزام به فروش دلار حاصل از صادرات با نرخ حواله ارز در بازار مبادله، صادرات را فاقد توجیه اقتصادی کرده است.

این در حالی است که کاهش صادرات در شرایطی که خبری از تقاضا در رینگ داخلی نیز نیست، باعث می‌شود که تولیدکننده چاره‌‌‌ای جز کاهش و توقف تولید نداشته باشد. روز گذشته کف قیمت پایه شمش فولاد برای عرضه در رینگ فیزیکی بورس‌کالای ایران با ثبت کاهش 200 تومانی به ازای هر کیلوگرم از این محصول به 19‌ هزار و 900 تومان رسید. این در حالی بود که سقف قیمت پایه نیز با ثبت افت نرخ 100 تومانی 21‌ هزار و 500 تومان بود. با توجه به تقاضای محدود حاکم بر معاملات شمش فولاد، میانگین نرخ فروش این محصول به 20‌ هزار و 840 تومان رسید که این رقم کمترین نرخ فروش این محصول از این بازار پس از هفته ابتدایی اسفندماه بود.

* رکود به رینگ آهن‌‌‌اسفنجی رسید

قیمت پایه آهن‌‌‌اسفنجی برای عرضه در رینگ فیزیکی بورس‌کالای ایران ظرف هفته جاری یعنی چهارمین هفته از اردیبهشت‌ماه کاهش داشت. با این حال تنها 57‌درصد عرضه این محصول مورد معامله قرار گرفت. آغاز فصل گرما در کشور و اطمینان در خصوص عرضه مستمر آهن‌‌‌اسفنجی و همچنین فروکش انتظارات تورمی در کشور با توجه به عقبگرد نرخ ارز باعث شد تا مانند دیگر بخش های رکود آهن و فولاد، از تب و تاب خرید آهن‌‌‌اسفنجی نیز در رینگ فیزیکی بورس‌کالای ایران کاسته شود.

به این ترتیب در حالی که ظرف روز شنبه 22 اردیبهشت‌ ماه بالغ بر 207‌ هزار تن آهن‌‌‌اسفنجی در بازار اولیه و رینگ مچینگ با قیمت پایه‌‌‌ای برابر 12‌ هزار و 684 تومان عرضه شد؛ تنها 118‌ هزار تن از این محصول مورد معامله قرار گرفت که این رقم برابر 57‌ درصد عرضه‌‌‌ها و کمترین میزان فروش این محصول ظرف پنج‌ هفته گذشته بود. کاهش تقاضا برای آهن‌‌‌اسفنجی به‌ رغم کاهش نرخ‌های پایه، زنگ خطر تشدید رکود در زنجیره آهن و فولاد را به صدا درآورده است.

به نظر می‌رسد افت حجم فروش شمش و مقاطع طویل فولادی از رینگ فیزیکی بورس‌کالای ایران و پیش‌بینی استمرار این رویه در میان‌مدت باعث شده است تا فولادسازان از میزان خرید آهن‌‌‌اسفنجی که ماده اولیه اصلی اغلب خطوط تولید شمش فولاد در کشور است بکاهند. در این شرایط تسهیل صادرات مهم‌ترین راهکار برای برون‌‌‌رفت زنجیره آهن و فولاد از رکود است. این تسهیل شرایط صادرات برای تمامی حلقه‌‌‌های زنجیره تولید و به‌خصوص حلقه‌‌‌های پایانی نظیر محصولات نوردی و در ادامه شمش فولاد ضرورت دارد.

* رفع موانع صادراتی؛ نیاز فعالان زنجیره فولاد

در شرایطی که تمامی حلقه‌‌‌های زنجیره آهن و فولاد در کشور با رکود در بازار مصرف داخلی مواجه هستند، تسهیل شرایط صادرات می‌‌‌تواند بخشی از فشارهای واردشده به صنایع کشور را کاهش داده و با عرضه بخشی از تولیدات داخلی در بازارهای بین‌المللی صنایع را از چالش رکود آهن و فولاد و کاهش تقاضای داخلی برهاند. به‌ رغم ضرورت رشد صادرات برای استمرار فعالیت تولیدی در صنایع داخلی و به‌خصوص زنجیره آهن و فولاد در کشور، هر روز بر موانع پیش‌‌‌روی بنگاه‌‌‌های تولیدی در مسیر صادرات افزوده می‌شود.

دستورالعمل بازگشت 100 درصدی ارز حاصل از صادرات و فروش در بازار مبادله، جدیدترین گام سیاستگذاران اقتصادی کشور در مسیر ضربه به بدنه صادراتی کشور است.  در حالی صادرکنندگان ملزم به بازگشت 100‌ درصد ارز حاصل از صادرات به سامانه نیما شده‌‌‌اند که در شرایط کنونی حواله ارز در بازار مبادله با نرخ 41‌ هزار و 800 تومان معامله می‌شود و این نرخ با نرخ ارز در بازار آزاد فاصله‌‌‌ 36 درصدی دارد. این فاصله میان نرخ حواله ارز نیمایی و دلار بازار آزاد، از سویی انگیزه صادرات را از میان می‌‌‌برد و از سوی دیگر از سود صنایع کشور کاسته و در بسیاری موارد به زیان واحدهای تولیدی نیز می‌‌‌انجامد.

محدود شدن صادرکنندگان به بنگاه‌‌‌های تولیدی، الزام عرضه 100درصدی در بازار فیزیکی بورس‌کالا در شرایطی که تقاضای داخلی به مراتب کمتر از این رقم است و وضع گاه و بیگاه عوارض صادراتی فولاد از دیگر عواملی است که به تضعیف بازارهای صادراتی در رینگ آهن و فولاد می‌‌‌انجامد.